Tempulli i Jeruzalemit

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Rikrijim artistik i tempullit të parë të Jerusalemit, sipas përshkrimeve biblike.
Model i Tempullit të Dytë të Jerusalemit.

Tempulli i Jerusalemit (hebraisht : בית המקדש, shqiptimi Bet HaMikdash fj.p.fj. "Shtëpia e Shenjtë") është, sipas Biblës, ndërtesa fetare e ndërtuar nga hebrenjtë për të strehuar arkën e besëlidhjes. Ai ndodhej në Malin e Tempullit (Har HaBajit) në qytetin e vjetër të Jerusalemit. Sipas besimit hebraik, ishte "froni" këmbëmbështetës figurativ i pranisë së Perëndisë (hebr. "shehina") në botën lëndore.

Çmohej nga feja hebraike si ndërtesa më e rëndësishme e më e shenjtë. Tempulli është shkatërruar dhe rindërtuar disa herë.

Tempulli i Parë u ndërtua nga Mbreti Salomon brenda shtatë vjetevë në qindvjeçarin e 10-të p.e.r. në vitin 957 p.e.r. Ai ishte qendra e judaizmit të lashtë dhe pika kryesore e riteve hebraike për mijëra vjet. Tempulli zëvendësoi tabernakullin e Moisiut dhe tabernakujt e Shilohit, Novit, dhe Givonit si qendra kryesore e fesë hebraike. Tempulli i Parë u shkatërrua nga Babilonët në vitin 586 p.e.r., dhe u rindërtua shtatedhjetë vjet më vonë nga Kiri i Madh në vitin 516 p.e.r. Qindra vjet më pas u ripërtëri nga Herodi rreth viteve 20 p.e.r. Tempulli i Dytë u shkatërrua nga Romakët në vitin 70 e.r. Të gjitha muret e jashtme qendrojnë ende, megjithëse tempulli vetë është rrënuar që prej gati 2000 vjetësh, dhe për shumë vjet besohej se muri perëndimor i ndërtesës ishte muri i vetëm që i kishte mbijetuar kohës.

Faltorja islamike, Xhamia e Gurit, qendron në anën e tempullit që nga qindvjeçari i 7-të, dhe Xhamia Al-Aksa, pothuaj nga e njëjta periudhë, poashtu ndodhet në oborrin e tempullit të atëhershëm.

Eskatologjia hebraike parashikon ndërtimin e Temullit të Tretë në Jerusalem përpara ardhjes së mesiahs, prandaj, përkrahës të Judaizmit ortodoks dhe konservativ presin ndërtimin e tij.

Fjala "Beit HaMikdash"[redakto | redakto tekstin burimor]

Tempulli i Parë dhe i Dytë[redakto | redakto tekstin burimor]

Rindërtimi i Tempullit të Tretë[redakto | redakto tekstin burimor]

Tempulli në shkrimet e profetëve[redakto | redakto tekstin burimor]

Rëndësia e tempullit në ritet hebraike[redakto | redakto tekstin burimor]

Dëshmi arkeologjike[redakto | redakto tekstin burimor]

Shiko edhe[redakto | redakto tekstin burimor]

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]