Censurimi në internet
Censurimi në internet është kontrolli ligjor ose shtypja e asaj që mund të aksesohet, publikohet ose shikohet në internet. Censura më shpesh zbatohet në domene specifike të internetit (siç është Wikipedia.org, për shembull), por në raste të rralla mund të shtrihet në të gjitha burimet e internetit të vendosura jashtë juridiksionit të shtetit censurues. Censura e internetit gjithashtu mund të vendosë kufizime mbi informacionin që mund të bëhet i aksesueshëm në internet. Organizatat që ofrojnë akses në internet - siç janë shkollat dhe bibliotekat - mund të zgjedhin të parandalojnë aksesin në materiale që i konsiderojnë të padëshirueshme, fyese, të papërshtatshme për moshën ose edhe të paligjshme, dhe ta konsiderojnë këtë si sjellje etike dhe jo si censurë. Individët dhe organizatat mund të angazhohen në vetëcensurë të materialeve që publikojnë, për arsye morale, fetare ose biznesi, për t'u përshtatur normave shoqërore, pikëpamjeve politike, për shkak të frikësimit ose nga frika e pasojave ligjore ose të tjera.[1][2]
Shkalla e censurës së internetit ndryshon nga një vend në tjetrin. Ndërsa disa vende kanë censurë të moderuar të internetit, vende të tjera shkojnë aq larg sa kufizojnë aksesin në informacione të tilla si lajmet dhe shtypin e heshtin diskutimet midis qytetarëve.[3] Censura e internetit ndodh gjithashtu në përgjigje ose në pritje të ngjarjeve të tilla si zgjedhjet, protestat dhe trazirat. Një shembull është rritja e censurës për shkak të ngjarjeve të Pranverës Arabe. Lloje të tjera të censurës përfshijnë përdorimin e të drejtave të autorit, shpifjen, ngacmimin dhe pretendime të ndryshme për materiale të turpshme si një mënyrë për të shtypur qëllimisht përmbajtjen.
Mbështetja dhe kundërshtimi ndaj censurës së internetit gjithashtu ndryshon. Në një anketë të Shoqërisë së Internetit të vitit 2012, 71% e të anketuarve ranë dakord se "censura duhet të ekzistojë në një farë forme në internet". Në të njëjtin anketë, 83% ranë dakord se "qasja në internet duhet të konsiderohet një e drejtë themelore e njeriut" dhe 86% ranë dakord se "liria e shprehjes duhet të garantohet në internet". Sipas GlobalWebIndex, mbi 400 milionë njerëz përdorin rrjete private virtuale për të anashkaluar censurën ose për të rritur privatësinë e përdoruesit.[3]
Shiko edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ Board, The Editorial (2018-10-16). "Opinion | There May Soon Be Three Internets. America's Won't Necessarily Be the Best". The New York Times (në anglishte amerikane). ISSN 0362-4331. Marrë më 2026-03-31.
- ↑ Schmidt, Eric E.; Cohen, Jared (2014-03-12). "Opinion | The Future of Internet Freedom". The New York Times (në anglishte amerikane). ISSN 0362-4331. Marrë më 2026-03-31.
- 1 2 "How Facebook's Tor service could encourage a more open web". The Guardian (në anglishte britanike). 2014-12-05. ISSN 0261-3077. Marrë më 2026-03-31.