Koço Tashko

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko

Koço Tashko është një nga personalitetet e historisë së hershme të lëvizjes komuniste në Shqipëri. Emri i tij është i lidhur që me historinë e shoqërisë patriotike “Vatra” në Amerikë. Ka qenë një nga miqtë e vjetër të poliedrikut të kulturës Fan Noli dhe njihej mirë deri në oborrin e Mbretit Zog, nga i cili i janë bërë jo pak oferta për ofiqe shtetërore. Ndërkohë, ai njihet dhe nga opinioni i gjerë shqiptar si njeriu i dërguar midis të tjerëve nga “Kominterni” për krijimin e Partisë Komuniste të Shqipërisë. Gjithsesi, Koço Tashko është njëkohësisht edhe disident i regjimit komunist, për të cilin luftoi jo pak për ta sjellë në Shqipëri, duke përjetuar gjithmonë vuajtjen nga njeriu të cilin e afroi në partinë që po përgatiste të krijonte, pra nga Enver Hoxha.

Koço Tashko ka lindur në Fajum të Egjiptit më 14 korrik të vitit 1899. I ati, Thanas Tashko, kishte shkuar aty që në vitin 1880 si emigrant ekonomik dhe pas peripecish të panumërta kishte arritur të bëhej i suksesshëm në ekonomi. Megjithatë, ai e vuri pasurinë e tij në interes të lëvizjes patriotike shqiptare.

Koço Tashko dinte në mënyrë të shkëlqyer me shkrim dhe lexim 8 gjuhë të huaja, të cilat ishin anglishtja, frëngjishtja, greqishtja, arabishtja, gjermanishtja, italishtja, rusishtja dhe spanjishtja.

Arsimi

Pas arsimit fillor në Egjipt, Tashko vazhdoi kolegjin protestant “Hai School” në Bejrut. Më mbrapa përfundon studimet në universitetin e njohur të Harvardit në Boston, pikërisht në degën e ekonomisë politike, ose të marrëdhënieve ndërkombëtare siç quhej ndryshe. Së fundmi, përfundon në Moskë shkollën e lartë të “Kominternit” apo Fakultetin e Filozofisë siç quhej me gjuhën e kohës, në të cilin u emërua dhe pedagog.

Detyrat

Koço Tashko është njohur si pedagog i shkollës së lartë të filozofisë në Moskë dhe ka qenë njëkohësisht kryetar i seksionit anglo-amerikan të “Kominternit” në atë shkollë. Ka qenë sekretar personal i Fan Nolit gjatë kohës që ky ka qenë deputet i parlamentit të Shqipërisë. Në vitet 1923-1924 Tashko u emërua dy herë konsull i Shqipërisë në Nju-Jork, titull diplomatik me të cilin në atë kohë Shqipëria përfaqësohej në Amerikë. Më mbrapa Koço Tashko vijon në funksione të tilla si redaktor në gazetat patriotike “Idealisti” apo “Emigranti” në Amerikë. Në vitin 1937 kryen detyrën e ngarkuar nga “Kominterni” si kryetar i seksionit ballkanik “MOPRR” në Francë. Në vitin 1943, pikërisht gjatë periudhës së luftës nacionalçlirimtare Koço Tashko emërohet nga Shtabi i Përgjithshëm i Ushtrisë Nacionalçlirimtare si sekretar i Këshillit të Përgjithshëm Nacionalçlirimtar. Çlirimi i Shqipërisë, pra viti 1945, e gjen atë sekretar të Asamblesë Kushtetuese. Në vitet 1946-1947 Koço Tashko emërohet ambasador i Shqipërisë në Moskë. Në vitin 1947 ai ngarkohet me detyrën e zëvendësministrit të Punëve të Jashtme, që e ushtronte paralelisht me Hysni Kapon. Në vitin 1954 caktohet ambasador i Shqipërisë në Sofje, por pas një viti, pra në 1955, si zakonisht në të tilla raste, e kthejnë sërish nga Sofja për ta emëruar në aparatin e Komitetit Qendror të Partisë si kryetar të Komisionit të Kontrollit dhe Revizionimit të Partisë. Në këtë detyrë vazhdoi deri në vitin 1960, kur mbi të filluan sulmet politike të Enver Hoxhës, duke e akuzuar si agjent të sovjetikëve.

Përfundimi

Në vitet ‘60, nga një plenum i posaçëm i KQ të PPSH-së, Koço Tashko përjashtohet nga partia, për të cilën erdhi posaçërisht në atdhe. Bëri 8 vjet internim, duke filluar që nga Çorrushi i Mallakastrës e duke vazhduar në shumë zona të Shqipërisë. Pas 8 vjetësh internimi, kur ishte në moshën 68-vjeçare, u burgos për 10 vjet në burgun e sigurisë së lartë të asaj kohe në Burrel, nga i cili doli vetëm në vitin 1980, kur kishte mbushur plot 78 vjeç. Katër vjet më vonë, pikërisht në 1984, kur sa kishte mbushur 85 vjeç, Koço Tashko vdiq në vuajtje dhe në mjerim.