Enrico De Nicola
Enrico De Nicola | |
|---|---|
.jpg) | |
| President i Italisë | |
| Në detyrë 1 janar 1948 – 11 maj 1948 | |
| Paraprirë nga | Posti i krijuar |
| Pasuar nga | Luigi Einaudi |
| Kryetar i përkohshëm i Shtetit italian | |
| Në detyrë 1 korrik 1946 – 31 dhjetor 1947 | |
| Paraprirë nga | Alcide De Gasperi |
| Pasuar nga | Posti u shndërrua në President të Republikës |
| Senator i përjetshëm nga e drejta | |
| Në detyrë 12 maj 1948 – 1 tetor 1959 | |
| President i Senatit të Republikës | |
| Në detyrë 28 prill 1951 – 24 qershor 1952 | |
| President i Dhomës së Deputetëve | |
| Në detyrë 26 qershor 1920 – 25 janar 1924 | |
| President i Gjykatës Kushtetuese | |
| Në detyrë 23 janar 1956 – 26 mars 1957 | |
| Të dhëna vetjake | |
| U lind më | 9 nëntor 1877 Napoli, Mbretëria e Italisë |
| Vdiq më | 1 tetor 1959 (81 vjeç) Torre del Greco, Itali |
| Shkollimi | Universiteti i Napolit |
| Profesioni | jurist, avokat, gazetar, politikan |
| Nënshkrimi |  |
| Faqja në rrjet | presidenti |
Enrico De Nicola (9 nëntor 1877 – 1 tetor 1959) ishte jurist, avokat, gazetar dhe politikan italian. Ai ishte Kryetar i përkohshëm i Shtetit italian nga 1 korriku 1946 deri më 31 dhjetor 1947 dhe më pas President i Italisë nga 1 janari 1948 deri më 11 maj 1948. Ai konsiderohet presidenti i parë i Republikës Italiane.[1][2]
Jeta dhe formimi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]De Nicola lindi në Napoli më 9 nëntor 1877. U diplomua në juridik në vitin 1896, në moshën nëntëmbëdhjetëvjeçare, dhe iu përkushtua profesionit të avokatit, duke u bërë një nga penalistët më të njohur të Italisë së kohës së tij.[1][3]
Veprimtaria e tij e parë publike u zhvillua edhe në gazetari. Në vitin 1895 ai ishte redaktor për kronikën e përditshme të jetës gjyqësore në gazetën Don Marzio.[1]
Karriera politike në Mbretërinë e Italisë
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]De Nicola u zgjodh deputet për herë të parë në vitin 1909 dhe u rizgjodh edhe në vitet 1913, 1919, 1921 dhe 1924.[2][4]
Nga 1913 deri në 1919 ai mbajti edhe poste qeveritare si nënsekretar i Shtetit për Kolonitë dhe më pas për Thesarin.[1][2]
Më 26 qershor 1920 u zgjodh president i Dhomës së Deputetëve dhe e mbajti këtë detyrë edhe gjatë legjislaturës së mëvonshme, deri në vitin 1924.[3][5]
Në vitin 1929 u emërua senator i Mbretërisë.[6]
Nga rënia e fashizmit te Republika
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Pas rënies së regjimit fashist De Nicola u kthye në jetën politike aktive dhe u bë anëtar i Consulta Nazionale.[1]
Më 28 qershor 1946 Asambleja Kushtetuese e zgjodhi Kryetar të përkohshëm të Shtetit me 396 vota nga 501 votues; ai bëri betimin më 1 korrik 1946.[7]
Pasi dha dorëheqjen, më 26 qershor 1947 ai u rizgjodh sërish Kryetar i përkohshëm i Shtetit në raundin e parë me 405 vota nga 431.[1]
Më 27 dhjetor 1947 ai firmosi Kushtetutën e Republikës Italiane, e cila hyri në fuqi më 1 janar 1948.[8]
President i Italisë
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Me hyrjen në fuqi të Kushtetutës, më 1 janar 1948, De Nicola mori titullin dhe funksionet e Presidentit të Republikës. Ai qëndroi në detyrë deri më 11 maj 1948.[1][2]
Figura e tij lidhet ngushtë me kalimin institucional nga monarkia në republikë dhe me fazën e parë të konsolidimit të rendit kushtetues republikan.[2][9]
Senator i përjetshëm dhe President i Senatit
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Pas përfundimit të mandatit presidencial, më 12 maj 1948, De Nicola u bë senator i përjetshëm nga e drejta si ish-president i Republikës.[10]
Më 28 prill 1951 u zgjodh president i Senatit të Republikës dhe e mbajti këtë detyrë deri më 24 qershor 1952.[11]
Gjykata Kushtetuese
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Më 3 dhjetor 1955 De Nicola u emërua gjyqtar i Gjykatës Kushtetuese dhe bëri betimin më 15 dhjetor 1955.[12]
Më 23 janar 1956 u zgjodh president i parë i Gjykatës Kushtetuese. Ai qëndroi në këtë detyrë deri më 26 mars 1957.[13]
Vdekja
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]De Nicola vdiq në Torre del Greco më 1 tetor 1959.[2][4][6]
Lidhje të jashtme
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- 1 2 3 4 5 6 7 "Biografia del Presidente Enrico De Nicola". I Presidenti della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- 1 2 3 4 5 6 "Enrico De Nicola". Portale storico della Presidenza della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- 1 2 "Enrico De Nicola". Portale storico della Camera dei deputati (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- 1 2 "Enrico De Nicola". Portale storico della Camera dei deputati (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- ↑ "XXVI Legislatura del Regno d'Italia". Portale storico della Camera dei deputati (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- 1 2 "DE NICOLA Enrico". Archivio storico del Senato della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- ↑ "L'elezione del Presidente Enrico De Nicola". I Presidenti della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- ↑ "Il quaderno della Costituzione" (PDF). Presidenza della Repubblica Italiana (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- ↑ "Pubblicato on line l'archivio digitale di Enrico De Nicola". Portale storico della Presidenza della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- ↑ "Sen. Enrico DE NICOLA". Senato della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- ↑ "I Presidenti del Senato dal 1948". Senato della Repubblica (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- ↑ "I Giudici costituzionali". Corte Costituzionale (në italisht). Marrë më 2026-04-20.
- ↑ "I Presidenti". Corte Costituzionale (në italisht). Marrë më 2026-04-20.