Aleanca Progresive e Socialistëve dhe Demokratëve
Aleanca Progresive e Socialistëve dhe Demokratëve Progressive Alliance of Socialists and Democrats in the European Parliament | |
|---|---|
 | |
| Shkurtesa | S&D |
| Presidentja | Iratxe García Pérez[1] |
| Themeluar | 1953 (si Grupi Socialist); 2009 (me emrin e tanishëm)[2][3] |
| Paraprirë nga | Grupi Socialist në Parlamentin Evropian[2] |
| Selia | Parlamenti Evropian, Rue Wiertz 60, B-1047 Bruksel[4] |
| Ideologjia | Socialdemokracia[2] Progresizmi[5] Evropianizmi[6] |
| Krahu politik | Qendra e majtë[7] |
| Përkatësia evropiane | Partia e Socialistëve Evropianë[6] |
| Përkatësia ndërkombëtare | Internacionalja Socialiste; Aleanca Progresive[8] |
| Eurodeputetët | 135 / 720 [9]
|
| Faqja zyrtare | |
| www | |
Aleanca Progresive e Socialistëve dhe Demokratëve (anglisht: Progressive Alliance of Socialists and Democrats in the European Parliament; shkurt. S&D) është një grup politik i qendrës së majtë në Parlamentin Evropian. Ai përfaqëson forcat socialdemokrate, socialiste, laburiste dhe progresiste të shumë vendeve të Bashkimit Evropian dhe është sot grupi i dytë më i madh në Parlamentin Evropian.[5][9][10]
Grupi ka origjinën historike te Grupi Socialist, i krijuar në vitin 1953 në Asamblenë e Përbashkët të Komunitetit Evropian të Qymyrit dhe Çelikut. Forma e tij e tanishme, me emrin Aleanca Progresive e Socialistëve dhe Demokratëve, u konsolidua në vitin 2009, pas zgjedhjeve evropiane të atij viti.[2][3]
Historia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Prejardhja
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Origjina e grupit shkon te bashkëpunimi i deputetëve socialistë evropianë në vitet e para të integrimit evropian. Sipas historikut zyrtar të S&D-së, grupi nisi në vitin 1953 si një grup socialist në Asamblenë e Përbashkët të Komunitetit Evropian të Qymyrit dhe Çelikut dhe, me kalimin e dekadave, u bë një nga forcat më të rëndësishme politike të Parlamentit Evropian.[2]
Krijimi i formës së tanishme
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Pas zgjedhjeve evropiane të vitit 2009, grupi mori emrin Progressive Alliance of Socialists and Democrats in the European Parliament. Sipas dokumenteve të vetë grupit, forma e re u krijua në vitin 2009 dhe përfshiu jo vetëm partitë e lidhura me Partinë e Socialistëve Evropianë, por edhe forca të tjera progresiste që ndanin vlerat kryesore të së majtës demokratike evropiane.[3]
Nga viti 2019 deri sot
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Në vitin 2019 presidente e grupit u zgjodh Iratxe García Pérez. Ajo u rizgjodh në këtë detyrë më 25 qershor 2024 për legjislaturën e re evropiane. Në zgjedhjet evropiane të vitit 2024 grupi ruajti pozitën si forca e dytë më e madhe në Parlamentin Evropian; në atë moment S&D kishte 136 vende, ndërsa kërkimi zyrtar aktual i Parlamentit Evropian jep 135 anëtarë.[2][11][9]
Profili politik
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]S&D e paraqet veten si forca më e madhe progresiste në Parlamentin Evropian. Në faqen zyrtare grupi thekson si vlera themelore lirinë, barazinë, solidaritetin, diversitetin dhe ndershmërinë, si edhe luftën për drejtësi sociale dhe për një Evropë më të drejtë e më gjithëpërfshirëse.[5][10]
Për nga orientimi politik, grupi përshkruhet zakonisht si socialdemokrat dhe progresist, me vendosje në qendrën e majtë të spektrit politik evropian.[2][7]
Marrëdhënia me Partinë e Socialistëve Evropianë
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Grupi S&D është i lidhur ngushtë me Partinë e Socialistëve Evropianë (PES). Vetë PES shpjegon se në Parlamentin Evropian përfaqësohet nga grupi S&D.[6]
Megjithatë, historikisht grupi ka përfshirë edhe forca progresiste që nuk kanë qenë domosdoshmërisht anëtare të plota të PES-it, për sa kohë që kanë ndarë një profil politik të afërt me socialdemokracinë evropiane.[3]
Organizimi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Sipas faqes zyrtare të grupit, byroja e S&D-së koordinon veprimtarinë e tij politike dhe përbëhet nga presidentja, nëntë nënkryetarë dhe arkëtari. Byroja aktuale është zgjedhur më 26 qershor 2024.[1]
Grupi është i organizuar edhe në delegacione kombëtare. Sipas të dhënave zyrtare të S&D-së, ai përbëhet nga deputetë të organizuar në 25 delegacione kombëtare dhe vepron në të gjitha komisionet parlamentare dhe delegacionet ndërparlamentare të Parlamentit Evropian.[12]
Sekretariati i grupit ndodhet në Bruksel, brenda strukturave të Parlamentit Evropian. Faqja zyrtare e S&D-së përmend edhe një administratë qendrore prej rreth 250 punonjësish me prejardhje të ndryshme kulturore dhe kombëtare.[12][4]
Përfaqësimi parlamentar
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Sipas motorit zyrtar të kërkimit të Parlamentit Evropian, grupi S&D ka aktualisht 135 eurodeputetë. Kjo e bën atë grupin e dytë më të madh në legjislaturën aktuale evropiane.[9]
Pas zgjedhjeve evropiane të vitit 2024, S&D ruajti statusin e vet si forca e dytë parlamentare. Në njoftimin zyrtar të 25 qershorit 2024, grupi e përshkruante veten si grupi i dytë më i madh me 136 vende; më pas, përbërja aktuale ka zbritur në 135 anëtarë sipas të dhënave të Parlamentit Evropian.[11][9]
Presidentët
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Martin Schulz (2004–2012, si Grupi Socialist dhe pastaj S&D)
- Hannes Swoboda (2012–2014)
- Gianni Pittella (2014–2018)
- Udo Bullmann (2018–2019)
- Iratxe García Pérez (2019–)[2][1]
Shiko edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- 1 2 3 "Our president & bureau". Socialists and Democrats (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 "Our history". Socialists and Democrats (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
- 1 2 3 4 "S&D Group Activity Report" (PDF). Socialists and Democrats (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
- 1 2 "For democracy, human rights and integration" (PDF). Socialists and Democrats (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
- 1 2 3 "Home". Socialists and Democrats (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
- 1 2 3 "PES in the EU institutions". Party of European Socialists (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
- 1 2 "Category:Progressive Alliance of Socialists and Democrats". Wikimedia Commons (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
- ↑ "Alleanza Progressista dei Socialisti e dei Democratici". Wikipedia (në italisht). Marrë më 2026-04-13.
- 1 2 3 4 5 "Advanced search – Group of the Progressive Alliance of Socialists and Democrats in the European Parliament". European Parliament (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
- 1 2 "Why voting matters". Socialists and Democrats (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
- 1 2 "Iratxe García Pérez re-elected S&D Group president". Socialists and Democrats (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
- 1 2 "Who we are". Socialists and Democrats (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.