Murtaja

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko

Murtaja është një sëmundje zoonotike, që gjendet kryesisht në mesin e brejtësit të vogël dhe pleshtave të tyre, dhe është një nga tre llojet e infeksioneve të shkaktuara nga pestis Yersinia (i njohur më parë si pestis Pasteurella), e cila i takon familjes Enterobacteriaceae. Pa trajtim,plaga bubonike (njihet edhe si Vdekja e Zezë)vret për dy nga tre njerëzit e infektuar brenda 4 ditëve.Murtaja shkakton plagë të hapura me helm,dhembje koke,zemre,të vjella dhe flu ska të mëdha të zeza,të mbushura me qelb.

Kjo sëmundje përhapet nga pleshtat e brejtësve,ose nga kanalet e ujërave të zeza.

Historia e Sëmundjes[redakto | redakto tekstin burimor]

Minjtë, gjate shekullit XIV ,u inportuan në Evropë me anë të anijes së famshme luftarake,por luftëtarët u mbytën ngaqë minjtë brejtën pjesët prej druri të anijes. Shumë sëmundje u përhapën nga ardhja e minjve dhe njëra ndër to ishte dhe murtaja bubonike,e cila thuhet se në Evropë, gjatë viteve 1400-1800,vrau mbi 1.5 milion njerëz në mbarë Evropën si ne Zvicër,Francë,Spanjë,Angli,Gjermani,Rusi,Austrohungari etj.... Njerëzit vishnin maska dhe parfumoseshin me aromëra të forta për të parandaluar sëmundjen.Doktorët i këshillonin pacientët të vinin jashtëqitje të thara mbi plagë,të gëlltitnin gurë të çmuar,të pinin mjedër si dhe të pinin një gotë me urinën e tyre 1 herë në 2 ditë.