Wikipedia:Projekti Fjalori/Matematikë

Nga Wikipedia, Enciklopedia e Lirë

Shko te: navigacion, kërko
Disambig.svg
Gjendeni te një vitrin e projekti fjalori pjesë ndihëmse e Enciklopedisë. Për fjalorin teknik të Wikipedia-së shiko faqen e titulluar Wikipedia:Fjalorthi dhe për Fjalorin e gjuhës shqipe Wiktionary
 Projektfjalori.GIF
Për aktualizim-freskim të pamjes së kësaj faqe

Për: Matematikë , shiko më shumë në "Wiktionary"
Ky projekt është pjesë ndihmese për redaktorët e Wikipedia, Enciklopedia e Lirë dhe shërben që të mblidhen shprehjet nga lëmi të ndryshme të folura në ditët e përditshme dhe pas pastrimit të barbarizmave barten tekë Fjalori i gjuhës shqipe.
Vini Re! Ndër shprehjet dhe fjalët të shkruara më poshtë, ka dhe barbarizma dhe fjali që tregojnë për ndonjë veprim të caktuar dhe vetëm si të tilla e kanë kuptimin e plotë.
.
Si funksionon?
Shtypeni shkronjën pranë numrave rendorë të seksioeve (titujve) dhe shkruajeni fjalën në fushën që do të hapet. Shtypeni Kryej ndryshimet me këtë edhe është bërë futja në regjistër. Paraqitja e ndryshimit bëhet vetëvetiu, në disa fleta që përdoren për sortime sipas lëndëve dhe sipas shkronjave.
Lexo : A B C Ç D Dh E Ë F G Gj H I J K L Ll M N Nj O P Q R RR S Sh T TH U V X Xh Y Z Zh / W Lart



Hape seksionin për germën :
A B C Ç D Dh
E E F G Gj H
I J K L Ll M
N Nj O P Q R
Rr S Sh T Th U
V X Xh Y Z Zh
Terminologji proesionale
W
Udhëzime
  • Shiko këtu për projektin
  • Shiko disktimet këtu për këtë faqe
PF sipas:
lëmive ABC-së[1]

Gjuhë dhe Letërsi
Arkeologjia
Arsimi
Baleti
Biznes
Ekonomia
Film
Fizika
Informatika
Interneti
Inxhenieria
Judikatura
Kimia
Komunikacioni
Kopshtaria
Kuzhina
Matematika
Mitologjia
Mjekësia
Muzika
Piktura
Gjeografia

A
B
C
Ç
D
Dh
E
E
F
G
Gj
H
I
J
K
L
Ll
M

N
Nj
O
P
Q
R
Rr
S
Sh
T
Th
U
V
X
Xh
Y
Z
Zh
Lista nga kjo lëmi:

Wikipedia:Projekti Fjalori/Matematikë/Lista
Lista tjera:

Papëve
Radio Televizioneve
Skulpturave
Aparateve elektrike
Aktorëve
Biografive
Drejtimeve muzikore
Elementeve të ndërtimtaris
Festave fetare
Festave ndërkombëtare
Filmave
Filmave shqip
Insekteve
Kafëshve
Këngëtarëve dhe grupeve shqiptare
Librave
Sporteve
Video lojrave
Automjeteve
Motove kombëtare
Lista e produkteve ushqimore
Lista e programeve për PC
Përvjetoreve historike
Shfaqjeve teatrale
Shteteve
Teknologjive
Universiteteve
Bimëve
Botuesve shqiptarë
Emrave shqiptarë (f)
Emrave shqiptarë (m)
Festave
Filmave
Bibliotekave
Lëmive
Personalitetve shqiptare
Shkrimtarëve shqiptar
Wikipedias

 


Ndihmë:Formula - Simbolet matematikore 
Kategoria "Matematikë" e artikujve në Enciklopedi
Wikipedia:Projekti Matematikë

[redakto] A

  • Algjebra
    1. ...
    2. Algjebra e gjykimeve - Saktësia e gjykimit të përftuar varet vetëm prej saktësisë së gjykimeve që atë e formojnë. Pikërisht kjo varësi shqyrtohet në algjebrën e gjykimeve, meqë asaj nuk i interesojnë përmbajtjet e gjykimeve të formuara, por vetëm vlera e saktësisë së tyre. [2]

[redakto] B

  • Barazia
    1. ...
  • Bashkësitë
    1. ...
    2. Bashkësia në matematikë - Bashkësinë e përbëjnë një sërë objektesh me veti të përbashkëta. Bashkësitë emërtohen me germa të mëdha të alfabetit A, B, C, . . . , X, Y, . . . , [2]
    3. Bashkësia matematikore - Bashkësi matematikore quhen ato bashkësi që kanë objekte matematikore. [2]
    4. Bashkësia numerike - Bashkësi numerike quhen bashkësitë që kanë për objekte (elemente) numra të ndryshëm. [2]
      1. Bashkësia e numrave natyral shih Numrat natyral.
    5. Bashkësia e zbrazët - Bashkësi e zbrazët (vakante) quhet ajo bashkësi që nuk e përmban asnjë element. [2]
    6. Bashkësia \textstyle {A} është bashkësi e pafundme, nëse ndonjë nënbashkësi e vërtetë e saj \textstyle {A} , është ekuipotente me \textstyle {A} , pra : nëse \textstyle {A_1 \subset A \land A_1 \thicksim A } , bashkësia \textstyle {A} është e pafundme.[3]
    7. Bashkësitë që janë ekuipotente me bashkësinë e numrave natyralë quhen bashkësi të numërueshme.[3]
    8. Dy bashkësi \textstyle {A}, \textstyle {B} janë të barabarta atëherë dhe vetëm atëherë, kur \textstyle {A \subseteq B} dhe \textstyle {B \subseteq A}.[3]
    9. Bashkësia \textstyle {A} quhet nënbashkësi e bashkësisë \textstyle {B}, nëse çdo element i bashkësisë \textstyle {A} është njëherit element edhe i bashkësisë \textstyle {B}.[3]
    10. Bashkësia e pjesëve të bashkësisë \textstyle {A} quhet bashkësia e të gjitha nënbashkësive të bashkësisë \textstyle {A}.[3]
  • Boshti
    1. ...
    2. Boshti numerik

[redakto] C

  • Caktimi -
    1. Caktimi me përshkrim A{x...}.- Në matematikë bashkësië caktohen në dy mënyra:(2) me përshkrimin e vetive karakteristike të elementeve: A={x|F(x)}. [2]
    2. Caktimi me numërim A {a1,... . Në matematikë bashkësië caktohen në dy mënyra:(1) me numërimin e të gjitha elementeve A {a1, a2, a3, . . . , an} . [2]
  • cilindri - element(objekt)
  • cosinus - funksion trigonometrik
  • cosin - shkurtesë
  • ctg - shkurtesë
  • const - c - njëtrajtësisht, konstant

[redakto] Ç

[redakto] D

  • Derivati -
  • Determinata ose Përcaktori ose |A|
  • Diferenca - ndryshimi, pa. Shiko Bashkësitë
    1. Diferenca e bashkësive \textstyle {A}, \textstyle {B} quhet bashkësia e elementeue të bashkësisë \textstyle {A} që nuk janë në bashkësinë \textstyle {B}[3]
  • Disjunksioni - gjykim i përbërë.
    1. Kur gjykimi përbërë formohet prej dy gjykimeve çfarëdo me ndihëmen e lidhëzës „ose" thuhet se ajo lidhëz përcakton veprimin logjik që quhet disjunkston. [2]
    2. Disjunksioni inkluziv i dy gjykimeve \textstyle { p} , \textstyle { q} quhet gjykimi \textstyle {p \vee q} (lexo : p ose q ), i cili është i saktë kur është i saktë së paku njëri nga gjykimet \textstyle { p} , \textstyle { q}.[3]
    3. Disjunksioni ekskluzi i dy gjykimeve \textstyle {p} , \textstyle {q} quhet gjykimi \textstyle {p \veebar q} (lexo : ose p ose q) i cili është i saktë kur është i saktë vetëm njëri nga gjykimet \textstyle { p} , \textstyle { q} .[3]
  • Distributiviteti - ligji distributiv
  • Drejtëza -
  • Dyshja e renditur - bashkësia {a,{a,b}). Shiko Bashkësitë

[redakto] Dh

[redakto] E

  • Elipsoidi -
  • Elementi
    1. Elementi neutral - Ekuivalenca e gjykimeve \textstyle {p}, \textstyle {q} quhet gjykimi \textstyle {p \Leftrightarrow q} (lexo : p ekuivalent q), i cili është i saktë kur të dy gjykimet \textstyle {p}, \textstyle {q} janë të sakta ose janë jo të sakta.[3]
    2. Elementi invers - shiko element neutral
    3. Elementet e bashkësive - Objektet që e përbëjnë bashkësinë quhen elemente. Elementet e bashkësive emërtohen me germa të vogla të alfabetit p.sh.: a, b, c, . . . , x, y, . . . , . [2]
  • Ekstremiteti - skaji, kufiri.
  • Ekuivalenca (<=>)
    1. - gjykim i përbërë. Shiko Logjika Matematikore
    2. Ekuivalenca e gjykimeve \textstyle {p}, \textstyle {q} quhet gjykimi \textstyle {p \Leftrightarrow q} (lexo : p ekuivalent q), i cili është i saktë kur të dy gjykimet \textstyle {p}, \textstyle {q} janë të sakta ose janë jo të sakta.[3]
    3. Relacion binar \textstyle {\rho} në \textstyle {A} quhet relacion i ekuivalencës, nëse është refleksiv, simetrik dhe transitiv.[3]

[redakto] Ë

[redakto] F


[redakto] G

  • Gabimi absolut
  • Gabimi
  • Grupi -
    1. Semigrupi \textstyle {(A, \circ)} që ka elementin neutral quhet grup, nëse për secilin element \textstyle {a \in A} ekziston elementi invers \textstyle {a^{-1} \in A} .[3]
    2. Grupi i fundëm abelian quhet grup ciklik nëse ekziston ndonjë elemetit \textstyle {a \in A} , i tillë që me përsëritjen e veprimit \textstyle { \circ} në \textstyle {a} riprodhohen të gjitha elementet e bashkësisë \textstyle {A} .[3]
  • Grupoidi
    1. Bashkësia jo e zbrazët \textstyle {A} në të cilën është i përkufizuar veprimi binar \textstyle {\circ} quhet grupoid lidhur me atë veprim dhe shënohet me \textstyle {(A, \circ)}.[3]

[redakto] Gj

  • Gjeometria
  • Gjatësia
  • Gjykimi - Në logjikën matematike merret për koncept themelor i cili në aspektin e saktësisë (vërtetësisë) i nënshtrohet ligjit të përjashtimit të së tretës dhe ka vetëm njërën prej dy vlerave : është i saktë ose jo i saktë. [2]
    1. Gjykimet matematike - si p, q, r, . . . quhen gjykime fillestare ose themelore. [2]
    2. Gjykimi i përbërë - Kur në gjykime themelore p, q, r, . . . veprojmë me veprime themelore logjike s p.sh.: V, ^, V, =>, <=> (lexo: ose; dhe; ose...ose; nëse...atëherë, atëherë dhe vetëm atëherë) marrim gjykime të përbëra. [2]
    3. Gjykimet ekuivalente - Gjykime që kanë një vlerë të njëjtë të saktësisë. [2]

[redakto] H

[redakto] I

[redakto] J

[redakto] K

[redakto] L

[redakto] Ll

[redakto] M

[redakto] N

[redakto] Nj

[redakto] O

[redakto] P

[redakto] Q

[redakto] R

  • Relacioni - raportet, lidhëshmërit, mardhënjet ndërmjet elementeve të bashkësis apo bashkësive
    1. Në bashkësinë jo të zbrazët \textstyle {A} është përkufizuar relacioni binar \textstyle {\rho} në qoftë se për çdo dy elemente \textstyle {a, b \in A} është përcaktuar njëra nga vetitë : (1) \textstyle {a \rho b} ose (2) \textstyle {a \overline {\rho} b} (lexo : a nuk është në relacion rho me b).[3]
      1. Relacion binar \textstyle {\rho} në \textstyle {A} quhet relacion i ekuivalencës, nëse është refleksiv, simetrik dhe transitiv.[3]
      2. Relacioni binar \textstyle {\rho} në \textstyle {A} quhet relacion i renditjes, nëse është refleksiv, antisimetrik dhe transitiv.[3]
      3. Relacioni binar \textstyle {\rho} në \textstyle {A} është relacion refleksiv, nëse secili element i \textstyle {A}-së është në relacionin \textstyle {\rho} me vetvetën.[3]
      4. Relacioni binar \textstyle {\rho} në \textstyle {A} quhet relacion rigoroz i renditjes, nëse është irefleksiv, antisimetrik dhe transitiv.[3]
      5. Relacioni binar \textstyle {\rho} në \textstyle {A} është relacion simetrik, nëse nga raporti \textstyle {a \rho b} rrjedh \textstyle {b \rho a}.[3]
      6. Relacioni binar \textstyle {\rho} në \textstyle {A} është relacion transitiv, nëse nga raportet \textstyle {a \rho b}, \textstyle {b \rho c}rrjedh \textstyle {a \rho c}.[3]
  • Renditja
    1. Relacioni binar \textstyle {\rho} në \textstyle {A} quhet relacion i renditjes, nëse është refleksiv, antisimetrik dhe transitiv.[3]
  • Refleksivi
    1. Relacioni binar \textstyle {\rho} në \textstyle {A} është relacion refleksiv, nëse secili element i \textstyle {A}-së është në relacionin \textstyle {\rho} me vetvetën.[3]

[redakto] Rr

[redakto] S

[redakto] Sh

[redakto] T

[redakto] Th

[redakto] U

  • Unaza - struktur në matematikë. U. bashkësia për të cilë vlenë mbledhja dhe shumëzimi nëse ...
  • Unioni
    1. Unioni i bashkësive \textstyle {A}, \textstyle {B} quhet bashkësia që përmban elementet që janë në bashkësinë \textstyle {A} ose në bashkësinë \textstyle {B}.[3]

[redakto] V

  • Vargu -
  • Vektori - Segmenti AB skajet e së cilës merren si Dyshja e renditur (A,B) të pikave A dhe B quhet segment i orijentuar
  • Veprimet
    1. Në bashkësinë jo të zbrazët \textstyle {A} çdo pasqyrim i trajtës \textstyle {f:A^2 \to A} quhet veprim (operacion) binar.[3]
      1. Veprimi binar \textstyle {\circ} në bashkësinë \textstyle {A} quhet komutativ, nëse vlen : \textstyle {(\forall a, b \in A) a \circ b = b \circ a}[3]
      2. Në bashkësinë \textstyle {A} janë të përkufizuara dy veprime binare \textstyle {\circ} dhe \textstyle {\ast} . Veprimi \textstyle {\circ} është distributiv ndaj veprimit \textstyle {\ast} , nëse vlen : \textstyle {(\forall a, b, c \in A) a \circ (b \ast c ) = (a \circ b) \ast (a \circ c) }[3]
      3. Veprimi binar \textstyle {\circ} në bashkësinë \textstyle {A} quhet komutativ, nëse vlen : \textstyle {(\forall a, b \in A) a \circ b = b \circ a}[3]
    2. Veprimet lineare
  • Vërtetimi

[redakto] Y

[redakto] X

[redakto] Xh

[redakto] Z

[redakto] Zh

[redakto] W

[redakto] Dëftime

  1. ^ "Skeleti" - i kësaj pjese të projektit nuk është i potë dhe gjendet në varrës të plotë me pjesën "PF sipas lëmive"
  2. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Matematika I dhe II - Enti i Teksteve dhe i Mjeteve Mësimore i KSA të Kosovës, Fakulteti Teknik në Prishtinë (1979) [f.17]
  3. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am Matematika I dhe II - Enti i Teksteve dhe i Mjeteve Mësimore i KSA të Kosovës, Fakulteti Teknik në Prishtinë (1979) [f.9]
Marrë nga "http://sq.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekti_Fjalori/Matematik%C3%AB"