Beteja e Gjormit

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Beteja e Gjormit
Pjesë e Rezistenca shqiptare në LDB
Data 1–2 janar, 1943
Vendi Gjorm, Shqipëri
Rezultati Fitore vendimtare e shqiptarëve
Pjesëmarrsit në konflikt
Balli Kombëtar
Fronti Çlirimtar Kombëtar Shqiptar
vullnetarë nga Vlora
Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg Mbretëria e Italisë
Komandantët dhe udhëheqësit
Hysni Lepenica
Skënder Muço
Mehmet Shehu
Franco Clementi 
Fuqia(kapaciteti)
fillimisht 1,600 trupa të Ballit Kombëtar
në fund 2,200 trupa
fillimisht 2,000 troops
në fund 5,600 trupa
5 topa
tanke
Viktimat dhe humbjet
shumë pak 186 të vrarë
qindra të plagosur
80 rob lufte
2 tanke
29 armë automatike
3 topa

Beteja e Gjormit ishte një betejë mes forcave shqiptare të rezistencës në Luftën e Dytë Botërore kundër Mbretërisë së Italisë. Beteja u zhvillua më 1–2 janar, 1943, në zonat e Gjormit, Vranishtit, Dukatit, Tragjasit dhe Tërbaçit në rajonin e Mallakastrës, në jug-perëndim të Shqipërisë.[1]

Preludi[redakto | redakto tekstin burimor]

Pas pushtimitit të Mbretërisë së Shqipërisë nga Mbretërisë së Italisë në vitin 1939, u foruan disa grupe të rezistencës. Më të rëndësishmit nga këto grupe ishin Balli Kombëtar, i formuar nga Mit'hat Frashëri e Ali Këlcyra si dhe Fronti Çlirimtar Kombëtar Shqiptar, i cili më vonë u kthye në grup komunist të udhëhequr nga Mehmet Shehu dhe Enver Hoxha.

Dukati dhe Gjormi u kthyen në dy nga qendrat e Ballit Kombëtar, forcat e të cilit në këtë zonë udhëhiqeshin nga Hysni Lepenica, komandant ushtarak dhe Skënder Muço, një avokat i shquar nga Tragjasi.[2] Mehmet Shehu, një komandant i Frontit Çlirimtar Kombëtar Shqiptar, krijoi një njësit pariszan në Mallakastër.[1]

Duke filluar nga mesi i vitit 1942, kishte sulme të shpeshta kundër tupave italaiane që gjendeshin në atë zonë. Në nëntor 1942, këto sulme u shtuan. Komandanti i trupave italiane në këtë zonë të armatosura rëndë e të cilët fillimisht numëronin 2000 ushtarë, ishte kolonel Franco Clementi.[1]

Beteja[redakto | redakto tekstin burimor]

Beteja kryesore, e cila zgjati 36 orë, u zhvillua më 1–2 janar, 1943. Njësitë shqiptare u mbështetën gjatë betejës nga 300 vullnetarë të zonës.[1] Gjatë betejës, ushtria italiane përdori tanqe, topa dhe shumë armë automatike.

Beteja përfundoi me humbje vendimtare të italianëve, të cilët u shpartalluanplotësisht dhe kontrollin e morrën shqiptarët. Në total u vranë 186 ushtarë dhe oficerë italianë, duke përfshirë komandantin e trupave italiane, Kolonel Clementi, me qindra të tjerë u plagosën ndërsa 80 u zunë rob lufte.[1] Tanket italiane u shkatërruan, ndërsa pajisjet ushtatrake që ranë në duar të shqiptarëve përfshinin 3 topa, 29 armë automatike, sasi të mëdha municioni dhe qindra pushkë.[1]

Pasojat[redakto | redakto tekstin burimor]

Pasi u thye në fushën e betejës, ushtria italiane e ndërmori raprezaljeve kundër civilëve të pesë fshatrave Dukat, Gjorm, Trëbaç, Tragjas dhe Vranisht. Forca ajrore italiane i bombarduan fshatrat. Gjatë këtyre sulmeve pati shumë viktima civile, duke përfshirë edhe kryekomunarin e Dukatit, Shukri Cane.[1] Ndaj Gjormit u krye edhe një tjetër ekspeditë ndëshkuese.[1]

Një pikturë e vitit 1981 nga Fatmir Haxhiu, me titull Lufta e Gjormit, përkujton Betejën e Gjormit. Piktura ekspozohet në Muzeun Historik Kombëtar.[3]

Referenca[redakto | redakto tekstin burimor]