Asambleja e Madhe Kombëtare e Turqisë

Asambleja e Madhe Kombëtare e Turqisë Türkiye Büyük Millet Meclisi
Parlamenti i 28-të e Turqisë
Vula e parlamentit të Turqisë
Lloji
Lloji	Njëdhomëshe
Historia
Themeluar	23 prill 1920
Paraprirë nga	Asambleja e Përgjithshme e Perandorisë Osmane Komiteti i Përfaqësimit
Udhëheqja
Kryetari	Numan Kurtulmuş (Ak Parti) që nga 7 qershor 2023
Nënkryetari	Bekir Bozdağ (Ak Parti) që nga 7 qershor 2023 Gülizar Biçer Karaca (CHP) Sırrı Süreyya Önder (HDP) Celal Adan (MHP) që nga 12 korriku 2018, Ak Parti
Udhëheqësi i Shtëpisë	Abdullah Güler (Ak Parti) që nga 30 maj 2023, Ak Parti
Kryetarë kryesor opozitar	Özgür Özel (CHP) që nga 8 nëntor 2023
Përbërja
Vendet	600
Kohëzgjatja e mandatit	5 vite
Paga	₺300,000 vjetor (me përfitime)
Zgjedhjet
Sistemi zgjedhor	Përfaqësimi proporcional i listës së mbyllur Metoda D'Hondt me një prag elektoral prej 10%
Zgjedhjet e fundit	14 maj 2023
Zgjedhjet e ardhshme	7 maj 2028
Rindarja elektorale	Këshilli Suprem Zgjedhor
Motoja
Egemenlik Kayıtsız Şartsız Milletindir Sovraniteti i takon pa kushte popullit
Vendi i mbledhjes
Asambleja e Madhe Kombëtare e Turqisë Bakanlıklar Ankara, 06543 Turqi
Uebfaqja
Grand National Assembly of Turkey

Asambleja e Madhe Kombëtare e Turqisë (Turqisht: Türkiye Büyük Millet Meclisi), i njohur edhe si Mexhlisi, është legjislatura njëdhomëshe turke. Ëhtë organi i vetëm që i jepen privilegjet legjislative nga kushtetuta turke. Ajo u themelua në Ankara më 23 prill 1920 në mes të Fushatës Kombëtare. Kjo kushtetutë kishte themeluar paraqeverisjen e saj të njohur si Ministrat e Parë Ekzekutivë të Turqisë (Komiteti Zëvendës i Angazhimit) në maj 1920. Parlamenti ishte themelor në përpjekjet e Mareşal Mustafa Qemal Atatyrk, presidentit të parë të Republikës së Turqisë, dhe kolegëve të tij për të gjetur një shtet i ri nga mbetjet e Perandorisë Osmane.

Grupet politike

• Qeveria (275)
  •   AK Parti (275)
• Mbështetje për qeverinë
  •   MHP (47)
  •   HÜDA PAR (4)
  •   DSP (1)

• Opozita (281)
  •   CHP (138)
  •   DEM (57)
  •   İYİ (30)
  •   YY (20)
  •   YRP (4)
  •   TİP (4)
  •   DP (2)
  •   EMEP (2)
  •   DBP (2)

Themelimi i Asamblesë Kombëtare

Pas Luftës së Parë Botërore, Fuqitë Aleate fitimtare kërkuan copëtimin e Perandorisë Osmane përmes Traktatit të Sèvres. Ekzistenca sovrane e kombit turk do të eliminohej sipas këtyre planeve, përveç një rajoni të vogël. Ndjenja nacionaliste turke u rrit në gadishullin Anadoll, duke shkaktuar krijimin e lëvizjes kombëtare turke. Zhvillimet politike gjatë kësaj periudhe kanë bërë një ndikim të qëndrueshëm i cili vazhdon të ndikojë në karakterin e kombit turk. Gjatë Luftës së Pavarësisë Turke, Mustafa Qemali parashtroi nocionin se do të kishte vetëm një mënyrë për çlirimin e popullit turk pas Luftës së Parë Botërore, domethënë, përmes krijimit të një shteti të pavarur, sovran turk. Sulltanati osman u shfuqizua nga parlamenti i sapokrijuar në vitin 1922, duke hapur rrugën për shpalljen zyrtare të republikës që do të vinte më 29 tetor 1923.

Ndërtesa e parlamentit

Ndërtesa aktuale e parlamentit është e treta që strehon parlamentin e vendit. Ndërtesa e cila strehoi së pari parlamentin u shndërrua nga selia në Ankara e Komitetit të Bashkimit dhe Përparimit. Projektuar nga arkitekti Hasip Beu, ai u përdor deri në vitin 1924 dhe tani përdoret si lokacioni i Muzeut të Luftës së Pavarësisë, ndërtesa e dytë që strehoi parlamentin u projektua nga arkitekti Vedat (Tek) Beu (1873–1942) dhe u përdor nga viti 1924 deri më 1960. Tani është shndërruar në Muzeun e Republikës. Asambleja e Madhe Kombëtare tani është vendosur në një ndërtesë moderne dhe imponuese në lagjen Bakanlıklar të Ankarasë. Projekti i ndërtesës monumentale është projektuar nga arkitekti dhe profesori Clemens Holzmeister (1886–1993). Ndërtesa ishte përshkruar në anën e pasme të kartëmonedhave turke prej 50,000 lira të viteve 1989–1999. Ndërtesa u godit nga sulmet ajrore tri herë gjatë përpjekjes për grusht shteti turk në 2016, duke pësuar dëme të dukshme. Më vonë, parlamenti kaloi një rishikim në verën e vitit 2016.