Vitaminat
Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Vitamina (lat.: vita = jetë) janë substanca organike të cilat janë të përhapura te bimët, shtazët dhe mikroorganizmat ndërsa njeriu i merr nëpërmjet ushqimit. Vitaminat kanë rëndësi sepse ruajnë dhe mirëmbajnë metabolizmin e organizmit.
Përmbajtja |
[redakto]
Vitaminat ndahen në vitamina të tretshme në ujë dhe vitamina të tretshme në yndyrë.
Emërtimi [redakto]
Emërtohen sipas shkronjës së parë të emrit latin ose zbuluesit p.sh.: Vitamina A (Retinoli, Akseroftoli.) Për arsye se prej një vitamine janë zbuluar edhe nën vitamina ose brenda një vitamine janë zbuluar vitamina të tjera ka edhe emërtime me numra p.sh.: vitamina B1, Vitamina B2, etj.
Historia [redakto]
| Viti i zbulimit | Vitamina | Burimi |
|---|---|---|
| 1909 | Vitamina A (Retinol) | Cod liver oil |
| 1912 | Vitamina B1 (Thiamine) | Orizi |
| 1912 | Vitamina C (Ascorbic acid) | Limoni |
| 1918 | Vitamina D (Calciferol) | Cod liver oil |
| 1920 | Vitamin B2 (Riboflavin) | Vezë |
| 1922 | Vitamina E (Tocopherol) | Wheat germ oil, Kozmetika, Mëlçi |
| 1926 | Vitamin B12 (Cyanocobalamin) | Mëlçia |
| 1929 | Vitamina K (Phylloquinone) | Alfalfa |
| 1931 | Vitamin B5 (Pantothenic acid) | Mëlçia |
| 1931 | Vitamin B7 (Biotin) | Mëlçia |
| 1934 | Vitamin B6 (Pyridoxine) | Orizi |
| 1936 | Vitamin B3 (Niacin) | Mëlçia |
| 1941 | Vitamin B9 (Acidi folik) | Mëlçia |
Referencat [redakto]
- 1^ Lieberman, S, Bruning, N (1990). The Real Vitamin & Mineral Book. NY: Avery Group, 3.
- 2^ vitamin - definition of vitamin by the Free Online Dictionary, Thesaurus and Encyclopedia
- 3^ "vitamer: Definition and Much More from Answers.com". www.answers.com. http://www.answers.com/topic/vitamer?cat=health#top. Retrieved on 2008-06-16.
- 4^ Maton, Anthea; Jean Hopkins, Charles William McLaughlin, Susan Johnson, Maryanna Quon Warner, David LaHart, Jill D. Wright (1993). Human Biology and Health. Englewood Cliffs, New Jersey, USA: Prentice Hall. ISBN 0-13-981176-1. OCLC 32308337.
- 5^ Accessed Jan 4, 2008
- 6^ Bolander FF (2006). "Vitamins: not just for enzymes". Curr Opin Investig Drugs 7 (10): 912–5. PMID 17086936.
- 7^ Kirk-Othmer (1984). Encyclopedia of Chemical Technology Third Edition. NY: John Wiley and Sons, Vol. 24:104.
- 8^ a b c d e Jack Challem (1997). "The Past, Present and Future of Vitamins"
- 9^ a b 1929 Nobel lecture
- 10^ Tokyo Kagaku Kaishi: (1911)
- 11^ Funk, C. and H. E. Dubin. The Vitamines. Baltimore: Williams and Wilkins Company, 1922.
- 12^ Bellis, Mary. Vitamins - Production Methods The History of the Vitamins. Retrieved 1 February 2005.
- 13^ Fukuwatari T, Shibata K (June 2008). "Urinary water-soluble vitamins and their metabolite contents as nutritional markers for evaluating vitamin intakes in young Japanese women". J. Nutr. Sci. Vitaminol. 54 (3): 223–9. PMID 18635909. http://joi.jlc.jst.go.jp/JST.JSTAGE/jnsv/54.223?from=PubMed.
Shiko edhe këtë [redakto]
 |
Ky artikull nga Mjekësia është një faqe cung. Mund të ndihmoni Wikipedian duke e përmirësuar. |
 |
Para marrjes me seriozitet të ndonjë recete ose informate për të aplikuar në ju ose ndonjë person tjetër ju lutemi shikoni Udhëzimin rreth artikujve të mjekësisë! Nëse ju pasi keni lexuar artikullin dhe udhëzimet mbi këto artikuj keni aplikuar përmbajtjen e artikullit në ju ose në ndonjë person tjetër atëherë ju merrni tërë përgjegjësinë mbi pasojat. |
