Diskutim:Polivinil kloruri

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko

Poliklorur vinili (PVC) Poliklorur vinili ose PVC eshte polimeri termoplastik i treti ne perdorim pas polieten dhe polipropen .Ai eshte nje nga produktet me te rendesishem ne industrine kimike.Ne gjithe boten mbi 50% e PVC qe prodhohet perdoret ne ndertim.Si nje material ndertimi, PVC eshte me kosto te ulet, i forte, dhe i lehte te montohet.Tregu boteror i PVC rritej me nje mesatare prej 5% ne vitet e fundit dhe ndoshta do te arrije nje volum prej 40 milon ton ne vitin 2016. Skeda:Http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e3/PVC-3D-vdW.pngSkeda:Http://en.wikipedia.org/wiki/File:Vinyl-chloride-3D-vdW.pngSkeda:Http://en.wikipedia.org/wiki/File:Vinyl-chloride-2D.png Ajo mund te behet me e bute dhe me e perkulshme duke i shtuar substanca te tjera .Ne kete form mund te perdoret ne rroba dhe tapiceri, dhe te beje corape fleksible dhe tuba,dysheme,çati,mbulesa membranore,dhe izolues te telave elektrik.Gjithashtu ajo perdoret ne produkte qe mbushen siç jane dysheket me uje dhe lodrat me uje.  GatitjaSkeda:Http://en.wikipedia.org/wiki/File:PVC-polymerisation-2D.png Poliklorur vinili prodhohet nga polimerizimi i monomerit klorur vinili(VCM),siç tregohet. Rreth 57% e mases te tij eshte klor per te krijuar nje mas te caktuar te PVC kerkon me pak nafte se çdo polimer tjeter. Deri tani procesi qe perdoret gjeresisht eshte polimerizimi.Ne kete proces , klorur vinili dhe uji futen ne rektorin e polimerizimit dhe nje nismetar polimerizimi bashke me kimikate te tjera.Permbajtjet e enes se reaksionit trazohen vazhdimisht te mbajne shperndarjen dhe te sigurojne nje forme te njetratshme te reshires te PVC.Reaksioni eshte ekzotermik dhe kerkon nje mekanizem ftohjeje te mbaje perberjet e reaktorit ne nje temperature te caktuar.Nderkohe qe vellimi zvogelohet (PVC ka densitet me te madh se VCM)uji shtohet vazhdimisht qe te trazohet te mbaje shperndarjen. Pasi reaksioni ka marre drejtimin e tij, perzierja gjysme e lengshme e PVC qe krijohet eshte degazuar dhe eshte nxjerre VCM e tepert(qe riciklohet ne reaksionin tjeter) pastaj kalon nje centrifug te hiqet uji i tepruar. Perzierja gjysme e lengshme thahet ne ajer te nxehte dhe pluhuri perfundimtar sitiset perpara magazinimit.Ne proceset normale PVC perfundimtare ka mbetje VCM me pak se 1 ne 1 million.

Produkti i procesit te polimerizimit eshte i pamodifikuar. Perpara se PVC te perfundoje ajo gjithmon kerkon te kthehet ne nje perberje me permbajtje te shtesave siç jane stabilizues nxehtesie,stabilizues ultraviolet,lubrifikant modifikues termal, mbushes,frenues te zjarrit, biocide (substance helmuese per organizmat e gjalle siç jane peasticidet), agjent fryres dhe shtypes tymi .


 Histori

PVC u zbulua aksidentalisht ne dy raste te ndryshme ne shekullin e 19, ne fillim ne1835 nga Henri Victor Regnault dhe ne 1872 nga Eugen Baumann. Ne te dy rastet polimeri u shfaq i ngurte brenda shisheve te klorur vinilit te kane qene te ekspozuara ne driten e diellit. Ne flillim te shekullit te 20 kimisti Rus Ivan Ostromislensky dhe Fritz Klatte nga Gjermania te kompanise kimike Griesheim-Elektron te dy u perpoqen te perdorin PVC ne produktet tregtare, por veshtiresite ne perpunim, disa here polimeri i brishte bllokoi perpjekjet e tyre.Ne 1926 , kompania Waldo Semon dhe B.F. Goodrich zhvilluan nje menyre per te bere plastik PVC duke i shtuar perberes te ndryshem.Rezultati ishte nje material me i lakueshem dhe me i lehte per tu prodhuar qe shpejt fitoi shtrirje ne perdorimin tregtar.  PerdorimeSkeda:Http://en.wikipedia.org/wiki/File:Nortown plastic pipe drywall.jpg Karakteristikat e brendshme te PVC e bejne ate te pershtatshem per nje shumellojshmeri perdorimesh.Ajo eshte biologjikisht dhe kimikisht rezistente, duke e bere ate te perdoret ne shtepi ne tubat per largimin e ujrave te zeza dhe ne perdorimin e tubave ku lendet gerryese nuk lejojne perdorimin e metaleve. Me shtimin e perberesve te ndryshem ajo behet e perdorshme ne kornizen e dritareve dhe dyerve.Me shtimin e shtimin substancave plastike ajo behet me e lakueshme mjaftueshem per tu perdorur ne istalimin e rrjetave telefonike.

 Veshje

PVC ka filluar te perdoret gjeresisht ne rroba duke krijuar dhe lekure si material.Rrobat me PVC perdoren dhe nga stile te ndryshme mode. PVC eshte me e lire se kauçuku ose qumshti dhe keshtu eshte me i leverdisshem dhe me i veshur.Ai eshte material i papershkueshem nga uji dhe perdoret gjeresisht ne pallto, ne xhaketa, ne perparese dhe ne valixhe.  Telat elektrik

PVC pergjithesisht perdoret ne izolimin e telave elektrik plastiku i perdorur per kete qellim duhet te perpunohet. Ne nje zjarr,telat e mbuluar me PVC mund te krijojne tym HCL ,klori sherben te pastroje radikalet e lira dhe eshte burimi i materialit te frenimit te zjarit(i permendur me lart).Nderkohe qe tymi HCL mund te kete rrezik per shendetin, HCL tretet ne lageshti dhe zberthehet ne siperfaqe, pjeserisht ne zonat ku ajri eshte i ftohte mjaftueshem . Here pas here ne disa perdorime ku tymi eshte nje rrezik i madh instalimi i kabllave me PVC eshte i preferuar.  Aksesoret elektronik

PVC po gjen rritje te perdorimit si nje perberes per prodhimin e aksesoreve ose te produkteve elektroshtepiake. Mes nje procesi bashkimi mund te fitoj aftesi per pastrim te zoteruara nga materiale siç jane leshi dhe pambuku te cilat thithin pluhurin dhe bakteriet. Ajo ka aftesi per te thithur thermija nga ekran LCD.




 Dioxin

Grupi ambientalist Greenpeace terheq perkrahjen globale ndaj PVC pasi ata pohojne qe dioxin (perberje toksike) prodhohet si nje efekt anesor i prodhimit te klorur vinilit dhe nga nga djegja e PVC ne mbeturinat shtepiake.Industria Evropiane thot se ka permiresuar procesin e prodhimit duke zvogeluar emetimin e dioxin. Gjitheshtu, testet shkencetareve ne bashkite ku refuzohej mbajtja e PVC u dogjen ne nje furre ku nuk doli asnje lidhje mes perberjeve te PVC te plehrave dhe dioxin te emetuar. PVC prodhon HCL ne djegie gati ne sasi te njejte me permbajtjen e Cl . Studime gjitheperfshires ne Evrope tregojne qe Cl e gjetur dioxin te emetuar nuk perfohet nga HCl te gazi i lengshem. Bakri eshte si nje katalizator ne keto reaksione. Dioxin jane kercenim per shendetin global sepse ato qarkullojne ne ambient dhe mund te bejne distanca te medha . Ne nivele te uleta, afer atyre ne te cilin pergjithesisht popullsia eshte e ekspozuar, dioxin eshte e lidhur me shuarjen e sistemit imunitar, çregullsi ne organet riprodhues, dhe nje shumellojshmeri kanceresh.


1[redakto | redakto tekstin burimor]

Këto të dhëna duhet të shtohen në artikull dhe jo këtu në faqen e diskutimeve.--Liridon 3 Korrik 2009 19:17 (CEST)

Gjithë bota i thonë polivinil klorur ose më saktë polivinil klorid dikush në vikin shqip insiston në termin e gabuar poliklorur vinil dhe termin e duhur e zëvendëson me një term të gabuar. Shihni këtë artikull në Vikipeditë tjera. Kjo më duket joserioze--Armend 19 Korrik 2009 00:25 (CEST)