Anëtarësimi i Ukrainës në Bashkimin Evropian
Anëtarësimi i Ukrainës në Bashkimin Evropian i referohet procesit politik, juridik dhe institucional përmes të cilit Ukraina synon të bëhet shtet anëtar i Bashkimit Evropian.
Ukraina paraqiti kërkesën për anëtarësim në Bashkimin Evropian më 28 shkurt 2022. Më 23 qershor 2022, Këshilli Evropian i dha vendit statusin e vendit kandidat. Në dhjetor 2023 u vendos hapja e negociatave të aderimit, ndërsa më 25 qershor 2024 u mbajt konferenca e parë ndërqeveritare në Luksemburg, e cila shënoi hapjen formale të negociatave.[1][2][3]
Deri në shtator 2025, faza dypalëshe e screening-ut ishte përfunduar. Në mars 2026, liderët e Bashkimit Evropian ftuan Këshillin të hapë grupkapitujt pa vonesë, duke filluar nga grupkapitulli Themeloret.[4][5]
Historiku
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Marrëdhëniet ndërmjet Ukrainës dhe Bashkimit Evropian u thelluan veçanërisht pas nënshkrimit të Marrëveshjes së Asociimit në vitin 2014. Marrëveshja hyri plotësisht në fuqi më 1 shtator 2017 dhe përfshin edhe Zonën e Thelluar dhe Gjithëpërfshirëse të Tregtisë së Lirë (DCFTA), e cila krijoi bazën për afrimin politik dhe integrimin ekonomik të Ukrainës me Bashkimin Evropian.[6][7]
Në qershor 2017 hyri në fuqi edhe regjimi pa viza për qytetarët ukrainas me pasaporta biometrike për udhëtime afatshkurtra në hapësirën Shengen. Ky zhvillim u konsiderua një hap i rëndësishëm në afrimin e vendit me Bashkimin Evropian.[8]
Kërkesa për anëtarësim
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Ukraina paraqiti kërkesën për anëtarësim më 28 shkurt 2022, pak ditë pas fillimit të agresionit të plotë rus kundër vendit. Në qershor 2022, Bashkimi Evropian njohu perspektivën evropiane të Ukrainës dhe i dha asaj statusin e vendit kandidat.[2][1]
Ky vendim e futi Ukrainën në fazën formale të procesit të zgjerimit dhe e përfshiu vendin në mënyrë të plotë në raportet vjetore të zgjerimit të Komisionit Evropian.[7]
Hapja e negociatave
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Në nëntor 2023, Komisioni Evropian rekomandoi hapjen e negociatave të aderimit me Ukrainën. Në dhjetor 2023, Këshilli Evropian vendosi të hapë negociatat e aderimit me vendin. Më 21 qershor 2024, Këshilli miratoi kuadrin negociues, ndërsa më 25 qershor 2024 u mbajt konferenca e parë ndërqeveritare në nivel ministror, e cila shënoi fillimin formal të negociatave të aderimit.[7][3][9]
Pas konferencës së parë ndërqeveritare, filloi faza dypalëshe e screening-ut më 8 korrik 2024. Kjo fazë u përfundua më 30 shtator 2025. Në fund të vitit 2025, raportet e screening-ut për pesë nga gjashtë grupkapitujt ishin paraqitur tashmë në Këshill.[10][4]
Gjendja aktuale
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Në vitin 2025, Ukraina vazhdoi të bënte përparim në afrimin e saj me Bashkimin Evropian, edhe pse në rrethana lufte dhe nën gjendjen e jashtëzakonshme. Institucionet demokratike vazhduan të funksionojnë, ndërsa procesi i përafrimit me të drejtën e Bashkimit Evropian dhe me standardet evropiane përparoi në shumë fusha.[10]
Në tetor 2025 hyri në fuqi edhe versioni i përditësuar i DCFTA-së, duke thelluar më tej integrimin ekonomik ndërmjet Ukrainës dhe Bashkimit Evropian.[7]
Në mars 2026, Këshilli Evropian përshëndeti përparimin e rëndësishëm të Ukrainës dhe ftoi Këshillin të hapë pa vonesë grupkapitujt negociues, duke filluar nga Themeloret. Në këtë fazë, negociatat janë hapur formalisht, por procesi ende nuk ka kaluar në fazën e hapjes politike të grupkapitujve të veçantë.[5][10]
Mbështetja e Bashkimit Evropian
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Përveç procesit të aderimit në kuptimin e ngushtë, Bashkimi Evropian ka mbështetur Ukrainën edhe përmes ndihmës financiare, buxhetore, humanitare dhe ushtarake. Kjo mbështetje është bërë pjesë e marrëdhënies së re strategjike ndërmjet palëve dhe ka ndikuar drejtpërdrejt edhe në përshpejtimin e rrugës evropiane të vendit.[11]
Kronologji e shkurtër
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]| Data | Zhvillimi |
|---|---|
| 2014 | Nënshkruhet Marrëveshja e Asociimit ndërmjet Bashkimit Evropian dhe Ukrainës. |
| 11 qershor 2017 | Hyn në fuqi regjimi pa viza për qytetarët ukrainas me pasaporta biometrike. |
| 1 shtator 2017 | Hyn plotësisht në fuqi Marrëveshja e Asociimit. |
| 28 shkurt 2022 | Ukraina paraqet kërkesën për anëtarësim në Bashkimin Evropian. |
| 23 qershor 2022 | Ukraina fiton statusin e vendit kandidat. |
| nëntor 2023 | Komisioni Evropian rekomandon hapjen e negociatave të aderimit. |
| dhjetor 2023 | Këshilli Evropian vendos të hapë negociatat e aderimit. |
| 21 qershor 2024 | Këshilli miraton kuadrin negociues. |
| 25 qershor 2024 | Konferenca e parë ndërqeveritare hap zyrtarisht negociatat e aderimit. |
| 8 korrik 2024 | Fillon faza dypalëshe e screening-ut. |
| 30 shtator 2025 | Përfundon faza dypalëshe e screening-ut. |
| tetor 2025 | Hyn në fuqi versioni i përditësuar i DCFTA-së. |
| 19 mars 2026 | Këshilli Evropian fton Këshillin të hapë pa vonesë grupkapitujt negociues. |
Shih edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- 1 2 "Ukraine". Consilium (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.
- 1 2 "European Council conclusions on Ukraine, the membership applications of Ukraine, the Republic of Moldova and Georgia, Western Balkans and external relations, 23 June 2022". Consilium (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.
- 1 2 "EU opens accession negotiations with Ukraine". Consilium (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.
- 1 2 "Ukraine successfully completes its screening process". European Commission (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.
- 1 2 "European Council, 19 March 2026, Ukraine". Consilium (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.
- ↑ "EU-Ukraine Association Agreement enters fully into force". EEAS (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.
- 1 2 3 4 "Ukraine". European Commission (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.
- ↑ "Facts and figures about EU-Ukraine relations" (PDF). Consilium (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.
- ↑ "First Accession Conference with Ukraine". Consilium (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.
- 1 2 3 "Ukraine 2025 Report" (PDF). European Commission (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.
- ↑ "The European Union and Ukraine". EEAS (në anglisht). Marrë më 22 prill 2026.