Brunei

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
برني دارالسلام
Negara Brunei Darussalam
Flag of Brunei.svg Emblema - Brunei
Flamuri Stema
Moto Kombëtare: përkthyer:
Gjithnjë në shërbim me ndimën e Zotit
Vendndodhja - Brunei

Brunei (shqip Brunei), zyrëtarisht Shteti i Bruneit Vend i Paqes, është shtet në Azinë Juglindore në veri të ishullit të Borneo-s. Laget nga deti i Kinës së Jugut. Kufizohet në të gjitha anët me Malajzinë përveq Veriut. Ai është i ndarë në dy pjesë nga Limbag, territor i Malajzisë.

Brunei i ka fillet qysh në shekullin e shtatë, nën Perandorinë Sirivijayan me emrin Po-ni. Ai u bë shtet vazal i Majapahit para se ta përqafonte Islamin në shekullin 15.

Në Indeksin e Zhvillimit Njerëzor Brunei e ka të dytin në Azinë Juglindore pas Singaporit dhe është i pranuar si Shtet i Zhvilluar. Bazuar në të dhënat e Fondit Monetar Ndërkombëtar Brunei u rradhit i 4-ti për Prodhimin Bruto të Vendit në PPP.

Politika[redakto | redakto tekstin burimor]

Nën kushtetutën e vitit 1959, Madhëria e Tij Paduka Seri Baginda Sulltan Haxhi Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah është kreu i shtetit me autoritet të plotë ekzekutiv, përfshirë autoritetin në rast emergjencash që nga viti 1962.

Sulltani udhëheq me ideologjinë shtetërore të njohur si Islam Melayu Beraja ose Monarkia Islamike Malaje. Brunei ka qenë Monarki Absolute që nga viti 1962.

Media është shumë pro qeveritare, kurse familja mbretërore ka pushtet në çdo cep të vendit.

Njësitë administrative[redakto | redakto tekstin burimor]

Brunei qeveriset në katër njësi administrative-teritoiale të niveli të lartë të quajtura daerah, të cilat ndahen në nën njësi të quajtura mukim (krahina teritoriale).

Nr. Njësia administrative qendra
1. Belait Kuala Belait
2. Brunei-Muara   Bandar Seri Begawan
3. Temburong Bangar
4. Tutong Pekan Tutong
Map indicating the districts of Brunei

Gjeografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Brunai është vend në Azinë juglindore me sipërfaqe 5,765 km2. 97% e popullit jetojnë ne perëndim, ndërsa në pjesën lindore jetojnë 10,000 njerëz. Klimatika në Brunai është me klimatikë tropikale.

Religjioni[redakto | redakto tekstin burimor]

Islami është fe zyrtare në Brunai. Besimet tjera që praktikohen janë Budismi (13% kryesisht kinez), Krishterimi (10%). Ndërsa Mendimi i lirë me 7% të popullatës kineze.

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]

 Commons: Brunei – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale
 Commons: Brunei – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale