Damiani i Shqipërisë

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
(Përcjellë nga Damian Kokoneshi)
Jump to navigation Jump to search

Kryepeshkopi Damian (1886 - 8 tetor 1973) ndryshe i njohur me emrin laik Dhimitër Kokoneshi, ishte kryepeshkop i Kishës Ortodokse Autoqefale e Shqipërisë prej prillit 1966 deri në shkurt 1967, kur feja u shfuqizua nga Shqipëria.[1]

Jeta[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Dhimitri lindi në vitin 1886 në fshatin Llëngë, në rajonin Mokër (pjesë e Perandorisë Osmane), afër Podgoricës, në Shqipërinë e sotme. Ai ishte me prejardhje të Vllahit.[2]:6 Ai ka shkuar në Shkollën e Manastirit më 1896 dhe Akademinë e Teologjisë në Janinë më 1925.[3]

Më 27 nëntor 1918, klerikët ortodoksë të emigrantëve të Shqipërisë dërguan një peticion të nënshkruar te Presidenti i SHBA-ve, pastaj Woodrow Wilson, duke kërkuar mbështetjen që kisha shqiptare të bëhej autoqefale. Pozicioni i klerikut ishte i bazuar në Shqipërinë duke u bërë një vend i pavarur. Peticioni u nënshkrua nga Ati Fan Noli, Ati Damian Kokoneshi, Ati Naum Çere, Ati Marko Kondili, Ati Pando Sinica dhe Ati Vangjel Çamçe, Agatangjeli i ardhshëm metropolit. Peticioni u mbështet nga Asambleja e Kishës Shqiptare në Boston më 30 korrik 1919. Autoqefalia u shpall në Kongresin e Beratit më 12 shtator 1922.[4]

Më 10 shkurt 1942, Kokoneshi, i njohur mirë në rajonin e tij të lindjes, udhëhoqi një delegacion të udhëheqësve të Mokër në një takim me përfaqësuesit e Lëvizja Nacional-Çlirimtare. Në atë kohë, Kokoneshi quhej Papa Dhimitër Kokoneshi. Takimi çoi në formimin e një batalioni rajonal partizan, të cilin ai u bashkua.[5] Ngjashëm me paraardhësin e tij si peshkop i Kishës Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë, Pashko Vodica, Kokoneshi dhe regjimi i ri treguan mbështetje reciproke dhe respekt për njëri-tjetrin.[1][6]

Në janar të vitit 1948, Kokoneshi, me gradën e kryepiftit, vizitoi Moskën si një anëtar i delegacionit të Kishës Ortodokse Shqiptare.[7] Në vitin 1952, Kokoneshi u shenjtërua peshkop i Gjirokastrës. Më 1958, ai bëri një vizitë tjetër në BRSS me një delegacion të Kishës së Shqipërisë.

Në prill të vitit 1966, pas vdekjes së Kryepiskopit Paisit, Sinodi i Shenjtë i Kishës Ortodokse Shqiptare zgjodhi peshkopin Damian si Kryepeshkop të Tiranës dhe të gjithë Shqipërisë.

Në vitin 1967, Damiani i Shqipërisë u arrestua gjatë fillimit të fushatës masive anti-fetare të asaj kohe në Shqipëri. Feja do të hiqet në Republikën Popullore Socialiste të Shqipërisë dhe shumë klerikë do të arrestoheshin dhe burgoseshin. Prona e katër bashkësive fetare do të konfiskohej dhe shumë nga klerikët që u kursyen ishin të detyruar të punonin në punë të varfër.[8]

Damiani i Shqipërisë u arrestua një vit pas marrjes së detyrës, në prill 1967,[9] dhe u burgos menjëherë pas kësaj. Pas lirimit të tij, ai u tërhoq në shtëpinë e tij në Pogradec ku vdiq më 18 tetor 1973..[8][10]

Bota ortodokse mësoi për vdekjen e tij gati shtatë muaj më vonë, në maj 1974.[11] Sfondi i tij pro-komunist dhe mosha ndihmuan kryepeshkopin të shmangte persekutimin e rëndë që ishte e zakonshme kundër klerikëve të nivelit të lartë të kohës.

Referimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ a b La Civiltà cattolica, Issues 3727-3732, IV, Nov 19, 2005, f. 348,  0009-8167 Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  2. ^ Kazanxhi, Stavri (1 prill 2015). "BARIU I GRIGJËS RRËMËNE DHIMITËR KOKONESHI". Fraţia. 19 (229): 16. Dhimitër Kokoneshi u lind më 1886 në një familje arumune në fshatin Llëngë të Pogradecit. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!); |access-date= ka nevojë për |url= (Ndihmë!)
  3. ^ Llazi Tona (1 mars 2009), Ne labirinthet e monumenteve kulturore, historike te perbotshme (PDF), Gazeta Mokra, f. 5, marrë më 22 janar 2014 Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  4. ^ Jorgoni, Elida (May 28, 2012), Ati Fan Noli, Kryepeshkopi reformator (PDF), Gazeta Dielli, arkivuar nga origjinali origjinali më May 2012, marrë më 2014-01-22 Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  5. ^ Llazi Tona (2013-12-19), Atdhetarë të shquar të Shqipërisë, Gazeta Zeri i Popullit, marrë më 2014-01-22 Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  6. ^ Enver Hoxha (1984), Laying the Foundations of the New Albania, Memoirs and Historical Notes, "8 Nëntori" Publishing House, f. 273, OCLC 12948990, ...such patriotic clergymen as Baba Laze and Baba Fejzo, Hafez Halil Tophana and Hafez Zagonjori, Father Pashko Vodica and Father Kokone- shi, Father Ilia Zagali, Muco the dervish, ... Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  7. ^ Шкаровский, Михаил Витальевич (2009-08-25), Албанская Православная Церковь в годы II Мировой войны (në rusisht), Bogoslov.ru, marrë më 2014-01-22
  8. ^ a b Lucian Leustean (May 19, 2011), Eastern Christianity and the Cold War, 1945-91, Routledge Studies in the History of Russian and Eastern Europe, Routledge, f. 150,  978-0415673365 Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  9. ^ Robert Elsie (2010), Historical Dictionary of Albania, Historical Dictionaries of Europe, 75 (bot. 2)), Scarecrow Press, f. 343,  978-0-8108-6188-6, Paisios’s successor, Damian Kokonesi (1886–1973), was arrested one year after taking up office and died in November 1973 at the age of 80. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  10. ^ "Uebfaqja e Kishë së Shqipërisë nga viti 1937 deri në ditët tona". Arkivuar nga origjinali origjinali më 3 mars 2016. Marrë më 8 gusht 2017. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  11. ^ Глава VII. Албанская Православная Церковь