Mimar Sinani

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko


Xhamia nga Mimar Sinani

Mimar Sinani apo Arkitekt Sinani lindi në kohën e Perandorisë Osmane dhe vdiq më 1490Stamboll, Turqi, ishte arkitekt shqiptar.


Data e lindjes së arkitetkt Sinanit si duket është ngatërruar për shkak të ndryshimeve dhe të kalendarëve te Krishterë dhe Islam. Si i ri, Sinani ishte rradhitur ne repartet e Jenicereve të Sulltanit. Gjate fushatave ne rajone te ndryshme si ushtar i Sulltan Sulejmanit te Mrekullueshmit ai u njoh me arkitekturen ne vende te ndryshme duke filluar nga Egjipti,Persia,Siria etj.

Ka disa supozime per prejardhjen e tij qe nga ajo Armene, Greke etj. por faktet flasin per prejardhjen e tij na fshati Lopez sot Sinanaj(Tepelenë). I lindur ne nje familje shqiptaresh te Krishtere Ortodokse ai qendroi deri ne moshen 17-18 vjec ne vendlindje nga ku mori edhe njohurite e para ne ndertimtari e per tu larguar dhe organizuar me pas ne trupat e Jenicereve ne Stamboll(Konstandinopoje).

Kariera e tij se arkitekt është e njohur pas ndërtimit të ures mbi Lumin Prut, [Moldavi]. Këtë ure, Sinani e projektoi dhe ndertoi brenda 13 ditëve qe ti shërbente Ushtrisë së Sultan Sulejmanit (te ashtëquajturit "Kanuni"ose"Ligjvenesi") i cili po merrte pjesë në fushatën e Kara Budanit. Nga ky moment, Sulltan Sulejmani e mbante Sinanin afërsi dhe me urdher të tij më vone punoi si kryeartitekt i perandorisë. Evropianët e krishterë, Sinanin e krahasonin me Mikelanxhelon dhe e thërrisnin "Mikelanxheloja i Orientit". Sinani si kryarkitek punoi edhe gjatë kohës së sundimit të Selimit II, III dhe Muratit.

Projektet e kryera nën mbikëqyerjen e tij ndahen ne tre drejtime: ndërtimet e Kultit,Ushtarake dhe Civile.

Gjatë karrieres së tij Sinani projektoi objektet më të medha dhe simbolike te perandorise si: Xhamia Shehzade Mehmetit (i biri i vdekur i Sulltan Sulejmanit),xhamia Sulejmania në Stamboll si edhe Selimijen në Edrene. Për shërbimet e bera u quajt Koxha Sinan(Sinani i Madh)

Nga arktitektet moderne të tona ditëve, Puna e Sinanit vlersohet per perdorimin e Gurit dhe për akustikën e objekteve.

Historianët e arkitekturës mendojnë se ai kishte e ndare veprimtarin e tij në Tri periudha. Ne Periudhe e Pare, fazën e çirakllëkut(ndeihmesit) në arkitekturë, ai ndërtoi Xhaminë e Shezade Mehmetit në Stamboll. Periudha e Dyte ajo e kallfës(mjeshtrit) është në të cilën ndërtoi Sulejmanien Madhështore po në Stamboll në një hark kohor prej 7 vjetësh, kushtuar Sulltan Sulejmanit.Ne Fazën e Tretë dhe e fundit, në atë te ustallëkut ose Krye-mjeshtërit, Sinani ndërtoi Selimijen në Edrene, né kohen kur mbretëronte Selimi i Tretë.

Po ashtu Sinani është i njohur për ndërtimin e ujësjellësit `` 40 `` çezmat (Kërkçeshme) në të Stamboll nga paramenduar Justiani. Arkitekt Koxha Mimar Sinani ka vdekur në një nate Vere Vitit 1590 në të shtartin e tij kërkuar duc një gote (kupe) uje.

Deri tani më SI veprat më të të njohura Arkitekt Sinanit, Jane, 84 [Xhami]. 52 xhami të Vogla [mesxhide], 57 [medrese], 7 [Spitale], 22 [mazoleume], 17 [strehë vorfënore], 5 [ujësjellësa], 8 [ura] , 20 [Hane] dhe 48 [hamame]. Po ashtu ka edhe disa objekte por nuk të cilat kane ndonjë rëndësi të perandorak nivelit. Ne Shqiperine Otomane te asj perudhe Arkitekt Sinani ka vene vulen e tij ne xhamine Muradie ne Vlore dhe xhamine e Plumbit ne Shkoder.

Tituj të veprave[redakto | redakto tekstin burimor]

Mirnjohjet[redakto | redakto tekstin burimor]

  • Sipas burimeve historike osmane, një natë vere të vitit 1490, ai do lutej për një kupë me ujë në shtratin e vdekjes. Njeriu i cili i shoi etjen një qyteti të tërë, tashmë do bënte lutjen e fundit për një pikë ujë që të shuante zjarrin, dhe kërrkush nuk do t`ja japte.
  • Rreth 15 milionë turistë në vit vizitojnë Turqinë, ndërsa tre pikat më kryesore që vizitohen janë Porta e Lartë (Pallati i Sulltanit), Sulejmania hijerëndë si Vatikani pra xhamia e Sinanit dhe Xhamia Blu, vepra e Mehmet Sedefqarit.
  • Veprat e tij, në ish-hapsirën osmane, janë tashmë vepra dhe vlera të gjithë njerëzimit

Shiko dhe këtë[redakto | redakto tekstin burimor]