Akti i Tregjeve Digjitale
Akti i Tregjeve Dixhitale (ose Rregullorja (BE) 2022/1925) është një rregullore e BE-së që synon ta bëjë ekonominë dixhitale më të drejtë dhe më të kontestueshme. Rregullorja hyri në fuqi më 1 nëntor 2022 dhe u bë e zbatueshme, për pjesën më të madhe, më 2 maj 2023.[1][2]
DMA synon të sigurojë një shkallë më të lartë konkurrence në tregjet dixhitale evropiane duke parandaluar kompanitë e mëdha të abuzojnë me fuqinë e tyre të tregut dhe duke lejuar lojtarë të rinj të hyjnë në treg. Kjo rregullore synon platformat më të mëdha dixhitale që operojnë në Bashkimin Evropian. Ato njihen gjithashtu si "kujdestarë" për shkak të pozicionit "të qëndrueshëm" të tregut në disa sektorë dixhitalë dhe sepse ato gjithashtu plotësojnë kritere të caktuara që lidhen me numrin e përdoruesve, xhiron e tyre ose kapitalizimin. Njëzet e dy shërbime në gjashtë kompani (të konsideruara "kujdestarë") - Alphabet, Amazon, Apple, ByteDance, Meta dhe Microsoft - u identifikuan si "shërbime të platformës kryesore" nga BE në shtator 2023. Këto kompani kishin afat deri më 6 mars 2024 për t'u pajtuar me të gjitha dispozitat e Aktit.[3]
Lista e detyrimeve përfshin ndalimet për kombinimin e të dhënave të mbledhura nga dy shërbime të ndryshme që i përkasin të njëjtës kompani (p.sh., në rastin e Meta, rrjetit të saj social Facebook dhe platformës së saj të komunikimit WhatsApp); dispozita për mbrojtjen e përdoruesve të biznesit të platformave (përfshirë reklamuesit dhe botuesit); instrumente ligjore kundër metodave të vetë-preferencës të përdorura nga platformat për promovimin e produkteve të tyre (p.sh., rezultatet preferenciale për produktet ose shërbimet e Google kur përdorin Google Search); dispozita në lidhje me para-instalimin e disa shërbimeve (p.sh., Android); dispozita në lidhje me praktikat e paketimit; dhe dispozita për sigurimin e ndërveprimit, transportueshmërisë dhe aksesit në të dhëna për bizneset dhe përdoruesit fundorë të platformave. Ekzistojnë gjithashtu dispozita për të siguruar që përdoruesi fundor të mund të heqë çdo softuer të para-instaluar. Mosrespektimi mund të çojë në sanksione, duke përfshirë gjoba deri në 10% të xhiros botërore.[4]
Sipas Komisionit Evropian, objektivi kryesor i kësaj rregulloreje është të rregullojë sjelljen e të ashtuquajturave firma "Teknologji e Madhe" brenda Tregut të Përbashkët Evropian dhe më gjerë. Komisioni synon të garantojë një nivel të drejtë konkurrence ("fushë loje të barabartë") në tregjet dixhitale evropiane me përqendrim të lartë, të cilat shpesh karakterizohen nga një konfigurim "fituesi i merr të gjitha".
DMA mbulon tetë sektorë të ndryshëm, të cilët i quan Shërbime të Platformave Bazë (SHP). Për shkak të pranisë së rojeve që, në një farë mase, ndikojnë në konkurrueshmërinë e tregut, SHP-të konsiderohen problematike nga Komisioni Evropian:
- motorë kërkimi online (p.sh. Google Search);
- shërbime ndërmjetësimi online (p.sh. Google Play Store, Apple's App Store);
- rrjete sociale (p.sh. Facebook);
- platforma për ndarjen e videove (p.sh. YouTube);
- platforma komunikimi (p.sh. WhatsApp, Gmail);
- shërbime reklamimi (p.sh. Google Ads);
- sisteme operative (p.sh. Android, iOS);
- shërbime cloud (p.sh. Amazon Web Services).
Në prill të vitit 2024, Reuters raportoi të dhëna nga gjashtë kompani, të cilat treguan se në muajin e parë pas zbatimit të rregulloreve, shfletuesit e pavarur kishin parë një rritje të përdoruesve. Aloha Browser me seli në Qipro tha se përdoruesit në BE u rritën me 250% në mars. Vivaldi me seli në Norvegji, Ecosia me seli në Gjermani dhe Brave me seli në Shtetet e Bashkuara kanë parë gjithashtu rritje të numrit të përdoruesve pas rregullores së re.[5]
Shiko edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ "Regulation - 2022/1925 - EN - EUR-Lex". eur-lex.europa.eu (në anglisht). Marrë më 2025-09-02.
- ↑ Liberatore, Francesco (2022-10-13). "DMA: EU Publishes The New Digital Markets Act". Privacy World (në anglishte amerikane). Marrë më 2025-09-02.
- ↑ "Digital Markets Act: rules for digital gatekeepers to ensure open markets enter into force". European Commission - European Commission. Marrë më 2025-09-02.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "The European Commission Digital Markets Act: A translation". CEPR (në anglisht). 2021-01-05. Marrë më 2025-09-02.
- ↑ Mukherjee, Supantha; Chee, Foo Yun; Mukherjee, Supantha; Chee, Foo Yun (2024-04-10). "Exclusive: EU's new tech laws are working; small browsers gain market share". Reuters (në anglisht). Marrë më 2025-09-02.