Shko te përmbajtja

Christopher S. Hyland

Checked
Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Christopher S. Hyland
Lindi
Salem, Massachusetts, Shtetet e Bashkuara
ShkollimiUniversiteti Georgetown (Shkolla e Shërbimit të Jashtëm)
Episcopal Divinity School
Universiteti i Harvardit (regjistrim i kryqëzuar)
ProfesioniBiznesmen, këshilltar diplomatik, i dërguar ndërfetar
Njohur përZëvendësdrejtor i Politikës Kombëtare, Fushata presidenciale e Bill Clintonit në 1992
Konsull Nderi, Republika e Maltës
I dërguar i posaçëm, Selia Botërore e Bektashinjve
Themelues, Christopher Hyland, Inc.
ÇmimetKalorës i Urdhri i Skënderbeut (Shqipëri)
Urdhri i Dr. Ibrahim Rugova (Kosovë)
Çmimi i Paqes Gandhi
Çmimi i Paqes Saint Patrick

Christopher S. Hyland (lindur më 19 shtator 1947) është një biznesmen, strateg i çështjeve publike dhe këshilltar diplomatik amerikan. Ai është themeluesi i Christopher Hyland, Inc., një firmë e tekstileve luksoze me qendër në Nju Jork, dhe shërbeu si Zëvendësdrejtor i Politikës Kombëtare për Komunitetet Etnike në fushatën presidenciale të Clintonit në 1992. Aktualisht shërben si i Dërguar i Posaçëm për Amerikën e Veriut dhe Evropën pranë Selisë Botërore të Bektashinjve.[1][2]

Fëmijëria dhe arsimimi

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Hyland lindi në Salem, Massachusetts, djali i Samuel Hyland-it, avokat dhe ish-president i Këshillit Bashkiak të Salem-it, dhe i Patricia Hyland-it, skulptore.[2][3] Ai ndoqi shkolla me konvikt në Anglia e Re dhe Zvicër, duke studiuar në École nouvelle de la Suisse romande në Lozanë dhe në shkollën amerikane në Lugano.[4]

Ai u diplomua në vitin 1970 me një Bachelor of Science in Foreign Service nga Edmund A. Walsh School of Foreign Service në Universitetin Georgetown, ku ishte bashkëstudent i Bill Clinton-it.[2] Të dy u njohën gjatë fushatës së Clintonit për president të trupit studentor në Georgetown.[5] Pas një periudhe shërbimi aktiv në Gardën Kombëtare, ai ndoqi studime pasuniversitare në Episcopal Divinity School në Cambridge, me regjistrim të kryqëzuar në Universitetin e Harvardit.[4]

Karriera në biznes

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në mesin e viteve 1970, Hyland bleu tekstile gjatë një ekspedite trekingu në Himalaje, i solli në Nju Jork dhe nisi një karrierë në tregtinë e pëlhurave luksoze.[2] Ndërsa ishte ende në të njëzetat, ai themeloi Christopher Hyland, Inc., me seli në Decoration & Design Building në Avenynë e Tretë në Manhattan.[6] Firma importon pëlhura të nivelit të lartë, veshje muresh, zbukurime dhe qilima nga vende si Italia, Franca, Anglia dhe India, dhe zotëron një nga koleksionet më të mëdha të mëndafshit në botë.[4]

Tekstilet e kompanisë janë shfaqur në prodhime filmike si Epoka e Pafajësisë, Intervistë me Vampirin dhe Hook, si edhe në hotele si Bellagio dhe The Carlyle në Nju Jork.[4]

Hyland është gjithashtu drejtor ekzekutiv dhe drejtor dizajni i WCLI dhe Hylandtown, një projekt zhvillimi urban me bazë në Kolorado.[3]

Karriera politike

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Fushata e Clintonit në 1992

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Hyland ishte një nga katërmbëdhjetë anëtarët themelues të fushatës Clinton për President.[3] Ai mori leje nga biznesi i tij i tekstileve dhe udhëtoi në Little Rock, Arkansas, për të shërbyer si Zëvendësdrejtor i Politikës Kombëtare për Komunitetet Etnike, duke organizuar koalicione zgjedhore në mesin e komuniteteve amerikane shqiptare, ukrainase, irlandeze, lindoremesme, indiane dhe koreane.[2][7]

Pas zgjedhjeve, ai kryesoi njëmbëdhjetë konferenca të tranzicionit presidencial të Clintonit mbi tema si Evropa Lindore, Irlanda, veteranët, Indianët Amerikanë, strehimi dhe "Politikat e Përfshirjes".[3][8] Përveç këtyre, ishte një tryezë e rrumbullakët në dhjetor 1992 mbi dizajnin dhe konkurrueshmërinë ekonomike, në të cilën Hyland mblodhi rreth dy duzina dizajnerë dhe arkitektë — përfshirë Maya Lin-in, Max Bond-in dhe përfaqësues nga Mazda dhe Nissan — për të diskutuar dizajnin si mjet ekonomik kombëtar dhe si forcë për ndryshim shoqëror. Kjo u cilësua si hera e parë që një administratë në ardhje kërkonte mendimin e komunitetit të dizajnit.[9] Presidenti Clinton shkroi për Hyland-in në autobiografinë e tij My Life (faqe 399), duke i atribuar atij meritat për "dhënien e një kontributi të rëndësishëm për fitoren në zgjedhjet e përgjithshme dhe vendosjen e themeleve për kontaktin tonë të paprecedentë me komunitetet etnike pasi arritëm në Shtëpinë e Bardhë".[10] Hyland përmendet gjithashtu në disa botime të tjera mbi epokën Clinton, përfshirë A Complicated Man: The Life of Bill Clinton as Told by Those Who Know Him nga Michael Takiff (Yale University Press, 2010)[11] dhe Diaspora Lobbies and the US Government (New York University Press, 2014).[12]

Procesi i paqes në Irlandën e Veriut

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Hyland luajti një rol në lidhjen e fushatës Clinton me komunitetin irlandezo-amerikan dhe sigurimin që premtimet e fushatës së Clintonit lidhur me Irlandën e Veriut të mbaheshin pas zgjedhjeve. Ai organizoi një konferencë emergjente irlandeze në Little Rock gjatë tranzicionit, duke bashkuar aktivistë dhe zyrtarë të tranzicionit.[2] Gazeta Irish Voice e cilësoi atë si "heroi i panjohur i Procesit të Paqes Irlandeze".[2]

Ai përmendet disa herë në Daring Diplomacy: Clinton's Secret Search for Peace in Ireland nga Conor O'Clery.[4][13] Ai citohet gjithashtu në Peacerunner nga Penn Rhodeen (2016),[14] A Farther Shore nga Gerry Adams (2003),[15] An Irish Voice nga Niall O'Dowd (2010),[16] American Policy and Northern Ireland nga Joseph E. Thompson (2001),[17] dhe The Long Road to Peace in Northern Ireland redaktuar nga Marianne Elliott (Liverpool University Press, 2007).[18] Ai u paraqit gjithashtu në një dokumentar të BBC-së mbi rolin e tij në procesin e paqes në Irlandën e Veriut dhe u shfaq në ITN duke komentuar situatat irlandeze dhe ballkanike.[4]

Avokimi për Ballkanin

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Për më shumë se tridhjetë vjet, Hyland ka qenë i angazhuar në avokimin për sovranitetin e Kosovës dhe integrimin e Ballkanit Perëndimor në strukturat euro-atlantike.[7] Në një memorandum të gushtit 1992 drejtuar udhëheqjes së fushatës Clinton, ai shkroi se "lufta në Jugosllavi filloi në Kosovë dhe mund të mbarojë në Kosovë".[7]

Në vitin 2023, ai mbajti fjalime në LUMSA në Romë dhe në Sorbonë në Paris në mbrojtje të Kushtetutës së Kosovës, ky i fundit krahas Kryeministrit të Kosovës Albin Kurti.[3][19] Ai ka propozuar një "Komonuelt i Vendeve Ballkanike" si forum i përhershëm për bashkëpunimin rajonal, duke theksuar se kjo do të plotësonte e jo zëvendësonte procesin e anëtarësimit në BE.[19]

Në korrik 2025, Kryeministri në detyrë Kurti priti Hyland-in në Prishtinë, ku ata diskutuan zhvillimet politike, investimet e huaja dhe marrëdhëniet Kosovë-Shtete të Bashkuara.[20][21] Ai gjithashtu u takua me Kurtin dhe Ambasadorin amerikan Jeffrey Hovenier në dhjetor 2023 për të diskutuar marrëdhëniet bilaterale.[22]

Agjencia Telegrafike Shqiptare (ATSH) ka identifikuar Hyland-in si të pranishëm në takime zyrtare me kryeministrin e Kosovës krahas udhëheqësve të tjerë të komunitetit shqiptaro-amerikan.[23]

Ai është mbuluar gjithashtu nga Telegrafi, i cili raportoi mbi rolin e tij si kryetar i një darke me kongresistë amerikanë, përfshirë Gregory Meeks, gjatë së cilës u diskutuan marrëdhëniet e komunitetit shqiptaro-amerikan.[24]

Urdhri bektashi dhe diplomacia ndërfetare

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në vitin 2024, qeveria shqiptare njoftoi themelimin e Shtetit Sovran të Urdhrit Bektashi — një mikroshtet i stilit të VatikanitTiranë. Hyland u emërua i Dërguar i Posaçëm për Amerikën e Veriut dhe Evropën nga Selia Botërore e Bektashinjve.[25][1]

Në një intervistë me Albanian Daily News, Hyland i përshkroi bektashinjt si mbështetës të "përbashkësisë në vend të mizorisë" dhe argumentoi se një shtet bektashi do të ndikonte pozitivisht të ardhmen e Evropës.[25] Ai është shfaqur në Euronews Albania duke diskutuar opozitën iraniane dhe mikroshtetin bektashi.[26][27]

Komente mbi çështjet e jashtme

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në mars 2026, Hyland botoi një dëshmi të drejtpërdrejtë në National Review mbi një darkë shtetërore në Shtëpia e Bardhë në vitin 1994, gjatë së cilës Këshilltari i Sigurisë Kombëtare Sandy Berger paraqiti vendimin që Ukraina të nënshkruante Memorandumet e Budapestit, duke dorëzuar arsenalin e tretë bërthamor më të madh në botë. Hyland shkroi se ai e kishte nxitur presidentin ukrainas Leonid Kuçma të mos hiqte dorë nga armët bërthamore të Ukrainës nëse dëshironte të mbronte sovranitetin e saj kundër Rusisë.[28]

Në editorialin e tij "Nga Teherani në Tiranë" botuar në Kyiv Post (qershor 2025), Hyland argumentoi se një Iran pas-teokratik mund të ndryshonte ekuilibrin global nga Ballkani në Kiev, dhe u bëri thirrje Perëndimit të mbështeste shoqërinë civile iraniane përmes shkëmbimeve akademike dhe diplomacisë kulturore.[1]

Hyland ka shkruar gjithashtu mbi çështjet iraniane për The Times of Israel dhe Euractiv.[29][30] Në esenë e tij "Iran's Awakening: The Fall of Clerical Rule" botuar në Times of Israel (shkurt 2026), ai bëri thirrje për mbështetjen e zërave të moderuar shiitë, përfshirë traditat bektashiane dhe ismaelite, si alternativa ndaj sundimit teokratik.[29] Në një ese të veçantë, ai rrëfeu një takim në vitin 1975 me Shahun Muhamed Reza Pahlavi në Teheran, duke reflektuar mbi artin e qeverisjes së Shahut dhe trajektoren e historisë iraniane.[31]

Patronazhi kulturor

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Hyland porositi Hyland Peace Mass, kompozuar nga maestro maltezes Joseph Vella, si një thirrje për paqe dhe pranimin e diversitetit. Vepra pati premierën e saj amerikane në Katedralen e Shën Patrikut në Nju Jork në vitin 2016, drejtuar nga David Hayes me New York Choral Society.[32] Ajo u interpretua më pas në Prishtinë me Filharmonia e Kosovës për pesëmbëdhjetëvjetorin e pavarësisë së Kosovës (shkurt 2023), në prani të presidentëve të Kosovës dhe Shqipërisë,[32] dhe në Panteon në Romë (qershor 2023), organizuar nga Fondacioni Bartolucci.[33]

Ai ka porositur ose dhuruar vepra në institucione si Muzeumet e Vatikanit — ku një triptik i Darkës së Fundit nga fotografi Bill Armstrong, porositur nga Hyland, u pranua në koleksion nga Papa Benedikti XVI — Morgan Library dhe Cape Cod Museum of Art.[3][6] Ai ka shërbyer më parë si Konsull Nderi i Republikës së Maltës.[3][34]

Angazhimi me komunitetin indo-amerikan

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Gjatë fushatës së 1992-ës, Hyland organizoi aktivitete informuese për komunitetin indo-amerikan si pjesë e portofolit të tij të komuniteteve etnike.[2] Ai është marrës i një Çmimi Shërbimi nga Federata Kombëtare e Shoqatave Indiano-Amerikane.[35] Në vitin 2020, ai botoi një editorial në News India Times duke u bërë thirrje amerikanëve me prejardhje indiane të votojnë për Donald Trump, duke u mbështetur në historinë e tij të angazhimit me komunitetin që nga fushata e Clintonit.[36]

Nderimet dhe çmimet

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
  • Kalorës i Urdhrit të Skënderbeut, dhënë nga Presidenti i Shqipërisë Ilir Meta (2021)[7][24]
  • Urdhri i Dr. Ibrahim Rugova (Republika e Kosovës)[35]
  • Medalja e Artë VATRA[3]
  • Çmimi i Paqes Gandhi për kontributet në dialogun ndërfetar[29]
  • Çmimi i Paqes Saint Patrick (ndarë me Senatorin George Mitchell)[35]
  • Çmimi i Shërbimit i Federatës Kombëtare të Shoqatave Indiano-Amerikane[35]
  • Doktoraturë nderi në shkenca humane, Savannah College of Art and Design (1993)[4]
  • Doktoraturë nderi, New York School of Interior Design[35]
  • Doktoraturë nderi në ekonomi, Universiteti Kombëtar Ekonomik i Kievit[4]
  • Doktoraturë nderi, Universiteti Notre Dame, Liban[35]
  • Doktoratura nderi nga UBT (i cili themeloi Qendrën Hyland për Studime Globale) dhe Universiteti i Prizrenit në Kosovë[3][37]
  • Anëtar i Urdhrit të Maltës[6]
  • Anëtar i Bruderschaft St. Christoph (Austri)[35]

Hyland banon në Nju Jork.[35] Ai është një velëtar i pasionuar që nga fëmijëria në Marblehead, Massachusetts.[4]

  1. 1 2 3 Christopher Hyland (18 qershor 2025). "Opinion: From Tehran to Tirana: Why Ukraine Should Care About Iran's Next Chapter". Kyiv Post (në anglisht). Marrë më 22 mars 2026.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 Tom Deignan (12 shtator 2016). "An Unsung Hero of Irish Peace Process Steps Back Center Stage". IrishCentral / Irish Voice (në anglisht). Marrë më 22 mars 2026.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 "Christopher Hyland: Kosovo – Safeguarding the Most Inclusive Constitution in the World". Hamilton Hall (në anglisht). Marrë më 22 mars 2026.[lidhje e vdekur]
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 "Biography". Christopher Hyland Incorporated (në anglisht). Marrë më 22 mars 2026.[lidhje e vdekur]
  5. Brown, Patricia Leigh (1992-12-10). "Political Design? Well, Yes". The New York Times (në anglishte amerikane). ISSN 0362-4331. Marrë më 2026-04-19.
  6. 1 2 3 "Christopher Hyland on Life, Fabric, Philanthropy". Neuerotica (në anglisht). 8 shkurt 2022. Marrë më 22 mars 2026.
  7. 1 2 3 4 "The President of Albania Honors Christopher Hyland with the Prestigious Title, Knight of Skanderbeg Order". Illyria (në anglisht). 29 korrik 2021. Marrë më 22 mars 2026.
  8. Ujvagi, Peter; Beckwith, Dave (24 dhjetor 1992). "Proposal for a Neighborhood Roundtable" (PDF). University of Toledo, Urban Affairs Center. Marrë më 2026-04-19. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  9. Brown, Patricia Leigh (1992-12-10). "Political Design? Well, Yes". The New York Times (në anglishte amerikane). ISSN 0362-4331. Marrë më 2026-04-19.
  10. Bill Clinton (2004). My Life (në anglisht). Alfred A. Knopf. fq. 399. ISBN 0-375-41457-6.
  11. Michael Takiff (2010). A Complicated Man: The Life of Bill Clinton as Told by Those Who Know Him (në anglisht). Yale University Press. fq. 32, 34, 277. ISBN 978-0-300-12130-8.
  12. Josh Devine; Renata Segura, red. (2014). Diaspora Lobbies and the US Government (në anglisht). New York University Press. fq. 121.
  13. Conor O'Clery (1997). Daring Diplomacy: Clinton's Secret Search for Peace in Ireland (në anglisht). Roberts Rinehart. fq. 14, 25, 27, 35, 55, 56. ISBN 1-57098-130-2.
  14. Penn Rhodeen (2016). Peacerunner (në anglisht). BenBella Books. fq. 44–45, 58, 253.
  15. Gerry Adams (2003). A Farther Shore (në anglisht). Random House. fq. 150.
  16. Niall O'Dowd (2010). An Irish Voice (në anglisht). O'Brien Press. ISBN 978-1-84717-223-5.
  17. Joseph E. Thompson (2001). American Policy and Northern Ireland: A Saga of Peace Building (në anglisht). Praeger. fq. 166.
  18. Marianne Elliott, red. (2007). The Long Road to Peace in Northern Ireland (në anglisht) (bot. 2). Liverpool University Press. fq. 72.
  19. 1 2 "Kosova, Tenacious and Courageous, Must Serve as a Beacon to Protect Constitutionality in the Face of Autocracy". Illyria (në anglisht). 10 nëntor 2023. Marrë më 22 mars 2026.
  20. "Kurti pret bashkëpunëtorin e afërt të ish-presidentit amerikan Clinton, flasin për raportin Kosovë-SHBA". Mesazhi.com. 25 korrik 2025. Marrë më 22 mars 2026.
  21. "Kurti hosted Christopher Hyland, Bill Clinton's close associate". Reporteri.net (në anglisht). korrik 2025. Marrë më 22 mars 2026.
  22. "Kurti meets Hovenier and Hyland, they talk about the Serbian aggression committed in Kosovo". Reporteri.net (në anglisht). 15 dhjetor 2023. Marrë më 22 mars 2026.
  23. "Kurti takoi Jim Xhemën: Roli i mërgatës në Amerikë i rëndësishëm në afirmimin e Kosovës". ATSH. 14 shkurt 2023. Marrë më 22 mars 2026.[lidhje e vdekur]
  24. 1 2 "Three powerful congressmen sit among Albanians in Manhattan, promise an American re-engagement for Kosovo". Telegrafi (në anglisht). 4 shkurt 2022. Marrë më 22 mars 2026.
  25. 1 2 Genc Mlloja. "The Vision for a Bektashi State". Albanian Daily News (në anglisht). Marrë më 22 mars 2026.
  26. "Christopher Hyland interview with Alice Taylor on the Iranian opposition, MEK". Euronews Albania via YouTube (në anglisht). Marrë më 22 mars 2026.
  27. "Inside Albania Podcast: Christopher Hyland on Albania and the Bektashi Microstate". Euronews Albania via YouTube (në anglisht). Marrë më 22 mars 2026.
  28. Christopher Hyland (21 mars 2026). "The Dinner That Sealed Ukraine's Fate". National Review (në anglisht). Marrë më 22 mars 2026.
  29. 1 2 3 Christopher Hyland (10 shkurt 2026). "Iran's Awakening: The Fall of Clerical Rule". The Times of Israel (në anglisht). Marrë më 22 mars 2026.
  30. Christopher Hyland (7 shkurt 2026). "Iran's Spiritual Reckoning and the End of Clerical Rule". Euractiv (në anglisht). Marrë më 22 mars 2026.
  31. Christopher Hyland (shkurt 2026). "An Evening at Niavaran: Meeting the Shah of Iran". The Times of Israel (në anglisht). Marrë më 22 mars 2026.
  32. 1 2 "David Hayes Conducts for Kosovo's 15th Anniversary Independence Celebrations". David Hayes, Conductor (në anglisht). 30 mars 2023. Marrë më 22 mars 2026.
  33. "The Kosova Hyland Peace Concert is Coming to the Parthenon in Rome". Illyria (në anglisht). 4 maj 2023. Marrë më 22 mars 2026.
  34. "The Grand Master Peace Concert – Planning Committee" (PDF) (në anglisht). Order of Malta, American Association. Marrë më 2026-04-19.
  35. 1 2 3 4 5 6 7 8 "Christopher S. Hyland – Diplomatic Advisor". Christopher S. Hyland (në anglisht). Marrë më 22 mars 2026.
  36. Christopher Hyland (2020). "An Appeal to Indian Americans to Vote for Donald Trump". News India Times (në anglisht). Marrë më 22 mars 2026.
  37. "Ftesë: Ceremonia e ndarjes së titullit Doktor Nderi (Dr. Honoris Causa) për z. Christopher S. Hyland". University of Prizren "Ukshin Hoti". Marrë më 2026-04-19.

Lidhje të jashtme

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]