Dinosaurët

Nga Wikipedia, Enciklopedia e Lirë

Shko te: navigacion, kërko
;"|Dinosaurët
Skeleti i Tyrannosaurus ( djathtas ) dhe Apatosaurus ( majtas ) në American Museum of Natural History.
Skeleti i Tyrannosaurus ( djathtas ) dhe Apatosaurus ( majtas ) në American Museum of Natural History.
;" | Klasifikimi shkencor
Lloji: Kafshë
Filumi: Kurrizorë
Nënfilumi: Vertebralë
Klasa: Zvarranik
Nënklasa: Dyharkor
Infraklasa: Arkosauromorfa
Nënrenditja: Dinosaurët
Owen, 1842

Dinosaurët (greqisht δεινόσαυρος' , deinosauros) ishin kafshë të mëdha kurrizore të cilët dominuan ekosistemet toksore në një periudhë prej rreth 160 milion vjetësh, (nga fundi i periudhës Triassic (rreth 230 milion vjet më parë ) deri në fund të periudhës së shkumësit (65 milion vjet më parë), dinosaurët u zhdukën në periudhën e shkumsit - terciar. Rreth 10,000 specie të shpendëve janë të klasifikuara si dinosaurë. Në gjysmën e parë të shekullit XX pjesa më e madhe e komunitetit shkencor dinte shumë pak mbi dinosaurët. Shumica e kërkimeve u filluan nga vitet 1970.

Tabela e përmbajtjeve

[redakto] Përshkrimi

[redakto] Etimologjia

Termi Dinosaur u zyrtarizua në vitin 1842 nga Richard Owen paleontolog anglez. Termi rrjedh nga fjalët greke δεινός (deinos e "tmerrshme", "i fuqishëm", ose "i mahnitshëm") dhe σαύρα ( saura "hardhucë" ose "zvarranik"). Megjithëse emri shpesh interpretohet si një referencë për karakteristika të frikshme. Në diskutimet angleze "dinosaur" ndonjëherë përdoret për të përshkruar një gjë të pasuksesshme ose të vjetëruar.

[redakto] Përkufizimi modern

Skeleti i Triceratop në American Museum of Natural History në New York

Sipas termeve (emërtimeve) Filogjenetike, dinosaurët zakonisht janë definuar si grup i përbërë nga " Triceratops, Neornites ( shpendëve moderne ), si dhe më të fundit si të përbashkët ancestor , dhe të gjithë pasardhësit. Gjithashtu ka qenë e rekomanduar që Dinosaurët të definohen në lidhje me kohën e fundit të përbashkët ancestor e Megalosaurus dhe Iguanodon, sepse këto janë dy nga tre gjinitë e cituara nga Richard Owen.

Si rezultat përkufizimit në grupin e dinosaurëve, përfshihen edhe theropodët, sauropodomorfët, ankylosaurianët, stegosaurianët, ceratopsianët dhe ornitopodët. Keto kuptime kanë për qëllim parandalimin e konfuzionev rreth asaj që do të thotë "dinozaur" .

[redakto] Përshkrimi i përgjithshëm

[redakto] Tipare dalluese

[redakto] Histori natyrale

[redakto] Klasifikimi

[redakto] Referencat