Samoili

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko


Samoili (bullgarisht: Самуил) është mbret i Bullgarisë, qeverisi nga viti 997 deri ne vitin 1014, ka themeluar dinastinë – Comitopuli.

Samoili është djali më i vogël i qeveritarit të një nga rrethet e shtetit Bullgar – Komitit Nikoll. Për herë të par emri i tij përmendet përgjatë ngjarjeve të vdekjes së mbretit Petro І (970) dhe pushtimit nga vizantët të kryequtetit Bullgar Presllav, ku “Davidi, Majsiu, Aroni dhe Samoili, djemtë e një nga komitëve të fuqishëm bullgarë, të cilët patën parashikuar kryengritje dhe buntuan shtetin Bullgar”. Së bashku me vëllezrit Samoilli filloi betejë me imperinë Vizante, falë të cilës shteti Bullgar ekzistoi edhe katër dhjetevjecarë të tjera.

Edhe pse Samoili qeveriste Bullgarinë që prej vitit 991 kur imeratori vizant Vasili II, vrasësi bullgar morri peng mbretin e fundit bullgar, Romanin, ai (Samoilli) shpallet mbret në vitin 997, kur Romani vdiq në erësirë në Kostandinopoll.

Samoilli bëri shumë beteja me imperinë Vizante dhe shumë prej tyre pati fituar. Në verën e vitit 1014 u thye nga Vasili II, jo larg na qyteti i sotëm Petric, R. Bullgarisë. Sipas hronologëve vizantët morën peng 15 000 ushtarë bullgarë dhe me urdhër të imperatorit i verbuan, ku në çdo të qindin mbetej një me një sy që ti sherbejë për udhëheqës. Ne atë gjendje u dërguan para mbretit të tyre, i cili pasi i pa vdiq na infrakti.

Mendohet se është varosur në ishullin Shën Ahili, në pjesën greke te liqenit të Prespës së Vogël.

Pas vdekjes së tij në frontin bullgar u kurorëzua djali i tij Gavril Radomir (1014-1015). Kryeqytet i mretit Samoil ishin Prespa dhe Ohri, që është një nga shkaqet e disave prej hisorikëve të R. Maqedonisë të transferojnë realitetet e sotme politike mbi historinë dhe të shpallin shtetin e Samoillit për shtet maqedonas dhe Samoillin për mbret maqedonas.

Literatur[redakto | redakto tekstin burimor]

  • Златарски, Васил. История на българската държава през Средните векове. Т.1 Първо българско царство, Ч.2 От славянизацията на държавата до падането на Първото царство (852-1018), 2 изд. София 1971
  • Matsopulos, N. Le tombeau du Tsar Samuel dans la basilique de St. Achiles a Prespa - Etudes balkaniques, 1974, 4, 114 - 126
  • Obolenski, D. The Byzantine Commonwealth, London 1971
  • Пириватрић, Срђан. Самуилова држава. Обим и карактер. Београд 1997
  • Runciman, Steven A history of the First Bulgarian Empire, London 1930
  • Павлов, Пламен. Цар Самуил и българската епопея.- http://www.pravoslavieto.com/history/11/tsar_samuil/index.htm