Shko te përmbajtja

Brezi i grusht shteteve

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
(Ridrejtuar nga Brezi i grusht shtetit)
Brezi i grusht shteteve
Koncept gjeopolitik
Shtetet afrikane që patën grushte shteti të suksesshme midis viteve 2020 dhe 2025
Shtetet afrikane që patën grushte shteti të suksesshme midis viteve 2020 dhe 2025
KontinentiAfrika
NënrajoniSahel, Afrika Perëndimore dhe Afrika Qendrore
Shtetet

Brezi i grusht shteteve (frëngjisht: la ceinture de coups d'État)[1] është një koncept dhe neologjizëm modern gjeopolitik që u shfaq gjatë viteve 2020 për të përshkruar rajonin e Afrikës Perëndimore, Afrikës Qendrore dhe Sahelit, ku ndodhen vende me një prevalencë të lartë të grushteve të shtetit. Pas grushtit të shtetit të Nigerisë në vitin 2023, këto vende formojnë një zinxhir të vazhdueshëm që shtrihet midis brigjeve lindore dhe perëndimore të Afrikës.[2]

Grushtet e shtetit kanë qenë kryesisht të ngjashme në natyrë; shumica erdhën nga ushtarakë të pakënaqur që kritikuan trajtimin e kryengritësve islamikë nga qeveritë e tyre përkatëse ose protestat që nga viti 2003. Pakënaqësia ndaj ndikimit ushtarak, financiar dhe politik francez mbi qeveritë afrikane ka luajtur gjithashtu një rol. Juntat e ardhshme kanë tendencë të kenë marrëdhënie më të këqija me Perëndimin, me shumë që kërkojnë mbështetje nga Rusia dhe Grupi Wagner ose Turqia në vend të Francës, e cila më parë i ndihmoi vendet të luftonin kundër kryengritësve islamikë përmes Operacionit Barkhane. Kjo e çoi Ukrainën të financonte grupet e opozitës, gjë që nga ana tjetër ka shkaktuar një luftë me prokurë midis Rusisë dhe Ukrainës në Afrikë.[3][4]

  1. "Niger : en Afrique, la ceinture des coups d'État redessine la carte du continent". Franceinfo (në frëngjisht). 15 gusht 2023. Marrë më 22 gusht 2025.
  2. "Coast to Coast, a Corridor of Coups Brings Turmoil in Africa (Published 2023)" (në anglisht). 29 korrik 2023. Marrë më 22 gusht 2025.
  3. Kent, Victoria Butenko,Nima Elbagir,Gianluca Mezzofiore,Tamara Qiblawi,Allegra Goodwin,Andrew Carey,Pallabi Munsi,Mahamat Tahir Zene,Barbara Arvanitidis,Alex Platt,Lauren (19 shtator 2023). "Exclusive: Ukraine's special services 'likely' behind strikes on Wagner-backed forces in Sudan, a Ukrainian military source says". CNN (në anglisht). Marrë më 22 gusht 2025.{{cite web}}: Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve (lidhja)
  4. Walker, Shaun (29 korrik 2024). "Ukraine military intelligence claims role in deadly Wagner ambush in Mali". The Guardian (në anglishte britanike). ISSN 0261-3077. Marrë më 22 gusht 2025.