Civitas foederata
Një civitas foederata, që do të thotë "shtet/bashkësi aleate", ishte lloji më i lartë i qyteteve autonome dhe bashkësive vendore nën sundimin romak.
Secila provincë romake përfshinte një numër bashkësish me status të ndryshëm. Përkrahë kolonive romake ose municipia, rezidentët e të cilës kishin qytetarinë romake ose latine, një provincë ishte gjerësisht e formuar nga bashkësi vetë-qeverisëse vendasish (peregrini), që dalloheshin sipas nivelit të autonomisë që ata kishin: niveli më i ulët ishin civitates stipendariae ("shtete tributare"), të ndjekur nga civitates liberae ("shtetet e lira"), që u ishin dhënë privilegje të posaçme.[1][2]
Ndryshe nga këta të fundit, civitates foederatae ishin individualisht të lidhur me Romën nga traktate formale (foedus). Megjithëse ata mbetën formalisht të pavarur, civitates foederatae në fakt ia dorëzonin marrëdhëniet e tyre të jashtme Romës, ndaj të cilës ata ishin të lidhur me aleancë të përhershme.[3] Gjithësesi, qytetarët e këtyre bashkësive gëzonin disa të drejta nën ligjin romak, si commercium dhe conubium.[4] Në lindjen greke, shumë prej qytet-shteteve greke (poleis) ishin formalisht të liruara dhe u ishin dhënë disa lloj garancish të autonomisë së tyre. Pasi ata kishin një histori dhe traditë të gjatë të tyren, shumica e këtyre bashkësive ishin të kënaqura me këtë status, ndryshe nga i ashtuquajturi perëndim latin, ku, me romanizimin e tyre progresiv, shumë bashkësi kërkonin një avancim gradual drejtë status të një municipium ose edje mkë colonia.[1]
Shiko gjithashtu
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Ager publicus
- Alba Longa
- Albanët (latinë)
- Amfiteatri Romak
- Anijet Romake
- Arcana imperii
- Arkitektura Romake
- Arkitektura e Teatrove Romake
- Arsimi në Romën e lashtë
- Arti romak
- Besimet e lashta mesdhetare
- Bujqësia në Romën e lashtë
- Castra
- Cirku Romak
- Civitas
- Civitas libera
- Civitas foederata
- Civitas sine suffragio
- Civitas stipendaria
- Clivus Palatinus
- Colonus (person)
- Consilum principis
- Contio
- Cursus honorum
- Çitadela
- Dashuria Greke
- Dediticii
- Latium
- Dominati (Roma)
- Domus
- Dux
- E drejta romake
- Ekonomia Romake
- Equites
- Ergastulum
- Feja romake
- Festivalet Romake
- Fëmijëria në Romën e lashtë
- Filozofia e lashtë romake
- Fiset Italike
- Forumet Romake
- Gens
- Harku i Triumfit
- Honestiores dhe humiliores
- Horreum
- Horreum (Epir)
- Iliro-romakët
- Lidhja Latine
- Institucionet politike të Romës së lashtë
- Kalendari Romak
- Klasa shoqërore në Romën e Lashtë
- Kleisoura (distrikt bizantin)
- Klima e Romës së Lashtë
- Kolona e Fitores
- Kolonia Romake
- Kopshtet romake
- Kufijtë ushtarakë dhe fortifimet romake
- Kuvendet Romake
- Kuzhina antike romake
- Larja në Romën e Lashtë
- Latifundium
- Latinët në Itali
- Legjioni romak
- Limes Britannicus
- Lista e toponimeve latine në Ballkan
- Lista e kolonive romake
- Llaçi romak
- Lupanari
- Magjistratët romakë
- Mare Nostrum
- Marina Romake
- Martesa në Romën e lashtë
- Misteret greko-romake
- Mitologjia romake
- Mjekësia Romake
- Moda e flokëve në Romën e lashtë
- Mos maiorum
- Municipium
- Muret mbrojtëse romake
- Muri i Antoninit
- Novus homo
- Nobiles
- Optimates dhe populares
- Ordines
- Organet e qeverisjes në Apoloni
- Pagus
- Pallatet perandorake të Romës
- Patricët romakë
- Pax Romana
- Perandoria Romake
- Peregrinus
- Periudha e Ngrohtë Romake
- Plebejtë
- Primus inter pares
- Principati (Roma)
- Provinca romake e Epirit
- Republika Romake
- Rogatio
- Romanitas
- Romanizimi (kulturor)
- Rrugët romake
- Selitë perandorake romake
- Senati Romak
- Shpyllëzimi gjatë periudhës romake
- Shtatë Kodrat e Romës
- Shtetësia Romake
- Skllavëria në Romën e lashtë
- Spektaklet Romake
- SPQR
- Statusi në sistemin ligjor romak
- Tempulli Romak
- Teknologjia në Romën e lashtë
- Të Drejtat Latine
- Thermae
- Traditat romake të emërtimit
- Triumfi Romak
- Ujësjellësi Romak
- Ura e Trajanit
- Ura romake
- Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake
- Ushtria Romake
- Veshjet në Romën e lashtë
- Vicus
- Vila Romake
- Zgjedhjet në Republikë Romake
- Zjarrfikja në Romën e Lashtë
Citimet fundore
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- 1 2 Eilers 2010, f. 274.
- ↑ Mousourakis 2007, ff. 210 (note 2).
- ↑ Mousourakis 2007, ff. 198 (note 22), 210 (note 2).
- ↑ Mousourakis 2007, ff. 198 (note 22).
Bibliografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Eilers, Claude (2010). "Local Government, Roman". përmbledhur nga Gagarin, Michael (red.). The Oxford Encyclopedia of Ancient Greece and Rome (në anglisht). Oxford University Press. fq. 273–275. ISBN 978-0-19-517072-6.
- Juan Manuel Abascal Palazón; Urbano Espinosa Ruiz (1989). La ciudad hispano-romana: privilegio y poder (në spanjisht). Colegio Oficial de Aparejadores y Arquitectos Técnicos de la Rioja. ISBN 978-84-5058989-4.
- Mousourakis, George (2007). A Legal History of Rome (në anglisht). Routledge. ISBN 978-041540893-6.