Shko te përmbajtja

Bibisara Assaubayeva

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Bibisara Assaubayeva
Assaubayeva më 2024
Personal information
Born26 shkurt 2004 (21 vjeçe)
Taraz, Kazakistan
Chess career
VendiKazakhstan (para-2016; që nga viti 2019)
Rusia (2016–2019)
TitulliMjeshtre e madhe (2025)
Vlerësimi2497 (dhjetor 2025)
Vlerësimi më i lartë2509 (qershor 2025)

Bibisara Assaubayeva (Kazakisht: Бибісара Асаубаева; lindi më 26 shkurt 2004) është një lojtare shahu kazake. Assaubayeva mban titujt Mjeshtre e madhe dhe Mjeshtre e Madhe Grua.[1][2] Ajo është dy herë Kampione Botërore e Shahut Blitz për Gra. Asaj iu dha çmimi i Lojtares së Shquar të Shahut Femër të vitit 2021 në Azi nga FIDE kur ishte ende adoleshente.[3] Ajo hyri në librin e Rekordeve Botërore Guinness në vitin 2022, për arritjen e saj si Kampionja më e re Botërore e Shahut Blitz për Gra, të cilën e fitoi në vitin 2021 dhe e mbajti në vitin 2022 dhe 2025.[4][5]

E lindur në Taraz të Kazakistanit, Assaubayeva luajti ndeshjen e saj të parë të shahut në moshën katër vjeç,[6] e mësuar nga gjyshi i saj.[7] Ajo fitoi kampionatin e saj të parë të qytetit kur ishte gjashtë vjeç.[6] Ajo arriti titullin Mjeshtre e FIDE-s për Femra në vitin 2011, në moshën 7 vjeç, kur fitoi Kampionatin Botëror të të Rinjve në Caldas Novas, Brazil në seksionin e vajzave nën-8. Assaubayeva gjithashtu garoi në gjimnastikë artistike duke qenë kampione e Astanës disa herë.[6]

Në vitin 2016 ajo u zhvendos me familjen e saj për të jetuar në Moskë dhe e ndryshoi përkatësinë e saj në federatë në Rusi. Assaubayeva fitoi medaljen e artë në Kampionatin Botëror të Kadetëve në Batumi, Gjeorgji në kategorinë e vajzave nën-12,[8] dhe vitin tjetër, ajo fitoi medaljen e argjendtë në divizionin e vajzave nën-14 në Montevideo, Uruguai.[9] Gjithashtu në vitin 2017, në moshën 13 vjeç, Assaubayeva garoi në Kampionatin Evropian Individual në Minsk.[10] Ajo fitoi tre ndeshje, humbi tre dhe barazoi katër, duke fituar një normë për titullin Mjeshtre Ndërkombëtare.[11]

Në vitin 2019, Assaubayeva vendosi të kthehej në Kazakistan dhe e ndërroi federatën e saj kombëtare në vendin e saj të lindjes;ref>"Юная шахматистка Бибисара Асаубаева возвращается в Казахстан". Tengrinews.kz (në rusisht). 2019-02-16. Marrë më 2019-09-14.</ref> ajo kurrë nuk aplikoi për shtetësi ruse ndërsa jetonte në Rusi.[12] Në mars 2019 ajo debutoi në ekipin kombëtar të Kazakistanit në Kampionatin Botëror të Ekipit të Grave në tabelën e 3-të dhe të 2-të dhe fitoi 5 pikë nga 9; rezultati ishte më i miri në ekip.[13]

Në dhjetor 2021, ajo përfundoi e dyta pas Alexandra Kosteniuk në Kampionatin Botëror Rapid të Grave, të mbajtur në Varshavë, Poloni. 2 ditë më vonë ajo u bë Kampione e Botës së Blitz për Gra, duke fituar eventin e mbajtur një raund para fundit dhe me një rezultat prej 14/17, duke fituar 13 ndeshje. Ajo mbrojti titullin e saj vitin tjetër, në Kampionatin Botëror të Shahut Blitz 2022 të mbajtur në Almaty, Kazakistan, ku fitoi me një rezultat prej 13/17.[14]

Në turneun Sharjah Masters 2025, Assaubayeva u kualifikua për titullin mjeshtre e madhe, duke u bërë shahistja e 43-të femër që e arriti titullin dhe e dyta nga vendi i saj.[15][16]

Në Grenke Freestyle Open në vitin 2025, ajo ishte një nga dy lojtaret më të mira femra me 6/9 pikë dhe u rendit e 42-ta midis të gjitha 299 lojtareve.[17]

Si pasojë, ajo ishte gruaja e parë që u ftua në një Freestyle Chess Grand Slam në Las Vegas në korrik 2025. Megjithatë, ajo përfundoi e fundit në fazën e grupeve dhe gjithashtu humbi në raundin 1 të eliminimit të kategorisë së ulët.[18]

Pretendimet për mashtrim nga Solozhenkin

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Mjeshtri i madh dhe trajneri rus Evgeniy Solozhenkin akuzoi Assaubayeva në disa artikuj në internet për mashtrim gjatë Kampionatit Botëror të të Rinjve U14 në Uruguai në shtator 2017, duke pretenduar se vajza e tij e kishte dëgjuar duke folur për lojën e saj të vazhdueshme gjatë një pushimi për në tualet. Komisioni i Etikës i FIDE-s hetoi rastin dhe në fund pezulloi Solozhenkin për bërjen e akuzave të pabazuara për mashtrim, duke cituar një analizë të Kenneth W. Regan që nuk tregoi prova për mashtrim.

Një grup mjeshtrash të mëdhenj shkruan një letër të hapur duke protestuar kundër pezullimit të Solozhenkin, pa dhënë një mendim në lidhje me akuzat e tij kundër Assaubayeva.[19] Familja e Assaubayeva paditi Solozhenkin për akuza shpifëse të bëra në publik dhe në media që ofenduan nderin dhe dinjitetin e Assaubayeva. Gjykata e Apelit në Moskë urdhëroi Solozhenkin të kërkonte falje, të mohonte akuzat e tij në media, të fshinte artikujt shpifës dhe të paguante një shumë kompensuese prej 100,000 rublash.[20]

Letra të pakërkuara

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në vitin 2022, media e gazetarisë hetimore Meduza zbuloi se Assaubayeva ishte një nga të paktën 15 shahiste femra që kishin marrë ngacmime në formën e letrave të pakërkuara që përmbanin prezervativë të përdorur dhe fotografi pornografike nga një banor në Riga, Letoni, midis viteve 2009 dhe 2021. Assaubayeva ishte katërmbëdhjetë vjeç kur mori një letër të tillë në vitin 2018, dhe disa marrës të tjerë kishin qenë gjithashtu të mitur. Me ndihmën e ekspertëve mjeko-ligjorë dhe duke kërkuar përmbajtjen e shkeljeve të të dhënave, Meduza arriti të identifikonte identitetin e dërguesit, mjeshtrin ndërkombëtar Andrejs Strebkovs.[21][22][23][24] Edhe pse nuk mund të ndiqej penalisht sipas ligjit letonez, Strebkovs më pas u përjashtua nga të gjitha ngjarjet e FIDE për 12 vjet dhe iu hoq titulli i Mjeshtrit Ndërkombëtar.[25]


  1. ↑ "Бибисара Асаубаева стала гроссмейстером". Tengrinews.kz (në rusisht). 2019-09-10. Marrë më 2019-09-14.
  2. ↑ Assaubayeva, Bibisara ratings.fide.com. Retrieved 27 January 2021.
  3. ↑ "Year of the Woman in Chess Awards Granted in Chennai". www.fide.com (në anglisht). Marrë më 2022-12-30.
  4. ↑ Bulatkulova, Saniya (2022-04-07). "Kazakh Chess Player Bibisara Assaubayeva Entered Into Guinness World Records". The Astana Times (në anglisht). Marrë më 2022-10-28.
  5. ↑ "Magnus Carlsen and Bibisara Assaubayeva win the World Blitz Chess Championships". www.fide.com (në anglisht). Marrë më 2023-01-20.
  6. 1 2 3 Miras Abykov (29 maj 2013). "Nine-Year Old Chess Prodigy Wins Fourth World Championship". The Astana Times (në anglisht). Marrë më 2018-01-01.
  7. ↑ "Assaubaeva Bibisara – Prof. Chess Club". profchessclub.ru (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 2018-01-02. Marrë më 2018-01-01.
  8. ↑ "Assaubayeva Bibisara". womengrandprix.fide.com (në anglisht). Marrë më 2022-12-30.
  9. ↑ Байкетаев, Тимур (2017-09-27). "Выступающая за Россию шахматистка из Тараза выиграла седьмую медаль на ЧМ". informburo.kz (në rusisht). Arkivuar nga origjinali më 31 mars 2019. Marrë më 2019-09-14.
  10. ↑ "13-Jährige holt erste IM-Norm – Eine 13-jährige Schachspielerin aus Taras (Kasachstan) zeigt ein phänomenales Ergebnis". ChessBase (në gjermanisht). 19 qershor 2017. Marrë më 2018-01-01.
  11. ↑ "13-летняя шахматистка из Тараза показала феноменальный результат – Спорт – последние новости и события". Tengrinews (në rusisht). 11 qershor 2017. Marrë më 2018-01-01.
  12. ↑ ""Вставлял палки в колеса". Мама Бибисары Асаубаевой сделала заявление". Tengrinews.kz (në rusisht). 2019-02-26. Marrë më 2019-09-14.
  13. ↑ "Командный чемпионат мира пройдет в Казахстане". Chessnews.info (në rusisht). 2019-03-01. Arkivuar nga origjinali më 3 mars 2019. Marrë më 2019-09-14.
  14. ↑ "WOMEN BLITZ – FIDE World Rapid and Blitz 2022" (në anglishte amerikane). Marrë më 2023-01-02.
  15. ↑ McGourty, Colin (2025-05-26). "Giri Wins 2025 Sharjah Masters, Assaubayeva Earns GM Title". Chess.com (në anglishte amerikane). Marrë më 2025-06-09.
  16. ↑ Kemelova, Fatima. "Chess Player Assaubayeva to Become Kazakhstan's Second Female Grandmaster - The Astana Times". astanatimes.com (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 28 maj 2025. Marrë më 2025-06-09.
  17. ↑ https://www.chess.com/events/2025-grenke-chess-festival-freestyle-open/results
  18. ↑ https://www.chess.com/events/2025-freestyle-chess-grand-slam-las-vegas-group-white/results
  19. ↑ "GM Solozhenkin Suspended For Making Cheating Accusations; Fellow GMs Protest". chess.com (në anglisht). 13 prill 2018. Marrë më 13 prill 2018.
  20. ↑ "Теперь: Танжарикова выиграла, Соложенкин проиграл". chess-news.ru (në rusisht). Arkivuar nga origjinali më 17 dhjetor 2018. Marrë më 2019-09-14.
  21. ↑ "Это похоже на крик души. Но я не знаю, о чем он кричит Больше десяти лет кто-то присылает российским шахматисткам письма с использованными презервативами и порно. Мы нашли этого человека". Meduza (në rusisht). Marrë më 10 shkurt 2022.
  22. ↑ "Педофил прислал юной шахматистке Бибисаре Асаубаевой непристойное письмо". Главные новости Казахстана – Tengrinews.kz (në rusisht). 11 qershor 2018. Marrë më 15 shkurt 2022.
  23. ↑ Doggers (PeterDoggers), Peter (7 shkurt 2022). "Vulgar Letters Were Sent To Female Chess Players For Over A Decade". Chess.com (në anglisht). Marrë më 15 shkurt 2022.
  24. ↑ ""Медуза"*: российские шахматистки больше десяти лет получали письма с использованными презервативами". Главные новости мира — последние события в мире сегодня | RTVI (në rusisht). 2 korrik 2022. Marrë më 15 shkurt 2022.
  25. ↑ "FIDE extends ban and revokes title of Andrejs Strebkovs over harassment of female players". Chessbase.com (në anglisht). 29 janar 2025. Marrë më 30 janar 2025.

Lidhje të jashtme

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
Marrë nga "https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Bibisara_Assaubayeva&oldid=2885810"