Denari maqedonas

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Denari maqedonas
денар (maqedonisht)
Denar
Kodi ISO 4217 MKD
Përdoruesi(t) Maqedonia e Veriut Maqedonia e Veriut
Inflacioni -0.2%
Simboli den / ден

Denari maqedonas (maqedonisht: денар; paucal: denari / денари; sign: den, code: MKD) është monedha e Maqedonisë së Veriut.

Historia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Denari i parë nga Maqedonia e Veriut u krijua më 26 prill 1992. Ai zëvendësoi versionin e vitit 1990 të dinarit jugosllav në par. Në maj 1993, monedha u reformua. U prezantua një denar i ri, me një denar të ri të barabartë me 100 denarë të vjetër.

Etimologjia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Emri denar vjen nga emri i njësisë monetare antike romake, denarius. Simboli i monedhës është ден, tre shkronjat e para të emrit të tij.

Denari i parë (1992-1993)[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Denari i parë ishte një valutë e përkohshme e prezantuar në prill 1992 për të vendosur pavarësinë monetare të Republikës së Maqedonisë. Ai zëvendësoi dinarin jugosllav në par.

Historia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Republika e Maqedonisë shpalli pavarësinë nga Jugosllavia më 8 shtator 1991. Në kohën kur vendi po përdorte dinarin jugosllav. Përgatitjet sekrete filluan për të prezantuar monedhën e saj. Në prill 1992 vendi ishte i gatshëm të fitonte pavarësinë monetare nga Jugosllavia. Me 26 prill u krijua Banka Kombëtare dhe denari u deklarua si monedha e këtij shteti. Kartëmonedhat ("kuponat e vlerës") hynë në qarkullim të nesërmen dhe më 30 prill dinari jugosllav pushoi së qeni tender ligjor.[1] Denari i parë u zëvendësua me një normë 100 me 1 nga një denar i ri, i përhershëm, i përbërë nga shënime dhe monedha në maj 1993.

Monedhat[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Asnjë monedhë nuk u lëshua për denarin e parë.

Kartëmonedha[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kartëmonedhat e përkohshme ("kuponat e vlerës") u prezantuan më 27 prill 1992, megjithëse përgatitjet për prodhimin e tyre filluan shumë më herët. Ata mbetën në qarkullim derisa u zëvendësuan me shënime të përhershme të denarit të dytë gjatë vitit 1993.

Dizajni[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kartëmonedhat e denarit të parë
Imazhi Vlera Dimensionet Stampa Përshkrimi Data e
Para Prapa Para Prapa printimit hyrjes në përdorim tërheqjes lapse
10 denari 143mm × ? mm Design Women gathering tobacco Monument Makedonium in Kruševo 1992 27 April 1992 10 May 1993[2] ?
25 denari 143mm × ? mm
50 denari* 143mm × ? mm 31 August 1993
100 denari 143mm × ? mm
500 denari 143mm × ? mm
100x100px 100x100px 1000 denari 143mm × ? mm 30 November 1993
5000 denari 143mm × ? mm Monument Makedonium in Kruševo Girl in front of a computer
100x100px 100x100px 10,000 denari 143mm × ? mm Panorama of the church St. Sofia, Ohrid Men dancing and the monument Makedonium in Kruševo
These images are to scale at 0.7 pixel per millimetre. For table standards, see the banknote specification table.
  • After 10 May 1993 these banknotes remained in circulation at 1/100 of their nominal value.

Kurset e këmbimit[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Denari u prezantua me një kurs të këmbimit fiks kundrejt Markut gjerman prej 360 denarë në markë.

Denari i dytë (1993–aktual)[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Monedhat[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në maj 1993, monedhat për denarin e dytë u futën në emërtime 50 denarë, 1, 2, dhe 5 denarë. Dizajni fillestar u krye nga Dimche Boshkoski dhe Snezhana Atanasova. 10 dhe 50 monedha denarë u prezantuan në nëntor 2008. Monedha 50 deni u tërhoq më 2013; për shkak të mintazhës së saj të ulët (u godit vetëm në 1993) ajo praktikisht nuk u pa kurrë në qarkullim.[3]

Që nga viti 1996 është lëshuar një numër i madh monedhash përkujtimore për koleksionistët. Një listë mund të gjendet në uebfaqen e Bankës Kombëtare të Maqedonisë së Veriut.[4]

Monedhat denar (1993–aktual)[5]
Imazhi Vlera Parametrat teknikë Përshkrimi Data e
Diametri Masa Përbërja Edge Para Prapa përzgjedhjes hyrjes në përdorim tërheqjes lapse
[1] 50 deni 21.5 mm 4.1g CuZn15 Plain Value,

Stylized horizont with a 16-ray sun
РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА, circular; year in the lower central field. Flying seagull 1993 10 May 1993

Indefinitely*

[2] 1 denar 23.80 mm 5.1 g CuNi3Zn17 РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА, circular; year in the lower central field. Šarplaninec shepherd dog 1993

1997

2001

2006

2008

2014 2016
Current
[3] 2 denari 25.50 mm 6.2 g РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА, circular; year in the lower central field. Ohrid trout (Salmo letnica). 1993

1997

2001

2006

2008 2018
5 denari 27.5 mm 7.2 g РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА, circular; year in the lower central field. Balkan lynx (Lynx lynx balcanicus). 1993

1997

2001

2006

2008
10 denari 24.5 mm 6.6 g Cu70Ni12Zn18 Plain Value,

Stylized horizont with a 16-ray sun
Peacock, floor mosaic from Stobi from the 6th century AD, detail presented on the banknote of 10 Denari 2008 2017 15 November 2008 Current
50 denari 26.5 mm 7.7 g Cu62Ni18Zn20 Archangel Gabriel, fresco from the Church of St. George, Kurbinovo - 12th century, detail presented on the banknote of 50 Denari 2008
These images are to scale at 2.5 pixels per millimetre. For table standards, see the coin specification table.
  • Until 1 April 2013, 50 deni coins could be exchanged at any Macedonian bank. From the 1 April onwards only the National Bank will exchange them. No deadline has been set for this.

Kartëmonedhat[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

1993 series (Issued October 1993)
[4] [5] 10 denari blue The monument Makedonium in Kruševo Panorama of Kruševo
[6] [7] 20 denari brown-dark red Daut-Pasha Bath in Skopje Clock tower in Skopje
50 denari red The Monastery of St. Pantelejmon in Skopje The old National Bank of Macedonia building in Skopje
100 denari brown The church of St. Sofia in Ohrid National Museum building in Ohrid
500 denari brown-dark green Monastery of St. Jovan Caneo in Ohrid Samuil's Fortress in Ohrid
1996 series
Obverse Reverse Value Colour Obverse Reverse
100x100px 100x100px 10 denari lilac The Egyptian goddess Isis (Izida, 2nd century BC), Ohrid; gold earring (4th century BC), v. Beranci, Bitola. Mosaic in Stobi (4th-5th century).
50 denari blue Fresco in the church St. Pantelejmon, Nerezi; Follis coin. Arhangel Gavril in the church St. Ǵorǵi, Kurbinovo.
100 denari lilac-brown Skopje from engraving by Jacobus Harevin View of Skopje from an Albanian house
100px 500 denari red-brown Gold mask, v. Trebeništa, Ohrid (6th century BC) Flower of poppy
100x100px [8] 1000 denari brown Madonna Episkepis, icon from the church of St. Vrači, Ohrid, 14th century Gregory's gallery (14th century), church of St. Sofia, Ohrid
[9] [10] 5000 denari red-brown-green Bronze figure of Maenad (6th century BC), Tetovo. Dog and tree, mosaic, Heraclea Lyncestis (5th-6th century AD), Bitola.
Upgrade of the 1996 series
Obverse Reverse Value Colour Obverse Reverse
500 denari red-brown Gold mask, v. Trebeništa, Ohrid (6th century BC) Flower of poppy.
1000 denari brown Madonna Episkepis, icon from the church St. Vrači, Ohrid, 14th century Gregory's gallery (14th century), church St. Sofia, Ohrid
2014 series (Issued December 2016)
[11] [12] 200 denari Early medieval bronze fibula (found near Prilep); Relief of the Old Testament Psalm 41 (terracotta icon from Vinica) Artistic elements on the façade of Colorful Mosque (Šarena Džamija, Alaca Cami), Tetovo; Marble tiles with floral designs of Isaak Beg Mosque (Isak Džamija), Bitola
[13] [14] 2000 denari Bronze artifact in the form of cup poppy (discovered in Suva Reka, Gevgelija); Macedonian bridal dress from Prilep Decoration on the inside of a gilded bowl (16th century), "Source of Life", peacocks
2018 "Polymer Series" (Issued March 2018)
10 denari lilac The Egyptian goddess Isis (Izida, 2nd century BC), Ohrid; gold earring (4th century BC), v. Beranci, Bitola. Mosaic in Stobi (4th-5th century). Mosaic in Stobi (4th-5th century).
50 denari blue Fresco in the church St. Pantelejmon, Nerezi; Follis coin. Arhangel Gavril in the church St. Ǵorǵi, Kurbinovo.

Kurset e këmbimit[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kurset e sotme të këmbimit MKD
Nga Google Finance: AUD CAD CHF EUR GBP HKD JPY USD
Nga Yahoo! Finance: AUD CAD CHF EUR GBP HKD JPY USD
Nga XE.com: AUD CAD CHF EUR GBP HKD JPY USD
Nga OANDA.com: AUD CAD CHF EUR GBP HKD JPY USD
Nga fxtop.com: AUD CAD CHF EUR GBP HKD JPY USD

Shiko edhe[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ "National Bank of the Republic of Macedonia. Annual Report 1992" (PDF). www.nbrm.mk (në anglisht).
  2. ^ "National Bank of the Republic of Macedonia. Annual Report 1993" (PDf). www.nbrm.mk (në anglisht).
  3. ^ "National Bank of the Republic of Macedonia, Annual Report 2011" (PDf). www.nbrm.mk (në anglisht).
  4. ^ "Македонски - Пригодни ковани пари". www.nbrm.mk (në maqedonisht).
  5. ^ "Македонски - Ковани пари во оптек". www.nbrm.mk (në maqedonisht).

Lidhje të jashtme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]


Valutat Evropiane
Denari maqedonas • Dinari serb • Euroja • Forinti hungarez • Franga zvicerane • Hryvnia ukrainase • Krona çeke • Krona daneze • Krona islandeze • Krona norvegjeze • Krona suedeze • Kuna kroate • Leku shqiptar • Leu moldav • Leu rumun • Levi bullgar • Lira turke • Marka e këmbyeshme • Paund sterlina • Rubla bjelloruse • Rubla ruse • Zuoti polak