Alaska

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Alaska
Alaska
Shtet i SHBA-së
Emblema_figura Flag of Alaska.svg
noform
Ndërtesa e Parlamentit të Alaskës
Të dhëna kryesore
Quhet ndryshe The Last Frontier (Kufiri i Fundit)
Moto e shtetit North to the Future (Veriu drejt së Ardhmes)
Kryeqyteti Juneau
Qyteti më i madh Anchorage
Qeverisja
Guvernator Bill Walker
Senatorë Lisa Murkowski
Don Sullivan
Sipërfaqja
Sipërfaqja 1.717.854 km2
Renditja në SHBA: i pari
Popullsia
Popullsia (2012) 731.449 banorë
Renditja në SHBA: i 47-ti
Dendësia 0.49 banorë/km2
Gjeografia
Zona kohore Paqësori: UTC-9/-8
Pika më e lartë Mali McKinley 6.194 m
Pika më e ulët Oqeani Paqësor 0 m
Anëtarësia në SHBA
Anëtarësimi në SHBA 3 janar 1959
Renditja në SHBA: i 49-ti
Të dhëna të tjera
Shkurtimisht AK
Faqja Zyrtare www.alaska.gov
Pamje nga kryeqyteti Juneau


Alaska (shqiptimi: Ëllaska) është një shtet i SHBA-së që ndodhet në skajin veriperëndimor të kontinentit Amerikan. Ajo kufizohet në lindje nga provincat e Kanadasë British Kolumbia dhe Jukon. Në perëndim ajo ka një kufi detar me Rusinë nëpër Ngushticën e Beringut. Në veri janë detet Chukchi dhe Beaufort që janë pjesët jugore të Oqeanit Arktik. Oqeani Paqësor shtrihet në jug dhe jugperëndim. Alaska është shteti më i madh në Shtetet e Bashkuara për nga sipërfaqja, i 3-ti më pak i populluar dhe shteti me dendësinë më të vogël të popullsisë ndër 50 shtetet e Shteteve të Bashkuara. Përafërsisht gjysma e banorëve të Alaskës (e vlerësuar në 738.432 banorë nga Zyra e Regjistrimit të SHBA-së në vitin 2015) jetojnë brenda zonës metropolitane Anchorage. Ekonomia e Alaskës dominohet nga peshkimi, gazi natyror, dhe industritë e naftës, burime të cilat ajo i ka me bollëk. Bazat ushtarake dhe turizmi janë gjithashtu një pjesë e rëndësishme e ekonomisë. Kryeqyteti i këtij shteti federal është Juneau.

Gjeografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Alaska është një ndër dy shtetet e ShBA-së që nuk kufizohet me asnjë shtet tjetër të SHBA-së. Alaska kufizohet me Kanadanë në lindje, Oqeanin Pacifik në jug, Detin Bering në perëndim, dhe Oqeanin Artik në veri. Alaska me siperfaqe është shteti më i madh i SHBA-së duke përfshirë një teritor prej 1.477.277 km².

Demografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Alaska ka një popullsi prej, 670 053 banorësh, është shteti i 48 i SHBA-së për nga popullsia. 75% e banorëve të Alaskës janë të bardhë, 15% janë autoktonë, dhe 10% e popullatës janë melezë. Gjuha zyrtare në Alaska është anglishtja, dhe gjuha Yupik e cila flitet nga vendasit.

Ekonomia[redakto | redakto tekstin burimor]

Historia[redakto | redakto tekstin burimor]

Vendin e njohur si Alaska Shtetet e Bashkuara të Amerikës e blenë nga perandoria Ruse më 30 mars të vitit 1867 për 7.2 milion dollarë amerikanë. Kjo zonë kaloi nëpër shumë duar administrimesh deri sa u bë një territor i organizuar më 11 maj të vitit 1912 dhe shteti i 49-te i SHBA-ve më 3 janar të vitit 1959. Emri "Alaska" përdorej që nga koha Ruse, gjithashtu njihet si Aljeska, "toka e madhe", një fjalë aleute.