Burreli

Nga Wikipedia, Enciklopedia e Lirë

Ky artikull ose seksion duhet të përmirësohet sipas udhëzimeve të Wikipedia-s. Ju lutemi ndihmoni edhe ju në përmirësimin e këtij artikulli.

Ky artikull ose seksion nuk ka mjaft ose nuk ka asnjë referencë dhe mund të mos jetë i saktë . Jeni të lutur të ndihmoni këtë artikull duke shtuar referenca dhe duke korrigjuar informacionet.

Burreli
Të dhëna bazë
Sipërfaqja:
Banorë:	16 000 banore
Dëndësia e popullsisë:
Kodi postar:
Prefiksi:	217
Pozita gjeografike:
Lartësia:
Targa e automjetit:	MT
Kodi zyrtar i komunës:
Zonat banuese
Adresa e administratës së qytetit
Adresa e bashkisë:	xxxx xxxxx xxxxx
Telefon/Fax:
Internet:
Politikë
Kryetari bashkisë:	Skender Lleshi
Partia në pushtet:	Partia Demokratike
Vendet parlamentare:
Zgjedhjet e fundit:
Zgjedhjet e ardhshme:
Përfaqsia parlamentare
Vota në parlament:
Vendndodhja e qytetit

Burreli është qendra administrative e rrethit te Matit njekohesisht bashki dhe qyteti me i rendesishem i ketij rrethi. Qyteti eshte i vendosur ne krahun e djathte te lumit Mat ne nje tarace lumore te rrafshet dhe me nje siperfaqe te konsiderueshme qe shkon deri ne zgjerimin e Komsise ku ndodhet edhe uzina e Ferrokromit. Qyteti eshte formuar ne periudhen midis dy luftrave boterore. Pas clirimit ai zgjerohet dhe zhvillohet duke marre pamjen qe ka edhe sot.

Tabela e përmbajtjeve 1 Historia 2 Gjeografia 3 Demografia 4 Ekonomia 5 Kultura 6 Politika 7 Referencat 8 Shiko dhe këtë 9 Lidhje të jashtme

[redakto] Historia

Emri Origjinën e fjalës Mat(Matja) e kanë studiuar shumë studiues e shkencëtarë, por ende mbetet e papërcaktuar qartë prejardhja e saj. Disa besojnë se ky emër ka prejardhje biblike, kurse albanologu i njohur N.Jokli shpjegon se emri i krahinës vjen nga gjuha shqipe e ka lidhje me fjalën mat`anë(mat`anë lumit, mat`anë bregut). Në një dokument të vitit 1304, në një listë anzhuine me emrat e 13 fiseve, përmendet edhe ai i Matit në formën e Matesos.

Mati shquhet si vendi i kuvendeve dhe një fole e pamposhtur trimash dhe luftëtarëve dhe gjeneralëve te mëdhenj. Libri i parë shqip është shkruajtur në Mat nga autori Pjetër Budi, dhe gjithashtu është shpallur pavarësia e kishës katolike shqiptare për herë të parë po nga kryengritësi Pjetër Budi. Ne vitin 1602 ne fshatin Dukagjin te Matit mblidhet kuvendi i krereve shqiptare te cilet donin te orginizonin kryengritjen antiosmane. Pavarësisht se është shumë e diskutueshme dhe e kundërshtueshme, me analizat dhe kërkimet më të fundit Mati është vendlindja e Gjergj Kastriot Skënderbeut heroi me i madh kombëtar (përkrenarja e Skënderbeut mban titullin Princ i Matit dhe Mbret i shqiptarëve). Treva e Matit ka qene pjese e zoterimeve te Kastrioteve. Shume toponime te kesaj treve jane te lidhura me emrat e fisnikeve te kesaj familje. Mati eshte qendra e nje prej dyerve me bujare te familjeve te medha shqiptare sic eshte edhe ajo e Zogolleve. Nga kjo familje kane dale emra te njohur te historise sone kombetare, ku padyshim emri e Ahmet Zogut eshte dhe mbetet nder personat qe me teper se kushdo tjeter ka lene gjurme ne historine e shtetit shqiptar. Ai hodhi rrenjet e shtetit shqiptar dhe vazhdon te mbetet si personi i cili me teper se kushdo tjeter ka kontribuar ne formimin dhe konsolidimin e tij. Ai eshte nje figure qe i ben nder Matit dhe matjaneve te cilet me te drejte krenohen me te.

(copyright erkijel kurti)

[redakto] Gjeografia

Përshkrimi dhe Temperatura Mati shtrihet në pjesën qëndrore të Shqipërisë. Siperfaqja e rrethit është 997 km katrorë. Dendësia e popullsisë është 69 banorë për km katrorë. Në qytet banojnë 27% e popullsisë ndërsa pjesa tjetër banon në fshat. Kufiri natyror i Matit fillon nga lindja me malin e Dejës, zbret në Qafë-Murrë pastaj ngjitet nëpër majat e maleve të Balgjajt, që rradhiten në drejtim të jugut, për të zbritur në Qafë të Buallit, pastaj me në jug kufizohet me malësinë e Martaneshit duke u ndarë nga rrethi i Dibrës dhe Bulqizës. Nga këtej kufiri vijon në Malin me Gropa për të zbritur në qafën e Murrizës, vazhdon më tej duke u ndarë me rrethin e Tiranës, zbret në Qafë-Shtame, për tu ngjitur ne drejtim të veriperendimit në vargmalet e Skënderbeut, ku kufiri ndahet me rrethin e Krujës, vazhdon me Qafën e Belegut dhe përfundon në grykën e Shkopetit, që ndan Matin me rrethin e Kurbinit. Ndërsa nga ana veriperendimore kufizohet me malet Kulmi i Dervenit, vazhdon nga ana e veriut me kodrat e Prosekut, ku terrenet janë më të hapura dhe më të kalueshme, pastaj kufiri mbyllet për tu ndarë me rrethin e Mirditës. Mati gjendet midis kordinatave gjeografike 41o e 26` dhe 41o e 47`, gjërësi veriore dhe 19o e 52` dhe 20o e14` gjërësi lindore Ulëz Shkopet është vendi ku janë krijuar kanionet më të thellë e më të rëndësishme në Shqipëri. Tipike për këto ngushtime është Gryka e Shkopetit(40 metra) disa metra e thellë e çarë nga lumi Mat para se të dalë në fushë. Relievi ngrihet mbi nivelin e detit në lartësinë më të madhe 2246 metra qe është Maja e Dejës.Dallohen katër nivele tarracore, që përbëjnë gropën e Matit nga Klosi deri në Ulëz. Në njërën nga këto tarraca lumore është vendosur qyteti i Burrelit. Klima në luginën e Matit është afërsisht si mesatare e klimës e gjithë Shqipërisë, lidhet me brezin e klimës mesdhetare e cila karakterizohet nga vera e nxehtë dhe e thatë me shkëlqim të madh të diellit dhe nga dimri relativisht i butë në luginë dhe disi i ashpër në brezin malor. Temperatura mesatare vjetore ne Luginën e Matit është afro 14 gradë celsius në ditët më të nxehta të korrikut arrin 38 gradë. Muaji më i ngrohtë është korriku me temperaturë mesatare 24 gradë, ndërsa më i ftohti është janari me temperaturë mesatare +4 deri 0 gradë celsius. Ditët me diell zënë 88-90% të ditëve të vitit.

Burreli ka rreth 16 000 banorë . Është rrethuar me rrugën e cila quhet "unaza e Burrelit". Lumi Mat buron në malin e Kaptinës se Martaneshit dhe rrjedh ne nje gjatesi prej me 115km duke u derdhur në Adriatik. mbi lumin Mat janë ndërtuar dhe dy hidrocentrale ai i Shkopetit dhe i Ulzës. Pervec funksionit per prodhimin e hidroenergjise rezervuaret e ketyre dy hidrocentraleve ofrojne edhe pamje mjaft atraktive ne menyre te vecante spikat ai i Shkopetit.

[redakto] Demografia

[redakto] Ekonomia

Zhvillimi ekonomik i qytetit të Burrelit nuk mund të shihet i ndarë nga zona që e rrethon. Duke qene se Mati ka disa prej vendburimeve me te rendesishme te mineralit te kromit ne vendin tone pervec industrise nxjerrese, rol i eshte dhene edhe industrise perpunuese te ketij minerali. Uzina e Ferrokromit ne Burrel ka qene dhe mbetet industria kryesore e ketij qyteti e dhe si burim kyesor punesimi per banoret e tij. Aktualisht kjo uzine operon me kapacitet te reduktuar dhe me nje numer te ulet te te punesuarish. Aktivitete te tjera ekonomike te ketij qyteti mbeten sherbimet, ku tregtia me pakice puneson numrin me te madh te banoreve. Papunesia vazhdon te mbetet ne nivele te larta. Burimet kryesore ekonomike vazhdojne te vijne nga dergesat e qindra te rinjve qe ndodhen emigrante ne vendet e bashkimit Europian.

[redakto] Kultura

[redakto] Politika

Burreli eshte qendra administrative e rrethit te Matit i cili ben pjese ne qarkun e Dibres. Qyteti i Burrelit eshte bashki. Kryetari e saj eshte Skender Lleshi i zgjedhur nga Partia Demokratike.

[redakto] Referencat

[redakto] Shiko dhe këtë

[redakto] Lidhje të jashtme