Aknet

Imazh i një mashkulli 18-vjeçar me akne vulgaris të moderuar (koka të bardha). Fytyra e tij duket shumë e yndyrshme gjithashtu.

Aknet, të njohura edhe si akne vulgaris, janë një gjendje afatgjatë e lëkurës që ndodh kur qelizat e vdekura të lëkurës dhe yndyra nga lëkura bllokojnë folikulat e qimeve. Karakteristikat tipike të gjendjes përfshijnë pikat e zeza ose të bardha, puçrrat, lëkurën me yndyrë dhe shenja të mundshme. Ajo prek kryesisht lëkurën me një numër relativisht të lartë gjëndrash yndyrore, duke përfshirë fytyrën, pjesën e sipërme të gjoksit dhe shpinën. Pamja që rezulton mund të çojë në mungesë vetëbesimi, ankth, vetëvlerësim të ulët dhe, në raste ekstreme, depresion ose mendime për vetëvrasje.

Ndjeshmëria ndaj akneve është kryesisht gjenetike në 80% të rasteve. Rolet e dietës dhe pirjes së duhanit në gjendje janë të paqarta dhe as pastërtia dhe as ekspozimi ndaj rrezeve të diellit nuk shoqërohen me aknet. Në të dy gjinitë, hormonet e quajtura androgjene duket se janë pjesë e mekanizmit themelor, duke shkaktuar rritje të prodhimit të sebumit. Një faktor tjetër i zakonshëm është rritja e tepërt e bakterit Cutibacterium acnes, i cili është i pranishëm në lëkurë.

Trajtimet për aknet janë të disponueshme, duke përfshirë ndryshimet në stilin e jetës, medikamentet dhe procedurat mjekësore. Konsumimi i më pak karbohidrateve të thjeshta si sheqeri mund ta minimizojë gjendjen. Trajtimet e aplikuara direkt në lëkurën e prekur, të tilla si acidi azelaik, peroksidi i benzoilit dhe acidi salicilik, përdoren zakonisht. Antibiotikët dhe retinoidet janë të disponueshëm në formulime që aplikohen në lëkurë dhe merren nga goja për trajtimin e akneve. Megjithatë, rezistenca ndaj antibiotikëve mund të zhvillohet si rezultat i terapisë me antibiotikë. Disa lloje pilulash kontraceptive ndihmojnë në parandalimin e akneve tek gratë. Profesionistët mjekësorë zakonisht i rezervojnë pilulat isotretinoinë për akne të rënda, për shkak të efekteve anësore më të mëdha të mundshme. Trajtimi i hershëm dhe agresiv i akneve mbështetet nga disa në komunitetin mjekësor për të zvogëluar ndikimin e përgjithshëm afatgjatë tek individët.

Në vitin 2015, aknet prekën afërsisht 633 milionë njerëz në nivel global, duke e bërë atë sëmundjen e tetë më të zakonshme në të gjithë botën. Aknet zakonisht ndodhin në adoleshencë dhe prekin rreth 80-90% të adoleshentëve në botën perëndimore. Disa shoqëri rurale raportojnë shkallë më të ulëta të akneve sesa ato të industrializuara. Fëmijët dhe të rriturit gjithashtu mund të preken para dhe pas pubertetit. Edhe pse aknet bëhen më pak të zakonshme në moshë madhore, ato vazhdojnë tek pothuajse gjysma e personave të prekur në të njëzetat dhe të tridhjetat e tyre, dhe një grup më i vogël vazhdon të ketë vështirësi në të dyzetat.

Shiko edhe

• Lëkura e njeriut