Albania (Kaukaz)
Albania (latinisht Albānia, greqisht Ἀλβανία Albanía, në armenisht: Աղուանք, zakonisht thirret Albania Kaukaziane për tu dalluar nga Shqipëria që në shumicën e gjuhëve botërore njihet si Albania. Emri amtar i këtij vendi është i pa njohur[1][2]) është emri historik për shtetet e Kaukazit lindor që shtrihej në territorin e Azerbajxhanit të sotëm dhe pjesërisht në Dagestanin jugor.
Emri [redakto]
Emri parthian ishte Ardhan ( persiane e mesme: Arran).[2] arabik ishte ar-Rān.[2][3] Emri i shtetit sipas gjuhës amtare të popullit që jetonte, albanianëve kaukazian, nuk njihet.[1]
Aghuank (armenishte e vjetër: Աղուանք Ałuankʿ, armenishte modrene: Աղվանք Aġvank’) është emri armenian i Albanias Kaukaziane. Autorët armenian potencojnë se emri rrjedh nga fjala "Aghu" («Աղու») që do të thotë armenisht i sjellshëm. Termi Aghuank është polisemisë dhe përdoret në burimet armeniane për të shënuar regjionin mes lumejve Kur dhe Arakses si pjesë të Armenisë[4].
Shpjegimin më të mirë për Albaninë e Kaukazit e jep historiani Robert D'Angely. Siaps tij Albanët ne Kaukaz ishin një grup pellazg që kishin emigruar prej djepit të Ballkanit - pra Iliria në drejtim të lindjes. Ata u ndalen në Dagestan (republikë autonome në Kaukaz) sepse terreni i ngjasonte shumë terrenit të albanëve në Shqipëri. Prej asaj dite ata mbeten aty, por nuk mundën ta ruajnë gjuhën dhe identietin pellazg.[5],[6]
Referencat [redakto]
- ^ a b Robert H. Hewsen. "Ethno-History and the Armenian Influence upon the Caucasian Albanians", in: Samuelian, Thomas J. (Ed.), Classical Armenian Culture. Influences and Creativity. Chicago: 1982, pp. 27-40.
- ^ a b c Bosworth, Clifford E. Arran. Encyclopædia Iranica.
- ^ V. Minorsky. Caucasica IV. Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 15, No. 3. (1953), p. 504
- ^ History of Armenia composed by abbot Chamchian, Mikayel. Պատմութիւն Հայոց (History of Armenia). Venice, 1786, p. 131.
- ^ Robert d’Angély, L’ENIGME,Botimi shqip : Shtëpia Botuese TOENA.Përmblodhi dhe pëthktheu : Xhevat LLOSHI,Tiranë f.28 1998.Në PDF.
- ^ Enigma nga Pellazget te Shqiptaret - Liber nga Robert d'Angely (tani ne PDF - 149 faqe)
