Şehzade Cihangir

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Şehzade Cihangir
DinastiaOsman
I atiSulejmani i Madhërishëm
E ëmaHurrem Sultan
U lind9 dhjetor 1531
Pallati i Vjetër, Kostandinopojë, Perandoria Osmane (tani në Stamboll, Turqi)
Vdiq27 nëntor 1553 (22 vjet)
Alepo, Perandoria Osmane

Şehzade Cihangir (turqishtja osmane: شهزاده جهانگير; 9 dhjetor 1531 - 27 nëntor 1553) ishte një princ osman, fëmija i gjashtë dhe më i riu i Sulltan Sulejmanit të Madhërishëm dhe gruas së tij Hurrem Sultan.

Tyrbeja

Jeta[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Cihangir lindi më 9 dhjetor 1531 në Kostandinopojë[1][2] gjatë mbretërimit të babait të tij, Sulejmanit të Madhërishëm. Nëna e tij ishte Hyrem Sultan,[1][2] vajza e një prifti ortodoks,[3] e cila ishte konkubina e Sulltanit aktual në atë kohë. Në vitin 1533 ose 1534, nëna e tij, Hurrem, u lirua dhe u bë gruaja e ligjshme e Sulejmanit.[4] Ai kishte katër vëllezër më të mëdhenj, Şehzade Mehmed, Şehzade Abdullah, i cili vdiq në moshën tre vjeçare, Şehzade Selim (Selimi II i ardhshëm) dhe Shehzade Bajazid, dhe një motër më e madhe Mihrimah Sultan.[1][2] Ai u arsimua së bashku me vëllezërit e tij më të mëdhenj nën mbikëqyrjen e kohës së tij. Shkruante poezi nën pseudonimin Zarifi, si dhe interesohej edhe për kaligrafinë.[5]

Në vitin 1539, Cihangir dhe vëllai i tij i madh Bayezid u rrethprenë dhe motra e tyre Mihrimah u martua me Rüstem Pashën. Festimet kolektive zgjatën pesëmbëdhjetë ditë.[6] Në mars 1547, Cihangir dhe nëna e tij udhëtuan për në Manisa, duke vizituar plakun e tij Selimin, i cili ishte transferuar atje pas vdekjes së Mehmedit në vitin 1543, dhe kaloi një muaj atje. Në vitin 1548, ai shoqëroi të atin në ekspeditën e dytë të Iranit.[5]

Cihangir kishte probleme shëndetësore dhe ishte gungaç.[1] Ai nuk mori një guvernator provincial sepse dobësia e tij shihej si një skualifikim për sundim dhe ndoshta edhe për shkak të nevojës së tij për trajtim mjekësor. Në një nga letrat e saj drejtuar sulltanit ndërsa ai ishte në fushatë ushtarake, nëna e tij shkroi për suksesin e një operacioni të kryer në shpatullën e fëmijës.[7] Si fëmija më i vogël në familje dhe si pasojë e paaftësisë së tij, Cihangir u dashurua dhe trajtohej ekskluzivisht.[8]

Cihangir ishte shoqëruesi i vazhdueshëm i babait të tij.[9] Babai i tij e kishte pranuar mundësinë e suksesit të gjysmëvëllait të tij të madh, Şehzade Mustafa. Megjithatë, Cihangir guxoi se deformimi i tij fizik do t'i lejonte t'i shpëtonte fatit princëror të vëllavrasjes, të cilit i ati iu përgjigj: "Biri im, Mustafa do të bëhet sulltan dhe do të të privojë gjithë jetën".[10]

Vdekja[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në ekspeditën e tretë të Iranit, Cihangir së bashku me të atin u nisën nga Stambolli dhe arritën në fushat e Ereğli. Şehzade Mustafa, gjithashtu mbërriti me trupat e tij nga Konia, ku u mbyt nga rojet e babait të tyre më 6 tetor 1553. Meqenëse Cihangir vdiq në Aleppo jo shumë kohë pas këtij incidenti më 27 nëntor 1553,[11][12][13] u bë një teori e përhapur se ai kishte vdekur si pasojë e tronditjes dhe pikëllimit të shkaktuar nga ekzekutimi i vëllait të tij. Një burim madje u përpoq të pretendonte se ai kreu vetëvrasje kur dëgjoi lajmin.[14] Megjithatë, kjo kryesisht është hedhur poshtë si e pasaktë për shkak të mungesës së provave mbështetëse për ndonjë afërsi mes dy gjysmëvëllezërve.[15] Përkundrazi, tani kuptohet se vdekja e Cihangir erdhi si rezultat i drejtpërdrejtë i problemeve kronike shëndetësore që ai u dokumentua se vuante gjatë gjithë jetës së tij.[15]

Në kulturën popullore[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në serialin televiziv Sulejmani i Madhërishëm, Shehzade Xhihangir luhet nga aktori turk Tolga Sarıtaş.[16]

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  • Leslie Peirce (1993). Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire (në anglisht). Oxford University Press. ISBN 0-19-508677-5.
  • Yermolenko, Galina (prill 2005). Roxolana: "The Greatest Empresse of the East (në anglisht). DeSales University, Center Valley, Pennsylvania.
  • Turgut, Ali Ç.; Turgut, Yaşar B.; Turgut, Mehmet (2015-11-21). "Neurological disease of Şehzade Cihangir in the Ottoman history: spinal dysraphism". Child's Nervous System (në anglisht). Springer Science and Business Media LLC. 32 (5): 765–767. doi:10.1007/s00381-015-2965-2. ISSN 0256-7040.

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ a b c d Peirce 1993, f. 60.
  2. ^ a b c Yermolenko 2005, f. 233.
  3. ^ Yermolenko 2005, f. 234.
  4. ^ Yermolenko 2005, f. 235.
  5. ^ a b Turgut, Turgut & Turgut 2015, f. 765.
  6. ^ Peirce 1993, f. 68, 76, 123.
  7. ^ Peirce 1993, f. 61.
  8. ^ Turgut, Turgut & Turgut 2015, f. 767.
  9. ^ Peirce 1993, f. 87.
  10. ^ Peirce 1993, f. 81.
  11. ^ Esin Atl; Esin Atıl; Arifi (1986). Süleymanname: The Illustrated History of Süleyman the Magnificent (në anglisht). National Gallery of Art. fq. 221. ISBN 978-0-89468-088-5.
  12. ^ ATA-USA: Bulletin of the Assembly of Turkish American Associations (në anglisht). The Association. 1986. fq. 36.
  13. ^ John Freely (1999). Inside the Seraglio: Private Lives of the Sultans in Istanbul (në anglisht). Viking. fq. 62. ISBN 978-0-670-87839-0.
  14. ^ J. M. Rogers; John Michael Rogers; R. M. Ward (1988). Süleyman the Magnificent (në anglisht). British Museum Publications. fq. 21. ISBN 978-0-7141-1440-8.
  15. ^ a b Peirce, Leslie. Empress of the East: How a European Slave Girl Became Queen of the Ottoman Empire (në anglisht).
  16. ^ "Magnificent Century (TV Series 2011–2014)" (në anglisht). Marrë më 2017-10-12.