Dialekti Svabian gjerman

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Svabian

Schwäbisch[1]
Flitët në Gjermani [1]
Folësit
Përgjithshëm 820,000 (2006)
Taksonomia
Filogjeneza Indo-evropiane
 Gjermanike
  Perendimore gjermane
   Të larta Gjermane
    Alemnnik
     Svabiane
Shkrimi Latin
Kodet e klasifikimit
ISO 639-3 swg
Glottolog swab1242
Alemannic-Dialects-Map-English.svg
Zonat ku fliten dialektet alemannike

Svabian (Schwäbisch) është një nga dialektet alemannikegjermanishtes së Lartë. Ajo flitet në Svabia, e cila mbulon pjesën më të madhe të shtetit gjerman jugperëndimor të Baden-Vyrtemberg, duke përfshirë kryeqytetin e saj, Shtutgartin. Është folur edhe në zonën rurale të njohur si Svabia Jura, dhe në jugperëndim të Svabis bavareze. Svabia flitet edhe nga popullsia e Danubit Svábia e Hungarisë, ish Jugosllavisë dhe Rumanisë dhe nga gjermanët e Kaukazit.

Përshkrimi[redakto | redakto tekstin burimor]

Dialekti Svabian është e vështirë të kuptohet për folësit e standartit gjerman, jo vetëm për shkak të shqiptimit të saj, por për shkak se ajo përmban fjalor që ndryshon nga standardi gjerman. Për shembull, "bllokim i luleshtrydheve" në standardin gjerman është Erdbeermarmelade ndërsa në dialektin Swabian është Bräschdlingsgsälz.[2]

Në vitin 2009, fjala "Muggeseggele" (një dialekt swabian idiom), që do të thotë skrotum i një housefly, u votua në një sondazh lexuesish nga Stuttgarter Nachrichten, gazeta më e madhe në Shtutgart, si fjala më e bukur swabiane, shumë më përpara se çdo tjetër termi.[2] Shprehja përdoret në një mënyrë ironike për të përshkruar një njësi të vogël të masës dhe konsiderohet e përshtatshme për t'u përdorur para fëmijëve të vegjël (krahaso Bubenspitzle). Televizioni gjerman SWR's website, Kindernetz, shpjegoi kuptimin e Muggeseggele në fjalorin e tyre swabian në seri televizive me bazë në Swabinë Ein Fall für B.A.R.Z.[3]

Literatura[redakto | redakto tekstin burimor]

  • Steck Tobias (2012). Phonologischer Wandel im Konsonantismus der alemannischen Dialekte Baden-Württembergs: Sprachatlasvergleich, Spontansprache und dielektrometrie Studien (në gjermanisht). Stuttgart: Steiner. ISBN 978-3-515-10068-7.
  • Cercignani, Faust (1979). Bashkëtingëlloret e gjermanëve: sinkronizimi dhe diakroni. Milano: Cisalpino-Goliardica.LCCN 81192307.

Burimet[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ a b Ethnologue entry
  2. ^ a b Schönstes schwäbisches Wort, Großer Vorsprung für Schwabens kleinste Einheit, Jan Sellner 09.03.2009, Stuttgarter Nachrichten
  3. ^ Swabian dictionary at website of Südwestrundfunk Ein Fall für B.A.R.Z.