Klima e Evropës

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko

Për shkak se Evropa ka formën e një gadishulli të madh, dhe se është e hapur ndaj Oqeanit Atlantik, Detit Mesdhe, Oqeanit të Ngrirë të Veriut dhe ultësirës Siberiane, pjesët e sajë rrahën nga masat ajrore të lagështa të Atlantikut, të ngrohta të Mesdheut dhe të ftohta nga pjesët kontinentale të BSHP-së.

Moti mbi kontinentin e Evropës varet nga lëvizja e cikloneve dhe anticikloneve. Ciklonet krijohen rreth Islandës dhe duke lëvizur në drejtim të kontinentit sjellin shi, borë, mjegull, erë. Anticiklonet gjatë verës krijohen mbi ishujt Azore në oqeanin Atlantik dukesjellë kohe të ngrohtë dhe dimrit në Siberi kur shkaktojnë kohë të ftohtë e me borë.

Veçori e përgjithshme klimës në Evropës është rritja e temperaturës prej veriut kah jugu dhe prej perëndimit kah lindja, ndërsa reshjet zvogëlohen në drejtim te lindjes dhe jugut. Gjatë dimrit temperaturat rriten duke shkuar kah jugu dhe perëndimi. Sasia e reshjeve në perëndim është rreth 2000 mm, ndërsa Ultësira Lindore 400-600 mm.

Në Evropë dallojmë disa tipe të klimës :

Klima mesdhetare[redakto | redakto tekstin burimor]

Klima mesdhetare (subtropikale) përfshinë viset pranë brigjeve të Detit Mesdhe.

Viset me klimë mesdhetare

Klima oqeanike (atlantike)[redakto | redakto tekstin burimor]

Klima oqeanike (atlantike) mbretëron në viset përgjatë bregdetit atlantik. Kjo klimë është nën ndikimin e oqeanit, rrymës së Golfit dhe erërave perëndimore, prandaj dallohet me vera të freskëta dhe dimra të butë. Reshje ka gjatë tërë vitit. Mjegullat janë të shpeshta, sidomos gjatë dimrit. Borë bie rrallë dhe qëndron pak. Kjo klimë depërton më thellë në kontinent se klima mesdhetare për shkak se nuk ka pengesa relievore.

Klima kontinentale[redakto | redakto tekstin burimor]

Klima kontinentale mbizotëron në viset e Evropës Qendrore, Lindore, Juglindore dhe Veriore, por më e theksuar është në Evropën Lindore (Ultësira e Ukrainës, Ruse, e Panonisë etj.).

Veçori kryesore të saj janë verat e nxehta, dimrat e ftohtë me ngrica dhe shum borë. Reshje ka pak, por ato bien gjatë verës, kur bimëve u duhen më shumë.

Klima polare-subpolare[redakto | redakto tekstin burimor]

Klima polare-subpolare mbizotëron në viset rreth Poli të Veriut. Temperaturat janë të ulëta, erëra të forta të ftohta dhe me pak të reshuranë formë të borës.

Klima malore-alpine[redakto | redakto tekstin burimor]

Klima malore-alpine mbizotëron në viset rreth Poli të Veriut. Temperaturat janë të ulëta, erëra të forta të ftohta dhe me pak të reshuranë formë të borës. Mbizotëron në viset malore. Për nga temperaturat i ngjanë klimës polare, por ka më shum ë të reshura. Përveç brezave horizontal vegjetativ ekzistojnë edhe brezat vertikalë, të cilat nderojnë kështu : tokat e punuara me kultura të ndryshme bujqësore, drunj gjetherënës, pyjet e përziera, pyjet gjethembajtëse (pishat), kullosat malore dhe shkretirat malore.