Sri Lanka

Nga Wikipedia, Enciklopedia e Lirë

(Përcjellë nga Shiri Lanka)

இலங்கை சனநாயக சோஷலிசக் குடியரசு
Illankai Chananaayaka Chosalisa Kudiyarasu


Shiri Lanka	Shiri Lanka

Moto Kombëtare: s´ka

Të dhëna tabelare

Gjuhë	Gjuha Sinhala, Gjuha Tamil
Kryeqyteti	Sri Jayewardenepura Kotte
Sistemi	Republik
President	Mahinda Rajapakse
Kryeministër	Ratnasiri Wickremanayake
Sipërfaqja - ujore	65,610 km² - ( 119 -ta ) 1.3 % - ( -ta )
Popullsia Dendësia	20,064,776(2004) - (53 -ta) 298 b. / km² - ( -ta)
HDI (2003 )	0.751 (93 ), mesatare
Monedha	Rupee e Sh. Lankës
Zona kohore	UTC + 06:00
Pavarësia nga	4 Shkurt 1948 - (shpallur)
Në OKB nga	14 Dhjetor 1955
Himni kombëtar	Sri Lanka Matha
Kodi i internetit TLD	`.lk`
Prefiksi telefonik	+`94`

redaktoni

Në pjesën jugore të sipërfaqes së brendshme është malore (deri 2 525 m mbi niv. det.), e rrethuar nga githa anët nga rrfshët (3/5 e Shiri Lankës). Në veri dhe lindje pasojnë pyjet monsune, përndryshe xhungël.

Për nga përkatësia e popullsisë dominojnë budistët, tamilët (hindusë), të përzierit.

Bujqësia dallohet me koprën (produkt i kokosit), plantazhët e çajit, kauçukut, ndërsa pasuri natyrore llogaritet të jenë gurët e çmuar, grafiti dhe kaolini.

Në Kolombo, kryeqytetin e Shiri Lankës gjenden porta detare dhe ajrore më e njohura.

[redaktoni] Historia

Pjesë të Shiri Lankës që nga 1505/18 ishin nën sundimin portugeze, pastaj nga 1656/58 bien nën holandezët nga të cilët i marrin britanikët më 1796. Po më vonë më 1802 e tërë Shiri Lanka shpallet pjesë e Kolonive Mbretërore Britanike. Më 4 shkurt 1948 u shpall e pavarur ndërsa si republikë qëndron që nga 1972-ta. Më 1983 shpërthen një luftë civile në mes të popullit shumicës (singalezëve) dhe pakicës tamile në veri dhe lindje të vendit. Pakica e popullit tamil nga jo kohë ka paraqitur synimin për krijimin e një shteti të tyre. Nga 1994-ta president i shtetit është Kandrika Kumaratunga (Chandrika Kumaratunga) ndërsa krye qeveritarë që nga 1994 ishte Sirimavo Bandaranaike (lindur më 1916; ishte edhe më parë 1960 deri 1965 dhe 1970-1977).