Erik Johan Stagnelius

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
link= http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Sigurimii_i_cil%C3%ABsis%C3%AB9 Ky artikull është jo i plotë ose me cilësi të dobët. Mund të ndihmoni Wikipedian duke e përmirësuar!
Ky artikull duhet të përmirësuar në:  Artikulli ka nevojë për përmirësim gjuhësore. --Adventus 12 Gusht 2010 10:20 (CEST)
Erik Johan Stagnelius, color.jpg

Erik Johan Stagnelius (14 tetor 1793 - 8 prill 1823), poet suedez. Ai ishte nip i një vëlla të autorit Johan Stagnell. Stagnelius lindi në Ëland si biri i një prift. 1810 ati i tij u bërë peshkop në qytetin Kalmar. Stagnelius studioj së pari në Lund, pastaj në Uppsala, dhe i dha provimet e maturës në vitin 1815. Në njëjtin vit u punësuar në ekspeditën e eklesisë në Stockholm. Në periudha të gjata pushimore ai ndodhi në Kalmar. Shëndetlig e ndryshoj jetën e tij, siç duket keqpërdori opium dhe raki.

Stagnelius ishte shumë erudit në poezi latine dhe kohës të shekullit 1700. Gjithashtu edhe në letërsinë franceze, gjermane dhe suedeze e kohës e tij ishte mjaft kompetent. Ai mësoj shumë nga persona romantik, kryesisht Atterbom, por nuk pajtoj me mërinë e tyre kundër gustavianët, midis të tjerash ai 1818 konkurroj në një garë që organizoj Akademia Suedeze. Në prodhimin e Stagnelius poema i këtij eshtë ma të njohura, por edhe shkrimtaria dramatike është e gjerë dhe texta tregime jan të shumta. Si epik pari herë u paraqit. Wladimir den store/ Wladimir i madh (1817) është një poemë ne heksameter me temë nga historinë mesjetare e ruseve. Konvertimi carit Wladimir në besimin krishterë është një pyetje si i përket Stagnelius. Në një formë personale u shfaq në Zambaka në Sharon/Liljor i Saron (1821), tri fletore shënimesh me seri poemë lirike dhe një dramë, Deshmorët/ Martyrerna, e paraqet fenë krishtere nga ana e gnosticizmit. Këtu paraqitet jeta tokësore si burg dhe rilindja në parajsë si vetmja e mirë. Drama Bacchanterna (1822) është vepra e fundit që ai vet e botoj; pyetja nëse jeta duhet më mohu osë më pranu paraqitet këtu më tepër. Albert och Julia (1824) u botua postume, tema është erotika në këtë botë dhe dashuria në parajsë, një problem i madhë i Stagnelit, vjen në formë dramatike.

Kritikuesi Lorenzo Hammarsköld, që e vlerësoj shumë veprat e Stagnelit, mbledhi dhe botoj krejtësisht që u ruajtën dhe hartoj një material mbi jetën tij. Përmbledhje e veprave të Stagnelit në dy vëllime u botua 1824–27. Nëpër këto u u bë shumë tjera vepëra të njohura, për shembull vjersha Blenda dhe drama Riddartornet/Kulla e Kalorësit. Një punim shkencor mbi shkrimet e Stagnelit u botua 1911–19 në pesë vëllime nga Fredrik Böök, edhe gjithashtu një monografi e madhe mbi Stagnelin.

Poezia e Stagnelit dominon më dëshirim erotizëm. Egoja i cila flet në lirikën, që së shumë herë nëpër figura dramatike, përshkrun një pasion, paaftësinë e tij për arrijë këtë qëllim i dëshiruar dhe kjo ndjenjë e vetmi and ankth që rrjedh prej këta. Këto ndjenja bashkojën në një imazh e një vajzë me emërin Amanda. Rreth këtë nxitje erotizëm ai krijoj një kuptim të vetë aty ky aftësia për poezi dhe ëndërrat kompenson ndjenjët dashurie. Ënderra dhe krijimi përfundon me një zgjim i pikëlluar dhe plot ankth (”Endymion”). Edha vdekja përshkruhet si një përzierje të prekshme dashurie ("Till förruttnelsen/ Për kalbëzimin"). Në poezinë e tij gnosticizëm përshkruhet shpirti si një grua e burgosur që dashuron dhëndëri Kristi. Poezia e Stagnelit është në një formë të saktë, mendjethellë dhe më shumë emicione dhe flet më një intensitet e jashtëzakonishëm. Në kohën moderne shumë poetë suedezë shikojnë Stagnelin si shembull i mirë.