Dhaskal Tod'hri

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search

Dhaskal Tod'hri, ose siç njihet ndryshe Theodhor Haxhifilipi ka lindur rreth vitit 1730 në Elbasan.[nevojitet citimi] Ai vinte nga një derë e krishterë, dhe vdiq në vitin 1805. Ka hyrë në historinë e albanologjisë si krijuesi i një alfabeti me 53 shkronja.[nevojitet citimi]

Jeta[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Mësimet e para i kreu në shkollën greke në Elbasan dhe më pas ndoqi Akademinë e Voskopojës. I ati, Haxhi Filipi, e dërgoi në shkollën greke që lulëzonte asokohe në Voskopojë. Pas kësaj bëhet mësues në shkollën greke të Elbasanit. Gjatë viteve 1751 - 1801 ka mbajtur Kodikun e Shën Mërisë të kishës së Kalasë. I shtyrë nga dëshira që kishin elbasanasit për të thënë uratat në gjuhën shqipe në kishë, Todri i hyri përkthimit të librave të kishës ortodokse, duke shpikur edhe një alfabet të posaçëm me 53 shkronja. Pas vitit 1801, Dhaskal Todri, shkoi në Evropë dhe atje me ndihmën e shqiptareve, bëri gati shkronjat që i duheshin për shtypjen e dorëshkrimit të tij. Ai u nis per në Voskopoje që t'i shtypte në shtypshkronjë, por partriarka greke e cila ishte kundër cdo gjuhë tjetër,[nevojitet citimi] sidomos gjuhes shqipe, bëri të mundur vrasjen e Diaskal Tod'hri,[nevojitet citimi] gjë që u prezantua si vrasja për arsye grabitjeje.[nevojitet citimi] Alfabeti i Tod'hrit ne baze te studimeve, sidomos te arvanitasit zotit Niko Stilos, deshifrohet vetem me alfabetin pellazgjik te Dhaskal Tod'hrit.[nevojitet citimi] Kjo gjë vërtetohet[nevojitet citimi] edhe nga albanalogu Johann Georg von Hahn që prej vitit 1827, në librin "Albanesische Studien".[1] Sot Theodor Haxhifilipi ose Dhaskal Todhri konsiderohet, dëshmori i parë i shkollës shqipe.[nevojitet citimi]

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ https://archive.org/stream/ahy9953.0001.001.umich.edu#page/n29/mode/2up

Lidhje të jashtme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]