Pergamenti

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Përpunimi i pergamenës, më 1568

Pergamenti është material për shkrim, është zbuluar për herë të parë në qytetin e vogël Pergamon (sot Bergama), të Azisë së Vogël. Prodhimi i pergamentit filloi në shekullin e II-të p.e.r. në Pergamon, si zavendësim i papirusit, kur importimin nga Egjipti e ndaloi faraoni Ptolomej Filadelf, me qëllim ta ndalojë zhvillimin e mëtejmë të bibliotekës në Pergamon. Sot pergamenti përdoret vetëm për shkrimin e dokumenteve të rëndësishme, mirënjohjeve dhe diplomave, për veshje të kopertinave (lidhje me pergament). Janë të njohura edhe imitimet e pergamentit, ku nga pamja e jashtme dhe nga vetitë e tjera nuk dallon shumë nga origjinali.

Përpunimi[redakto | redakto tekstin burimor]

Përgatitja e e lëkurës në rmain e drurit

Përfitohet me përpunimin e lëkurave të kafshëve, kryesisht deleve të reja, dhive, gomarëve, viçave, por edhe gjarprinjëve. Procesi i përpunimit është i thjeshtë. Nga lëkura e kafshëve tërhiqen qimet, pastaj pastrohet. Lëkura e lagur pastaj ngjitet në rama druri në të cilët thahet. Pastaj fillon faza tjetër e gdhendjes me rërë vullkanike dhe në fund bëhet lëmimi me eshtra apo me gurë të lëmuar. Pergamenti sa më e hollë që të jetë është më i vlefshëm. Faza përfundimtare është zhytja e lëkurës së hekurosur në vaj, dhe terja e vajit me qëllim që pergamenti ta fitojë elasticitetin e duhur.

Pergamenti sot[redakto | redakto tekstin burimor]

Një hartë franceze e vitit 1627 në pergamen

Pergamenti përdoret edhe sot, sidomos për shënime solemne të aktiviteteve të ndryshme, siç janë: mirënjohjet, çmimet, marëveshjet e të ngjajshme (Paqja e Versajës, Karta e OKB, Çmimi Nobel, etj.).








Dokumente në pergamen në Kosovë[redakto | redakto tekstin burimor]

Dokumenti i Shpalljes së Pavarësisë së Kosovës, më 17 shkurt 2008, është i shkruar në pergamen.

Shih edhe këtë[redakto | redakto tekstin burimor]

Lidhjet e jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]

Commons-logo.svg         Wikimedia Commons ka materiale multimediale në lidhje me: Parchment