Lista e personaliteteve të Kokaj
| Ky artikull ose seksion duhet të përmirësohet sipas udhëzimeve të Wikipedia-s. Ju lutemi ndihmoni edhe ju në përmirësimin e këtij artikulli. |
Më poshtë të radhitur nën kategori të ndryshme mund t'i gjeni ngjarjet kryesore historike dhe aktuale, si dhe personalitet e fshatit Kokaj`[1]
- Familja Rashiti-Kokaj
- Hazir (Ramadan) Haziri
- Mustafë Koka (Rushiti)
- Arben Ramadani
- Zejnullah Halili
- Haxhi Isa Mustafa
- Mulla Rifat Haliti
- Mulla Xhafer Hafizi
- Nezir Haliti- axha Nezë
[redakto] Martirë
Dëshmor martirë të martirizuarit (të vrarë, plagosur, internuar, burgosur dhe torturuarit), pjesëtar të UÇK-së nga fshatit Kokaj gjatë viteve 1943-2000[2]
Në mars 1943, në vendkalimin kufitar bullgaro-italian në vendin e quajtur Suka – Capar vritet në pusi, Hazir Haziri -Kokaj) lidhja kryesore e LNÇ Gjilan-Karadak-Preshevë pas formimit të aradhës së pare shqiptare të komanduar nga Xheladin Kurbalia, komisar Fadil Hoxha dhe Avdullah Presheva, varroset në Caparë dhe bashkë me të plagoset edhe bashkëfshatari i tij Hajredin (Halit) Haziri.
- 2. Daut Dauti Rrahmani, ka lindur në fshatin Kokaj me 1910, ishte udhëheqës i fshatit, pjesëmarrës i Luftës i rezistencës së armatosur përgjatë udhë frengit të Kosovës lindore. Në vijën e frontit të asaj lufte marrë plagë vdekjeprurse dhe është bartur në shpinë nga Isahu i Haxhi Mustafë Kokajve nga vija e frontit në Raincë të Preshevës deri në Cërraticë me 28 gusht 1944 plagoset nga kisha serbe në fshatin Bilaq, ku nga plagët e marra edhe vdes pas pakë ditësh. Varroset në fshatin Kokaj.
- 4. Rifat Qazimi i bashkohet Batalonit kosovar të Rinisë pas shpërbërjes së rezistencës e armatosur në Frontin Lindor të Kosovës juglindore. Rifati ishte djali i tretë i Qazimit Ismajlit ~ Kokajve(kaçak i njohur) i lindur me 1926 në fshatin Kokaj. Ai, gjatë pushtimit italian- (në ditët e Shqipërisë 1941-1943), kishin ikur nga fshati i tij prej zullumit të pushtueseve bullgar, ku ishte pushtimi e shtypja më i egër dhe vendosën në Domorocë të Kamenicës. Rufati me formimin e Batalionit të Rinisë Kosovare, skur shumë atdhetar të tjerë antifashist iu bashkua radhëve vullnetare. Rufat pati fatin e këtij batalioni që shumë prej tyre mbeten të vrar nga forcat çenikepartizane serbe. Ai u vra më nëntor 1944, me 6 pjesëtarë tjerë të Batalionit kosovar të Rinisë në moshën 27 vjeçare, mbase vrasja e tyre, duke i nxjerrë nga ana e një pjesëtari serb për t'i pushkatuar pastaj, do të irritonte luftëtarët e këtij batalioni që qoi deri te shpartallimi i plotë dhe bashkëngjitja me Shaban Polluzhen. Varri nuk i dihet.
- 5. Rrustem Dalip Rrustemi, i lindu në Kokaj, njëri nga djemtë e Dalipit të Rrustemit, pasi që pushtohet fshati i tij nga forcat serbo-bullgare të Brigadës së XVII-të Maqedone, ishte arratisur për t'iu bashkuar më pastaj forcave shqiptare të tërhequra kah Karadaku lindor. Mirëpo fati i tij ishte tragjik më 28 nëntor 1944, kur në fshatin Gosponicë, kishin hyrë forcat e mobilizuara serbe të Brigadës III të Preshevës, Rrustemin, këto banda kriminale e vranë sa ishte mysafir së bashku me 33 banorë të Gosponicë dhe Bukurocës keqe dhe tjerë viktima të terrorit të ushtruar ndaj popullatës së pafajshme të këtyre lokaliteteve nga bandat serbo-bullgare nëntor 1944, varroset në vendin varrezën masive në Gosponicë të Preshevës.
Të plagosur
Të plagosur nga fshati Kokaj gjatë Luftës II botërore :
- Hajredin H. Haziri - Në mars 1943, në vendkalimin kufitar bullgaro-italian në vendin e quajtur Suka – Capar plagoset bashkë me Hazir R.Koka .
- Jonuz Halit Haziri u plagos në nëntor të vitit 1944/45 në mes Drenicës dhe Dukagjinit. Me moshë ishte 33 vjeçar. Pjesëtar i shumëfishtë i radhëve ushtarake të grupimit SS dhe Brigada nacional-çlirimtare të Kosovës, që pas marrëveshjes së Mulla Idrisit me Shefqet Peçin, i bashkëngjitet UNÇK-së, deri në përfundimin e Luftës.
Të humburë
- Qemajl Haqif Zeqiri i lindur me 1938 në Kokaj, duke u kthyer për pushim nga shërbimi ushtarak vdes aksidentalisht pasiqë treni Express nuk ndalet në Tasaj, ai hidhet nga treni dhe godet shtyllën nga merr plagë vdekjeprurëse. Aksidenti pasoi pasiqë ushtarët që kishin prejardhjen nga kufizohej pas tërmetit katastrofal të Shkupit më 1963. Nga Stacioni i trenit në Preshevë edhe trupi i tij bartet në Shkup dhe përzihet sëbashku me trupat e viktimave të paidentifikume të tërmetit, varroste në Shkup. Varri as sot nuk i dihet.
Dëshmorët, martirët e të plagosurit e luftës së fundit në Kosovë dhe Kosovën lindore 1999-2000
- 10. Rabit (Tahir) Dalipi, nga fshati Kokaj, mosha 48 vjeçar, babai 8 fëmijëve, i vrar me 6 prill 1999, nga paramilitarët serb në Llocë, duke u kthyer në shtëpi në Kokaj pasi që një ditë më pare ishin larguar nën breshrin e armëve nga forcat militare serbe.
- 11. Avdi (Selver) Rexhepi, mosha 22 vjeçar i vrar me 6 prill 1999, nga paramilitarët serb në Llocë, duke u kthyer së bashku me Rabitin (dhe dy moshatarët e tij të fshatit Llocë) në shtëpi në Kokaj pasi që një ditë më pare ishin larguar nënbreshrin e armëve nga forcat militare serbe.
- Qemajl Jakup Zeqiri-Kokaj i lindur më 1979, pjesëtar i Brigadës 128, operacioni "Shigjeta" të UÇK-së të Zonës së Pashtrikut, i plagosur në maj 1999, gjatë luftimeve pas thyrjes së kufirit shqiptaro-kosovarë. Invalid i luftës së UÇK-së.
- 13.Arben Ramadani i lindur më 13 qershor 1981 në Kokaj. Ishte pjesëtar i UÇK-së pas luftës së Kosovë iu bashkua radhëve të luftëtarëve të Lirisë në Kosovën Lindore dhe me me 19 maj(2000), gjatë kalimit të zonës kufitare me armatim qëllohet për vdekje nga plumbat e armikut. Ashtu të plagosur, shokët e tërheqin deri në pikën Apokalips e [KFOR]-it në Pogragjë. Përkundër përpjekjeve të KFOR-it për t`ia shpëtuar jetën në Sojevë - Ferzaj, sytë e tij perëndojnë përgjithmonë për të mos vdekur kurrë. Sot eshtrat e tij pushojnë në vendlindjen e tij, në Kokaj.
Të rënët dhe martirët e Luftës II Botërore 1943-1945/51/57
- Hazir (Ramadan) Haziri
- [[Daut Dauti- Rrahmani Kokaj
- Rifat (Qazimi) Ismajli
- Rrustem (Dalip) Rrustemi
Të internuar të luftës II Botërore ~1941/45
- Asllan Aziz Azizi, Gjermani ku edhe vdiq.
- Rexhep Ilaz Rrustemi, Internuar në Gjermani 1941-1945
- Haqif Zeqiri
- Jonuz Halit-Haziri
Të arrestuarit, të burgosurit, të dënuarit dhe të torturuar nga Sigurimi serb-jugosllav pas ngjarjeve të '68-tës dhe pranverës së '81/shit për veprimtari ilegale nga fshati Kokaj :
Luftëtar të luftës së fundit të UÇK-së dhe UÇPMB-së (Dëshmorë, të plagosur dhe pjesëtar)
[redakto] Referenca
- Arkiv rajonal i Gjilanit dhe i veteranëve, dëshmitar të gjallë.