Pomponius Mela
Pomponius Mela la qënë një Gjeograf dhe Kosmograf i antikitetit nga Tingentera më Nordufer der Rruga e Gibraltar[1]. Në vitet 43–44 e.s., pra në Epokën e hershme romake perandorake, ai përpiloi një përshkrim të botës se gjohur gjeografike te të kohës së tij. Titulli i saj është De chorographia libri tres, Cosmographia,ose De situ orbis.
Vepra e Melas shihet si vepra më e vjeter që eshte shkruar ne gjuhen latine.Vepra është e njohur nga mbi qindra dorëshkrime dhebotime te mevonshme dhe krahas tyre edhe zgjerime.Nder të tjere edhe Francesco Petrarca dhe Giovanni Boccaccio realizuan kopje. Es wurde von Gelehrten und Wissbegierigen von jeher hochgeschätzt, denn in Melas Werk werden viele Örtlichkeiten, si psh Taunus, Trier, apo Main, pjesë nga Bodensee dhe Skandinavisë, Gebirge und Flüsse das erste Mal erwähnt. Mela përshkruan një udhëtim me anije, auf der er topographische Einzelheiten erklärt, Sehenswürdigkeiten und Inseln schildert. Ai infromon detaje realiste nga Fauna dhe Flora, in der unter anderem phantastische Fabelwesen auftauchen, ai prezanton banorët e venndeve të ndryshme, dhe rrëfen hisorinë e tyre,nga zakonet etyre dhe nga fete e ndryshme ,parase gjithash reth mesdheut.
Paraqitjete e Melas relatojnë në linje të parë me burime antike greke si Homer, Hanno si Cornelius Nepos.
Në epokën e zbulimeve vepra e Melas Werk u çmua në menyrë te veçante, so dass unter anderem der Leibarzt und Astronom des Königs Manuel i Portugalisë, Joan Faras, eine spanische Übersetzung für die Expedition nach Brasil anfertigen ließ. Zbuluesi i Brazilit Pedro Álvares Cabral zotëronte po ashtu nje botim me shume vërejtje dorazi te nje botmi latin të Melas De chorographia, i cili ishte botuar më 1498 në Salamanca .
Shkrim i Pomponius Mela u defionua më voë me emërtimn De situ orbis.
Botime dhe perkthime [redakto]
- Kai Brodersen (Hrsg.): Pomponius Mela – Kreuzfahrt durch die Alte Welt. Lat.-dt., Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 1994, ISBN 3-534-12349-2.
- De orbis situ : libri tres / cum commentariis Ioachimi Vadiani. Lutetiae Paris : Christian Wechel, Juni 1530. Digitalisierte Ausgabe der Universitäts- und Landesbibliothek Düsseldorf
Referenca [redakto]
- ^ Der Ortsname ist nur aus seinem Werk überliefert. Daher ist nicht sicher, ob Tingentera mit Julia traducta, dem heutigen Algeciras identisch ist, oder ein Nachbarort war, etwa an der Stelle des heutigen Tarifa.
Weblinks [redakto]
- Stampa:DNB-Portal
- Cosmographia, sive De situ orbis. Prisciani ex Dionysio de orbis situ interpretatio, Erhardus Ratdolt, Venedig 1482 – Digitalisat erfordert Spezialprogramm
- Cosmographia ive De situ orbis als Hypertext, französische Übersetzung und lateinischer Originaltext – mit guter Gliederung
- De Chorographia, lateinischer Text (Latin Library) – Text der Cosmographia, nur mit anderem Titel
