Shko te përmbajtja

Agroekosistemet

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë

Agroekosistemet ndryshojnë nga ekosistemet natyrore nga pikëpamja strukturore dhe funksionale. Mirëpo ato mirëmbahen nga njeriu duke i lëvruar, prashitur, plehërosur, ujitur etj. Me fjalë të tjera, agroekosistemet janë ekosisteme që mbështesin sistemet e prodhimit të ushqimit në ferma dhe në kopshte. Siç sugjeron edhe emri i tyre, në thelb të një agroekosistemi është aktiviteti njerëzor i bujqësisë. Si të tilla, ato janë njësia themelore e studimit në ekologjinë bujqësore dhe bujqësinë rigjeneruese duke përdorur qasje ekologjike.

Si ekosistemet e tjera, agroekosistemet formojnë sisteme pjesërisht të mbyllura në të cilat kafshët, bimët, mikroorganizmat dhe organizmat e tjerë të gjallë, si dhe mjedisi i tyre, janë të ndërlidhur dhe ndërveprojnë rregullisht. Ato përcaktohen disi në mënyrë arbitrare si një njësi koherente hapësinore dhe funksionale e veprimtarisë bujqësore.[1]

Një agroekosistem mund të konsiderohet si i pakufizuar vetëm në vendin e menjëhershëm të veprimtarisë bujqësore (p.sh. ferma). Ai përfshin gjithashtu rajonin që ndikohet nga kjo veprimtari, zakonisht përmes ndryshimeve në kompleksitetin e bashkësive të specieve, rrjedhave të energjisë, si dhe bilancit neto të lëndëve ushqyese. Agroekosistemet, veçanërisht ato të menaxhuara në mënyrë intensive, karakterizohen nga një përbërje më e thjeshtë speciesh, rrjedha më të thjeshta të energjisë dhe lëndëve ushqyese krahasuar me ekosistemet "natyrore".[2] Po ashtu, agroekosistemet shpesh lidhen me inpute të larta të lëndëve ushqyese, një pjesë e madhe e të cilave del jashtë fermës, duke çuar në eutorfikimin e ekosistemeve të lidhura që nuk angazhohen drejtpërdrejt në bujqësi.[3]

Kopshtet pyjore janë ndoshta agroekosistemi më i vjetër dhe më rezistent në botë.[4]

  1. Agro-ecosystem Health Project. 1996. Agroecosystem health. University of Guelph, Guelph, Canada.
  2. "Agroecosystems".
  3. "Agroecosystem Management for Improved Human Health: Applying principles of integrated pest management to people" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 1 maj 2008. Marrë më 30 dhjetor 2025.
  4. "The Forest Farms of Kandy" (në anglisht).