Bruto prodhimi vendor

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
GDP për vendet deri në vitin 2008 ( vlerësimi i FMN-së, tetor 2008)

Bruto prodhimi vendor (edhe Bruto produkti vendor / shkurt: BPV) ( en - Gross domestic product , GDP ) është një indikator ekonomik që paraqet vlerën nominale të të gjitha të mirave materiale dhe shërbimeve të prodhuara brenda një periudhe (zakonisht një viti) në një ekonomie të një shteti.

Vlera e Bruto Prodhimit Vendor kalkulohet sipas formulës:

BPV = C + I + G + NX

ku elementet e caktuara paraqesin:

Pra, duke mbledhur shumën e konsumit të përgjishëm, investimet e bëra, shpenzimet qeveritare dhe diferencën mes eksportit dhe importit gjejmë vlerën nominale të BPV. Bruto prodhimi vendor nuk merr parasysh zhvlerësimet (amortizimet) e krijuara gjatë periudhës referencë. Po të përfshijmë elementin e zhvlerësimit (amortizimit) në BPV atëherë arrijmë vlerën që ka Neto prodhimi vendor (NPV).


Vlera e Neto Prodhimit Vendor kalkulohet sipas formulës:


NPV = C+ I+ G+NX-A ose NPV=BPV-A ku elementet e caktuara paraqesin:


C = Konsumi I = Investimet G = Spenzimet qeveritare E = Eksporti I = Importi A = Amortizimi (zhvlerësimi i mjeteve)


Pra, duke mbledhur shumën e konsumit të përgjishëm, investimet e bëra, shpenzimet qeveritare dhe diferencën mes eksportit dhe importit dhe vlerën e zhlerësimit të mjeteve gjejmë vlerën nominale të NPV. Neto prodhimi vendor merr parasysh zhvlerësimet (amortizimet) e krijuara gjatë periudhës referencë. Po të mos përfshijmë elementin e zhvlerësimit (amortizimit) në NPV atëherë arrijmë vlerën që ka Bruto prodhimi vendor (BPV).

NPV i pjestuar me numrin e banorëve të ekonomisë së cilës i referohet paraqet një indikator tjetër - Neto prodhimin vendor për kokë banori (NPV për kokë banori). Edhepse në asnjë ekonomi në botë nuk ekziston shpërndarje e barabartë e pasurisë mes të gjithë banorëve të saj, ky tregues ekonomik jep indikacione relativet mbi gjendjen ekonomike të banorëve të një ekonomie.


BPV përdoret gjërë si një indikator i madhësisë së një ekonomie. Rritja e tij, e paraqitur si përqindje përdoret si tregues i rritjes së ekonomise. BPV i pjestuar me numrin e banorëve të ekonomisë së cilës i referohet paraqet një indikator tjetër - Bruto prodhimin vendor për kokë banori (BPV për kokë banori). Edhepse në asnjë ekonomi në botë nuk ekziston shpërndarje e barabartë e pasurisë mes të gjithë banorëve të saj, ky tregues ekonomik jep indikacione relativet mbi gjendjen ekonomike të banorëve të një ekonomie.

Ekonomine kombetare e perbejne te gjitha te mirat materiale si dhe personat juridik e fizik qe kryejne veprimtari eoknomike dhe sherbime te ndryshme brenda kufijve te shtetit te caktuar, e te cilet gjenden ne juridiksionion e tij.

== Matja e PBB-së == Prodhim i Brendshem Bruto

Komponentet e PBB-së[redakto | redakto tekstin burimor]

  • C (Consumption) është konsumi privat në ekonomi. Kjo përfshin shumicën e shpenzimeve personale të familjeve të tilla si ushqimi, qiraja, shpenzimet mjekësore dhe kështu me radhë, por nuk përfshin strehimet e reja.


  • I (Investment) eshte definuar si investimet e biznesit ose nga familjet ne kryeqytet. Shembuj te investimeve nga nje biznes te perfshijne ndertimin e nje miniere, blerjen e (software)programe kompjuterike, ose blerjen e makinerive dhe pajisjeve per nje fabrike. Shpenzimet (apo pagesat) qe behen nga individet per blerje e nje shtepie(apartamenti)jane perfshire gjithashtu ne Investimeve. Ne kontrast me te folur kuptimin e saj, Investime ne BVP nuk do te thote blerjen e produkteve financiare. Blerja produkteve financiare eshte klasifikuar si kursimi , ne krahasim me investime. Dallimi eshte (ne teori) e qarte: nese eshte ne forme te parave te konvertohet ne te mira materiale ose sherbime, eshte investim, por, ne qofte se ju bleni nje lidhje ose nje pjese te aksioneve, ky transferim eshte perjashtuar nga pagesa e shumes GDVP-se. Kjo eshte per shkak te stoqeve dhe bonove te ndikoje ne kapitalin financiar nga ana e tij, e cila ndikon ne prodhimin dhe shitjet e cila nga ana e saj ndikon ne investimet. Pra bonot e stoqeve ndikojne ne menyre indirekte tek BVP. Megjithese keto blerje quhen normale ne investimet e shprehjes, nga totali i ekonomise , kjo eshte e thjeshte e shkembejne veprat , dhe jo pjese e reale e BPV-se se prodhimit.


  • G (Government spending) eshte shuma e shpenzimeve perfundimtare qeveritare per mallra dhe sherbime. Ai perfshin pagat e nepunesve publike, blerjen e armeve per ushtrine, dhe cdo te shpenzimeve te investimeve nga nje qeveri. Ajo nuk perfshine cdo transferim te pagesave, te tilla si te sigurimeve shoqerore apo perfitimet e papunesise.
  • X (Exports) eshte bruto i eksporteve. BPV eshte shuma qe prodhon nje vend, duke perfshire prodhimet ne mallra dhe sherbime te tjera per vendet e konsumin, pra jane shtuar eksportet.
  • M (Imports) eshte bruto importet. Importet jane heqje nga mallrat e importuara do te perfshihet ne kushtet G, I, ose C, dhe duhet te zbritet per te shmangur numeromin e huaj te furnizimit si vendas.