Częstochowa

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Częstochowa
Qytet
noform
Kolazh me pamje nga Częstochowa
Stema_figura
Stema
POL Częstochowa flag.svg
Flamuri
Vendndodhja
Częstochowa is located in Polonia
Częstochowa
Częstochowa

Koordinatat: 50°49′04″N 19°08′18″E / 50.81778°N 19.13833°E / 50.81778; 19.13833

Administrimi
Shteti Flamuri Polonia
Kryetari i Bashkisë Krzysztof Matyjaszczyk
Sipërfaqja dhe popullsia
Sipërfaqja 159,71 km2
Lartësia 253 m (m.n.d.)
Popullsia 227,270 banorë
Dendësia 1 423,0 banorë/km2
Të dhëna të tjera
Zona Kohore CET (UTC+1)
Verore CEST (UTC+2)
Kodi Postal 42-200 deri 42-229, 42-263, 42-271, 42-280, 42-294
Prefiksi (+48) 34
Targa SC
Koordinatat 50° 49′ 04″ Veri

19° 08′ 18″ Lindje

Faqja Zyrtare www.czestochowa.pl

Częstochowa është qytet në jug të Polonisëlumin Varta. Është qyteti i 13-të më i popullarizuar në Poloni. Është qendra më e madhe ekonomike, kulturore dhe administrative në pjesën veriore të Provincën Silesian.

Historia[redakto | redakto tekstin burimor]

Lufta e Parë Botërore[redakto | redakto tekstin burimor]

Në gusht 1914, Częstochowa u braktisë nga Ushtria Perandorake Ruse, dhe njësia e parë e Ushtrisë Gjermane hyri më 3 gusht. Katër ditë më vonë, disa ushtarë gjermanë pijanec vranë njërin-tjetrin; numri i të vdekurve është i panjohur. Banorët e qytetit u akuzuan për vrasjen e ushtarëve gjerman dhe si dënim, disa prej qytetarëve u ekzekutuan. Gjatë okupimit gjermanë (1914-1918), marketet tradicionale ruse u larguan prej Częstochowa, duke shkaktuar varfëri dhe papunësi. Ndryshe nga qyteti i Częstochowa, manastiri Jasna Góra ishte nën kontrollin e Austro-Hungarisë që nga 26 prilli 1915, pas një intervenimi personal të Perandorisë Franc Jozef I, i cili ishte katolik i devotshëm.

Lufta e Dytë Botërore[redakto | redakto tekstin burimor]

Më 3 shtator 1939, Wehrmacht hyrën në qytet. Emri Częstochowa u ndryshua në Tschenstochau dhe u inkorporua në Qeveri Gjenerale. Më 4 shtator 1939, dita e hënë u bë e njohur si e hëna e përgjakshme ose masakra e Częstochowa,[1] ku 205 polakë dhe 22 jehudë u vranë nga gjermanët. Częstochowa ishte qark i qytetit, pjesë e distriktit Radom të Qeverisë Gjenerale.

Më 9 prill 1941, një geto e jehudëve u formua.[2] Gjatë Luftës së Dytë Botërore rreth 45,000 të jehudëve, gati i gjithë komuniteti jehudë jetuan në Częstochowa, u vranë nga gjermanët. Para Holokaustit, Częstochowa ishte qendra më e madhe e jehudëve në Poloni. Në fund të Luftës së Dytë Botërore, gati të gjithë jehudët u vranë ose u dëbuan për t'u vrarë, duke e bërë Częstochowa siq Nazistët e quajtën Judenfrei.

Sportet[redakto | redakto tekstin burimor]

Sportet më të popullarizuar në Częstochowa janë garat e motoçiklistave, volejbolli dhe futbolli.

Politika[redakto | redakto tekstin burimor]

Kryetari i tanishëm i Częstochowa është Krzysztof Matyjaszczyk.

Në zgjedhjet për kryetar më 2014, rezultatet janë:

  • Krzysztof Matyjaszczyk me 42.16% vota
  • Artur Warzocha me 27.89% vota
  • Marcin Maranda me 15.62% vota
  • Andrzej Szewiński me 10.26% vota
  • Sławomir Kokot me 2.33% vota
  • Grzegorz Boski me 0.95% vota
  • Armand Ryfiński me 0.79% vota

Rezultatet e raundit të dytë:

  • Krzysztof Matyjaszczyk morri 56.72% të votave.
  • Artur Warzocha morrik 43.28% të votave.

Binjakëzimet[redakto | redakto tekstin burimor]

Referencat[redakto | redakto tekstin burimor]

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]