Descriptio Europae Orientalis
Descriptio Europae Orientalis ('Përshkrimi i Evropës Lindore') është një traktat gjeografik latin anonim i shkruar në Francë në pranverën e vitit 1308. [1] Autori ishte një katolik armiqësor ndaj ortodoksëve dhe bogomilëve serbë. [1] Ai ndoshta ishte një dominikan . [1] [2] Sipas një hipoteze, autori ishte Andreas Hungarus, një prift hungarez i cili u bë kryepeshkop i Tivarit në Shqipëri në vitin 1307. [3]
Përmbledhje
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Traktati u shkrua për Karlin, Kontin e Valois, i cili po përgatiste një kryqëzatë kundër Perandorisë Bizantine në mbështetje të pretendimit të tij për Kostandinopojën . [4] Është shumë i ngjashëm në zhanër me traktatet bashkëkohore mbi rimëkëmbjen e Tokës së Shenjtë, megjithëse objekti i tij është i ndryshëm. [5]
Vendet e përfshira në Descriptio janë Shqipëria, Bohemia, Bullgaria, Haliki (Rutenia), Hungaria, Polonia, Serbia (Raskia) dhe Perandoria Bizantine . Përshkruhen gjeografia, politika, kultura dhe ekonomia e këtyre mbretërive. [1] Është argumentuar se njohuritë e tij për Shqipërinë dhe Hungarinë ishin më të mira se ato të vendeve më në lindje. [3] Ai e vendos gabimisht Trebizondin dhe Sinopin . Burimet e tij të shkruara përfshinin tekste si Speculum historiale i Vincentit të Beauvais dhe Flor des estoires de la terre d'Orient i Haytonit të Korykos . [1] Edhe pse teksti jep një përshkrim të saktë gjeografikisht të Evropës Lindore, ai shpesh bazohet në mite ose thashetheme, dhe autori nuk duket se ka përdorur dokumente historike lokale për ta shkruar atë. [6]
Traktati përmban një përshkrim shumë pozitiv dhe të detajuar të Hungarisë, pasi autori i tij me sa duket donte ta bindte mbretin francez se aleati më i mirë në zonë ishte Karli I i Hungarisë . [6] Gjithashtu, kronika përshkruan territoret që hungarezët mund të pushtonin potencialisht, në mënyrë që mbretëria hungareze të mund t'i pretendonte ato:
"Nëse Lordi Çarls do të zotëronte perandorinë greke [bizantine], pasi të kishte bërë një aleancë me Mbretin e Hungarisë (...), ai mund t'i pushtonte dhe nënshtronte lehtësisht të gjithë popujt heretikë dhe barbarë që pushtojnë një territor kaq të pasur dhe të bukur si zotërues të padrejtë. Edhe nëse vetë Çarlsi nuk do të mund ta fitonte të gjithë të ashtuquajturën perandori të grekëve, ai vetë, nga njëra anë, dhe mbreti i Hungarisë i lartpërmendur, nga ana tjetër, mund ta pushtonin perandorinë e lartpërmendur dhe popujt në fjalë."
Descriptio ruhet në pesë dorëshkrime, më të hershmet nga shekulli i 14-të. [1] Teksti është përkthyer në hungarisht, rumanisht dhe serbisht. [1] [7] Ekziston një përkthim në anglisht i pjesës që lidhet me Shqipërinë. [8]
Shih edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- 1 2 3 4 5 6 7 Grzesik 2010.
- ↑ Elsie 2003, f. 23.
- 1 2 Madgearu 2008, f. 30.
- ↑ Leopold 2000, ff. 32–33.
- ↑ Živković etj. 2013, f. 185.
- 1 2 Csákó 2020.
- ↑ Latin edition with Serbian translation in Živković et al. 2013.
- ↑ In Elsie 2003.