Shko te përmbajtja

Behind Enemy Lines (film 2001)

Checked
Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Behind Enemy Lines
RegjiaJohn Moore
SkenariDavid Veloz
Zak Penn
Historia ngaJim Thomas
John Thomas
ProducentëJohn Davis
Në role kryesore
KinematografiaBrendan Galvin
MontazhiPaul Martin Smith
MuzikaDon Davis
Prodhuar nga
Shpërndarë nga20th Century Fox
Premiera30 nëntor 2001
Kohëzgjatja106 minuta
GjuhëtAnglisht
Serbisht
Buxheti$40 million[1]
Fitimi$121.7 million[1]

Behind Enemy Lines është një film aksion luftarak amerikan i vitit 2001, me regji nga John Moore në debutimin e tij si regjisor dhe me protagonistë Owen Wilson dhe Gene Hackman. Filmi tregon historinë e Toger Chris Burnett, një oficer fluturimi detar amerikan, i cili rrëzohet mbi Bosnjë dhe zbulon gjenocidin gjatë Luftës së Bosnjës. Ndërkohë, rear admiral që komandon grupin e sulmit të aeroplanmbajtëses në të cilin është caktuar, po përpiqet të marrë miratimin për të nisur një mision kërkim-shpëtimi luftarak për të shpëtuar Burnett. Ngjarja bazohet lirshëm në një incident të vitit 1995 që përfshin Scott O'Grady që ndodhi gjatë luftës.[2]

I publikuar më 30 nëntor 2001 nga 20th Century Fox, Behind Enemy Lines mori vlerësime përgjithësisht të përziera nga kritikët. Ishte një sukses në kinema, duke fituar 121.7 milionë dollarë në të gjithë botën kundrejt një buxheti prej 40 milionë dollarësh. Filmi lançoi një ekskluzivitet që përfshin tre vazhdime, të gjitha direkt në video.

Përmbajtja

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Gjatë fazave të fundit të Luftës së Bosnjës në vitin 1995, oficeri i fluturimit i Marinës Amerikane, Toger Chris Burnett dhe piloti Toger Jeremy Stackhouse janë të stacionuar në aeroplanmbajtësen USS Carl Vinson në Detin Adriatik. I ngopur me rutinën e gatishmërisë për betejë, Burnett po përgatitet të largohet nga Marina dhe përplaset me komandantin e tij, Rear Admiral Leslie Reigart. Në Krishtlindje, Reigart cakton Burnett dhe Stackhouse të fluturojnë një mision zbulimi ajror. Gjatë misionit, ata vërejnë aktivitet të pazakontë në zonën e çmilitarizuar. Burnett bind Stackhouse të fluturojë avionin e tyre F/A-18F Super Hornet jashtë kursit për një vështrim më të afërt, pa e ditur se po fotografojnë ushtarë të Gardës Vullnetare Serbe që varrosin civilë boshnjakë në varre masive. Komandanti paraushtarak vendas serb i Bosnjës, Gjenerali Miroslav Lokar, po kryen një gjenocid të fshehtë kundër popullsisë boshnjake dhe urdhëron që avioni të rrëzohet.

Duke u përpjekur të tejkalojë raketat tokë-ajër të Lokar, avioni i Burnett dhe Stackhouse goditet, duke i detyruar ata të hidhen nga avioni. Lokar dhe njerëzit e tij gjejnë Stackhouse, i cili ekzekutohet nga Sasha Ivanic, vrasësi personal i Lokarit. Duke vëzhguar aty pranë, Burnett jep pozicionin e tij dhe ikën në shkretëtirë, dhe Lokar urdhëron zëvendësin e tij, Kolonel Bazda, dhe Sashën ta ndjekin atë. Burnett kërkon ndihmë në radio dhe merr një pikë nxjerrjeje nga Reigart, i cili detyrohet të tërhiqet pasi Admirali Piquet, komandanti i forcave detare të NATO-s në rajon, e paralajmëron atë se shpëtimi i Burnett në zonën e çmilitarizuar rrezikon të prishë procesin e paqes. Burnett arrin në pikën e nxjerrjes, vetëm për t'u informuar se duhet të vazhdojë në një vend tjetër, kilometra jashtë zonës së çmilitarizuar, për t'u shpëtuar.

Duke parë patrullën e Bazdës, Burnett bie në një varr masiv dhe fshihet nën kufoma derisa serbët të largohen. Për të siguruar shpëtimin e Burnett, Reigart ia jep lajmin Sky News për avionin e rrëzuar, duke e zemëruar Piquet. Lokar kupton se disku optik i avionit me fotografitë inkriminuese mund të jetë ende në rrënoja. Duke u drejtuar për në pikën e re të nxjerrjes, Burnett i shpëton ushtarëve serbë përmes një fushe me mina. I ndjekur nga Sasha, ai has guerilas boshnjakë, të cilët i ofrojnë një udhëtim për në qytetin Haç, të cilin forcat e Lokarit po luftojnë për ta kontrolluar. Mes betejës, radioja e Burnett shkatërrohet dhe trupat serbe besojnë se e kanë gjetur kufomën e tij, por Sasha e kupton se ai ndërroi uniformat me një ushtar serb të vdekur dhe iku. Për të fituar më shumë kohë për të kapur Burnett, Lokar ia paraqet medias kufomën e veshur me uniformën e Burnett me kokën e mbuluar, duke bindur forcat e NATO-s se Burnett është vrarë dhe misioni për ta shpëtuar atë ndërpritet pikërisht kur ai arrin në pikën e nxjerrjes.

Duke kuptuar pse serbët e qëlluan, Burnett sheh një statujë engjëlli pranë vendit ku ra sedilja e tij e hedhjes dhe kthehet për ta gjetur atë. Ai riaktivizon sinjalin e shpëtimit të sediljes, duke njoftuar grupin e tij të transportuesve se është ende gjallë dhe duke i njoftuar serbët për vendndodhjen e tij. Duke e ditur se rrezikon të lirohet nga komanda, Reigart përgatit një forcë pune Zbulimi të Forcave Detare për të shpëtuar Burnett-in, në kundërshtim me urdhrat e Piquet-it. Lokar dërgon Bazdën dhe Sashën për të vrarë Burnett dhe për të rikuperuar trupin e tij. Gjatë rrugës, Bazda shkel në një minë tokësore dhe Sasha e braktis atë në fatin e tij. Shpërthimi që rezulton e alarmon Burnett-in. Sasha gjen sediljen e nxjerrjes, por bie në pritë nga Burnett, i cili, pavarësisht se është qëlluar në krah, e godet për vdekje me majën e një fishekzjarri hekurudhor. Lokar mbërrin me automjete të blinduara dhe këmbësori, por mbahet larg nga forca e detyrës së Reigart-it. Duke marrë diskun optik, Burnett shpëtohet, për hidhërimin e madh të Lokar-it, pasi krimi i tij tani po ekspozohet.

Fotografitë e varrit masiv çojnë në arrestimin dhe dënimin e Lokarit për krime lufte, përfshirë gjenocidin. Veprimet e Reigart-it rezultojnë në lirimin e tij nga komanda dhe daljen e tij në pension nga shërbimi, ndërsa Burnett vazhdon karrierën e tij në Marinë.

Rolet

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
  • Owen Wilson si Oficeri i Fluturimit Detar, Togeri Chris "Longhorn" Burnett, navigatori që e gjen veten të rrethuar në një zonë lufte
  • Gene Hackman si Rear Admiral Leslie McMahon Reigart, komandant i Njësisë së Betejës së Adriatikut
  • Gabriel Macht si Aviatori Detar Toger Jeremy "Smoke" Stackhouse, piloti i Burnett
  • Joaquim de Almeida si Admiral Juan Miguel Piquet, komandant i forcave detare të NATO-s
  • David Keith si Master Chief Tom O'Malley, këshilltar i Reigart
  • Olek Krupa si Gjenerali Serb Miroslav Lokar, një gjeneral i pamëshirshëm që ishte pas një sulmi gjenocidal ndaj boshnjakëve
  • Vladimir Mashkov si Sasha Ivanic, Zbatuesi personal dhe snajperi i Lokarit
  • Charles Malik Whitfield si Kapiten Glen Rodway, një komandant kompanie Force Recon në bordin e Carl Vinson
  • Geoff Pierson si Admiral Donnelly
  • Leon Russom si Ed Burnett, babai i Chris
  • Marko Igonda si Kolonel Viktor Bazda, zëvendëskomandanti i Lokarit
  • Eyal Podell si Petty Officer Kennedy
  • Laurence Mason si Kapiten Glen Brandon, një oficer i Marinës në Njësinë e Zbulimit të Forcave Detare
  • Vladimir Oktasec si Petrovic, presidenti serb
  • Salaetin Bilal si Ejup, udhëheqësi i guerilëve boshnjakë në Haç
  • Kamil Kollárik si Babiq, një gueril boshnjak që ndihmon Chrisin të arrijë në Haç
  • Aernout van Lynden si vetë ai

Prodhimi

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në dhjetor 1996, 20th Century Fox njoftoi se kishte dhënë dritën e gjelbër për filmin Behind Enemy Lines nga Davis Entertainment bazuar në Scott O'Grady dhe incidentin e Banja Lukës, me David Nutter të vendosur për të drejtuar.[3] Në dhjetor 1999, u njoftua se regjisori komercial John Moore ishte punësuar për të drejtuar filmin si debutimin e tij artistik me James Van Der Beek të lidhur me rolin kryesor.[4] Deri në korrik 2000, u njoftua se Van Der Beek ishte zëvendësuar nga Owen Wilson.[5]

Filmi u xhirua në Koliba Studios në Bratisllavë, Sllovaki, dhe në vend në fshatin sllovak Háj (fshati Háj ka gjithashtu një rekuizit të një engjëlli nga filmi).[6]

Në këmbim të ndihmës ushtarake amerikane në prodhim, skenari i filmit u ndryshua me kërkesë të ushtrisë.[7] USS Carl Vinson ishte aeroplanmbajtësja e paraqitur në film. Pamjet e jashtme detare u filmuan në bord të aeroplanmbajtëses. Pamjet e brendshme u filmuan në USS Constellation dhe në një shesh xhirimi.[8] Data e publikimit ishte fillimisht 18 janar 2002, por kjo u shty për në 30 nëntor 2001.[9]

Frymëzimi historik

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Filmi ka disa ngjashmëri me përvojat e ish-Kapitenit të Forcave Ajrore Amerikane, Scott O'Grady, i cili u rrëzua mbi Bosnjë më 2 qershor 1995. Ai mbijetoi për gjashtë ditë para se të shpëtohej nga Marinsat Amerikane. O'Grady, i cili më vonë u bë autor për fëmijë dhe folës motivues, ngriti padi kundër producentëve të Behind Enemy Lines, si dhe Behind Enemy Lines: The Scott O'Grady Story, një dokumentar i vitit 1998 që Discovery Channel transmetoi mbi përvojën e tij, për shpifje të personazhit, duke akuzuar producentët e filmit për shkelje të privatësisë përmes përvetësimit të emrit, ngjashmërisë dhe identitetit të tij, përfaqësim të rremë dhe reklamim të rremë, dhe duke pretenduar se ata që ishin të përfshirë në të dyja veprat i prodhuan ato pa lejen e tij, dhe se vlera komerciale e emrit të tij ishte dëmtuar prej tyre. Ankesa e O'Grady tregonte se, ndër të tjera, ai ishte i shqetësuar nga mosbindja dhe fyerja e shfaqur nga personazhi kryesor i filmit artistik. O'Grady akuzoi gjithashtu Fox për përdorimin e dokumentarit për të promovuar filmin artistik dhe për të bërë një film rreth përvojës së tij të vështirë pa lejen e tij. Personazhet dhe ngjarjet e filmit ndryshojnë nga përvoja e O'Grady; ai kurrë nuk hyri në zona të populluara, as nuk ndërveproi me civilë dhe nuk u përfshi në luftime të drejtpërdrejta me ushtarët e armikut. Gjithashtu, O'Grady kurrë nuk fluturoi një F/A-18F, por më tepër një F-16 Fighting Falcon.[2][10] Çështja u zgjidh jashtë gjykatës.[11]

Pritja

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Box office

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Filmi fitoi 18.7 milionë dollarë në javën e parë në SHBA, duke u renditur në vendin e dytë dhe u mbajt pas vendit të parë nga Harry Poter dhe Guri i Magjistarit.[12] Behind Enemy Lines përfundimisht fitoi 121 milionë dollarë në të gjithë botën, nga të cilat 79 milionë dollarë ishin nga Amerika e Veriut. Buxheti u vlerësua të ishte 40 milionë dollarë.[1]

Përgjigjje kritike

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Behind Enemy Lines mori vlerësime përgjithësisht të përziera nga kritikët. Rotten Tomatoes i jep filmit një vlerësim prej 36% bazuar në vlerësimet nga 132 kritikë, me një mesatare të ponderuar prej 4.8/10 dhe konsensusin e faqes që pohon "Intriga për Behind Enemy Lines është më shumë shoviniste sesa e besueshme, dhe mbingarkesa e trukeve vizuale tërheqëse i bën sekuencat e veprimit të ngjajnë me një lojë video".[13] Metacritic i ka dhënë filmit një rezultat mesatar prej 49 nga 100 bazuar në 29 vlerësime nga kritikët kryesorë, duke treguar vlerësime "të përziera ose mesatare".[14] Audiencat e anketuara nga CinemaScore i dhanë filmit një notë "B+" në shkallën nga A në F.

Roger Ebert i dha filmit 1½ yje nga katër, duke e krahasuar atë me një komedi: "Heroi i tij është aq i pamatur dhe të këqijtë e tij aq të paaftë saqë është një përballje midis një burri që lutet të qëllohet dhe një armiku që nuk mund të godasë anën e një hambari boshnjak."[15] Lisa Schwarzbaum në Entertainment Weekly e përshkroi filmin si një thriller ushtarak "me gishta çeliku, veshë kallaji, këmbë të sheshta, shovinist".[16]

Referime

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
  1. 1 2 3 "Behind Enemy Lines". Box Office Mojo (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 4 shkurt 2010. Marrë më 10 prill 2010.
  2. 1 2 Susman, Gary (20 gusht 2002). "Plane Truth: Downed airman sues over "Behind Enemy Lines"". Entertainment Weekly (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 29 qershor 2018. Marrë më 31 dhjetor 2023.
  3. ↑ "Pope meets with cast of TV spec" (në anglisht). Variety. Marrë më 12 janar 2025.
  4. ↑ "'Lines' up for Moore, Fox" (në anglisht). Variety. Marrë më 12 janar 2025.
  5. ↑ "Par taps Wilson for 'Zoolander'" (në anglisht). Variety. Marrë më 12 janar 2025.
  6. ↑ "Anjel v obci Háj (rekvizita z filmu Za nepriateľskou líniou) 31 March 2016 Slovak language" (në sllovakisht). 31 mars 2016. Arkivuar nga origjinali më 23 shkurt 2017. Marrë më 16 korrik 2021.
  7. ↑ Robb, David L. (2004). Operation Hollywood : how the Pentagon shapes and censors the movies (në anglisht). Prometheus Books. fq. 181-2.
  8. ↑ Sutherland, Scott (27 nëntor 2001). ""Behind Enemy Lines" Showcases NAS North Island". FindArticles.com (në anglisht). US Navy Press Releases. Arkivuar nga origjinali më 5 tetor 2009. Marrë më 22 gusht 2009.
  9. ↑ "Fox to Release "Behind Enemy Lines" Nov. 30". Business Wire (në anglisht). Omaha, Nebraska: Berkshire Hathaway. 2 nëntor 2001. Arkivuar nga origjinali më 18 nëntor 2001. Marrë më 26 qershor 2019 – nëpërmjet Yahoo.com.
  10. ↑ "Pilot sues over Bosnian escape film". BBC News (në anglisht). London, England: BBC. 20 gusht 2002. Arkivuar nga origjinali më 13 maj 2008. Marrë më 8 qershor 2011.
  11. ↑ Hall, Sarah (21 janar 2004). "Behind Enemy Lines Suit Settled". E! Online (në anglisht). New York City: E!. Arkivuar nga origjinali më 1 tetor 2012. Marrë më 16 shkurt 2019.
  12. ↑ Germain, David (3 dhjetor 2001). "'Harry' loses some magic, but keeps lead for third week". AP Movie Writer (në anglisht). The Journal News. fq. 55. Arkivuar nga origjinali më 11 dhjetor 2022. Marrë më 11 dhjetor 2022 – nëpërmjet Newspapers.com. Stampa:Open access
  13. ↑ "Behind Enemy Lines (2001)". Rotten Tomatoes (në anglisht). San Francisco, California: Fandango Media. Arkivuar nga origjinali më 11 shtator 2024. Marrë më 5 mars 2025.
  14. ↑ "Behind Enemy Lines". Metacritic (në anglisht). San Francisco, California: Fandango Media. Arkivuar nga origjinali më 20 tetor 2021. Marrë më 8 tetor 2013.
  15. ↑ Ebert, Roger (30 nëntor 2001). "Behind Enemy Lines Movie Review (2001)". Chicago Sun-Times (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 8 prill 2022. Marrë më 20 nëntor 2013.
  16. ↑ Schwarzbaum, Lisa (7 dhjetor 2001). "Behind Enemy Lines". Entertainment Weekly (në anglisht).

Lidhje të jashtme

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
Marrë nga "https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Behind_Enemy_Lines_(film_2001)&oldid=3006394"