Portal:Shqipëria

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
< Përmbajtja < Portale < Gjeografi < Evropa < Shqipëria
Flag of Albania.svg

Mirësevini në portalin e Shqipërisë,

portalin e të gjithë shqiptarëve
Ksamil Islets.jpgShkoder.jpgKonstantin & Helena.jpgApollonia Ruins near Fieri (Albania).jpg
redakto 
Artikulli i muajit

Baba Tomorri

Nga kulti pagan i majave të larta, i përhapur në gjithë Shqipërinë, kulti i malit të Tomorrit ka mbijetuar në rrjedhë të shekujve e të ndërrimeve fetare. Duke gëzuar një prestigj të veçantë në botën shqiptare, ai ka fituar atributin e malit të shenjtë. Fakti që ky mal në gojëdhënën popullore, në periudhën antike e mesjetare dhe në letërsinë romantike përfytyrohet si Olimpi shqiptar, besohet se është dëshmi e njësisë kulturore ballkanike.

Tomorri është mali që mbizotëron Shqipërinë e Jugut. Me majën më të lartë 2416 metra, ai ngrihet vetmitar në një rrafshinë pa fqinjë që ta rivalizojnë dhe zotëron kështu pamjen nga të gjitha pikat e horizontit. Kjo e bën atë madhështor, si e bëjnë të bukur livadhet malore, e të frikshëm majat e thepisura shkëmbore, humnerat e thella dhe stuhitë e befasishme. Etnologia angleze Margaret Hasluck, që u ngjit në majë të tij më 1930, konstatoi midis të tjerave se pelegrinët besonin në një fuqi të mbinatyrshme me seli në atë majë e se betimi për Baba Tomorrin ishte më i fortë se betimi mbi Ungjill ose Kur’an. Kuptohet se ky adhurim është mbeturinë e kultit pagan të natyrës, brenda të cilit kanë mbetur besimet e shqiptarit.

Në zhvillimet e mëvonshme etno-historike e fetare të shqiptarëve, substrati pagan u tregua shumë i qëndrueshëm; ai mbijetoi si një element i vazhdimësisë së traditës mitologjike ilire dhe si shprehje e njësisë shpirtërore të tyre. Vendet e peligrinazheve të epokës pagane dhe ritet pagane mbetën po ato në epokat e mëvonshme fetare, ndryshuan vetëm përfytyrimet që lidhen me këto rite, duke marrë një veshje kristiane ose islame. Ky evolucion dhe stagnacion njëherësh është karakteristik edhe për kultin e Tomorrit dhe ritet e pelegrinëve në nderim të tij.

Për të ardhur tek ekzaltimi romantik i shekullit XIX, kulti pagan i malit të shenjtë të Tomorrit kaloi dy faza, që iu përgjigjën dy periudhave të historisë fetare të shqiptarëve: periudhën e lulëzimit të kristianizmit dhe atë të islamizmit. Por, sikur të mos ekzistonin këto dy faza, siç do ta provojmë më poshtë, letërsia romantike e Rilindjes shqiptare, u nis nga kulti pagan dhe mbeti te përmbajtja dhe përfytyrimi i tij primitiv mitologjik. Ajo çka i shtoi kjo letërsi këtij kulti ishte fryma e ekzaltuar e romantizmit nacional.

Për të kuptuar çka u tha duhet të hapim këtu ...

redakto 
Fotografia e muajit
Bregdeti shqiptarë

Bregdeti i Shqipërisë
redakto 
A e dini se
  • ...Skënderbeu me ushtinë e vet kanë vrare mbi 1,500,000 ushtarë osmane...
  • ...Shqipëria dhe Spanja janë të parët për ditët diellore në Evropë...
  • ...Shqiptaret dhe Grekët ishin banorët e parë në Evropë
  • ...Bregdeti shqiptar është 316km i gjatë dhe ...
  • ...Ahmet Zogu - Mbreti i Shqipërisë ka hyre në librin e Ginisit si njeri i cili ka thithë më shume cigare në botë.
  • Shqipëria ndahet në 12 njësi administrative të quajtura "qark" të cilat ndahen më tutje në 36 nën-njësi të quajtura "rrethe". Kryeqyteti Tirana ka një status të veçantë. ...


redakto 
Burime interneti

Portal:Shqipëria/Burime interneti


redakto 
Potala të ngjashme
redakto 
Shqipëria Lajme

Portal:Shqipëria/Shqipëria Lajme

redakto 
Biografi e zgjedhur

Abdyl Frashëri
(1839 - 1892 )

Patriot demokrat i shquar, një nga ideologët përparimtarë të Rilindjes Kombëtare dhe një nga udhëheqësit kryesorë të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, Hero i Popullit.

Lindi në Frashër (Përmet) në familjen e një spahiu të vogël të deklasuar; vëllaj i madh i Naim Frashërit dhe Sami Frashërit. Abdyl Frashëri e kaloi pjesën e parë të jetës në fshatin e lindjes deri në moshën 18-vjeçare kur u vendos për nevoja pune në Janinë. U shqua si personalitet politik qysh më 1877, sapo u duk se Kriza Lindore po rrezikonte trojet shqiptare. Si kryetar i Komitetit Shqiptar të Janinës që u formua po atë vit, hartoi projektin e shpalljes së pavarësisë së ...

redakto 
Artikuj të ri

Portal:Shqipëria/Artikuj të ri

redakto 
Citate

Shqiptarët e moçëm, besoninë Hyjninë, dhe në mal të Tomorrit ish falëtore e ti, që thuhej Dodonë
Naimi

redakto 
Shqipëria Lista

Portal:Shqipëria/Shqipëria Lista

redakto 
Kategori

Portal:Shqipëria/Kategori

redakto 
WikiProjekte

Portal:Shqipëria/WikiProjekte

redakto 
Artikuj që duhen përmirësuar

Portal:Shqipëria/Artikuj që duhet përmirësuar

redakto 
???

Portal:Shqipëria/???

redakto 
??

Portal:Shqipëria/??


redakto 
SubPortala

Portal:Shqipëria/SubPortala


Raffael 058.jpg
Arti & Kultura: Animim · Film · Letërsi · Muzikë · Serial · Strip
Aeskulap.png
Biologjia: Mjekësi
Globo terraqueo 3.gif
Gjeografia: Gjeografi · Kosovë · ShBA · Shqipëri · Maqedoni · Greqi
Top.gif
Sporti: Sport
Vista-system.png
Teknologjia: Informatikë · Elektronikë  · Teknologji
Logo physics.svg
Shkenca: Fizikë, Matematikë

Portale për shtetet
ShqipëriaKosovaSHBAGreqiaBullgari

Fresko kujtesën e serverit

Mjete vetjake
Hapsirat e emrit

Variante
Veprimet
Shfleto
Printo/eksporto
Mjete
Në gjuhë të tjera