Shko te përmbajtja

Enver Pasha

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Ismail Enveri
Enver Pasha si Ministër i Mbrojtjes
Ministër i Luftës
Në detyrë
4 janar 1914  13 tetpr 1918
KryeministriSait Halim Pasha
Paraprirë ngaAhmet Izet Pasha
Pasuar ngaAhmet Izet Pasha
Të dhëna vetjake
U lind më
Ismail Enver

22 nëntor 1881
Kostandinopojë, Perandoria Osmane (tani Stamboll, Turqi)
Vdiq më4 gusht 1922 (40 vjet)
Republika Sovjetike Popullore Buharan, (tani Taxhikistan)
NënshtetësiaOsman
Partia politikeKomiteti "Bashkim e përparim"
Bashkëshortja/etNaciye Sultan
FëmijëtMahpeyker Hanımsultan
Türkan Hanımsultan
Sultanzade Ali Bey
ShkollimiKolegji Ushtarak Osman (1903)[1]
Nënshkrimi
Shërbimi ushtarak
Dega/shërbimiUshtria Osmane
Vite shërbimi1903–1918
GradaMirliva dhe de facto komandant i përgjithshëm

Ismail Enver Pasha (osmanishtja: اسماعیل انور پاشا‎; Turqisht: İsmail Enver Paşa, 22 nëntor 1881 - 4 gusht 1922) ishte një oficer ushtarak shqiptar-osman dhe një udhëheqës i Revolucionit të Turqve të Rinj më 1908. Ai u bë udhëheqësi kryesor i Perandorisë Osmane si në Luftërat Ballkanike (1912–13) ashtu edhe në Luftën e Parë Botërore (1914–18). Gjatë karrierës së tij ai u njoh me tituj gjithnjë e më të ngritur ndërsa u ngrit nëpër gradat ushtarake, duke përfshirë Enver Efendiu (انور افندي), Enver Beu (انور بك) dhe më në fund Enver Pasha, "pasha" duke qenë titulli i nderit osman oficerët ushtarakë të fituar me gradën Mirliva (gjeneralmajor).

Enveri u lind në Stamboll më 22 nëntor 1881. I ati i tij, Ahmeti (rr. 1860–1947), ose ka qenë një mostar (mirëmbajtës ure) në [[Manastir) (Bitola e sotëm)[2] ose një prokuror publik i qytetit të vogël shqiptar në Ballkan.[3] Nëna e tij Ajshe Dilara ishte një tatare.[4] Sipas Şuhnaz Yilmaz, ai ishte me prejardhje gagauz.[5] Xhaxhai i tij ishte Halil Pasha (më vonë Kut). Enveri kishte dy vëllezër më të vegjël, Nuri dhe Mehmed Kamil, dhe dy motra më të vogla, Hasene dhe Mediha. Ai ishte kunati i Nënkolonelit Ömer Nâzım.[6] Në moshën gjashtë vjeçare u shpërngul me të atin në Manastir ku ndoqi shkollën fillore.[7] Ai studioi në institucione të ndryshme ushtarake dhe përfundimisht u diplomua në Akademinë Ushtarake Osmane në vitin 1902.[7] Si i diplomuar në Akademinë Ushtarake, ishte mektebli.[7] Ndërmjet viteve 1903 dhe 1908, ndërsa u njoh në luftën guerile kundër bullgarëve në Luftën Maqedonase, ai u bind për nevojën e reformës së ushtrisë osmane.[8]

Pas grushtit të shtetit osman të janarit 1913, Enver Pasha u bë (4 janar 1914) Ministri i Luftës i Perandorisë Osmane, duke formuar një të tretën e triumvitit të njohur si "Tre Pashallarët" (së bashku me Talat Pasha dhe Xhemal Pasha) i cili mbajti sundimin de facto mbi Perandorinë nga viti 1913 deri në fund të Luftës së Parë Botërore më 1918.

Enveri u largua nga Perandoria Osmane së bashku me Mehmet Talat dhe Xhemal Pasha. Enveri vdiq në një pritë nga armenëtTaxhikistan ndërsa po përpiqej të ngrinte një kryengritje myslymane anti-ruse. Enveri akuzoi vrasësit armenët, gjë që rezultoi në vdekjen e tij.

  1. Komutanlığı, Harp Akademileri (1968), Harp Akademilerinin 120 Yılı (në turqisht), İstanbul, fq. 46{{citation}}: Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja (lidhja)
  2. Kaylan, Muammer (2005), The Kemalists: Islamic Revival and the Fate of Secular Turkey (në anglisht), Prometheus Books, fq. 75.
  3. Akmese, Handan Nezir (2005), The Birth of Modern Turkey: The Ottoman Military and the March to WWI (në anglisht), IB Tauris, fq. 44.
  4. J. Zürcher, Erik (2014). The young turk legacy and nation building (në anglisht) (bot. 1st). Bloomsbury Publishing. ISBN 9780857718075.
  5. Gabim citimi: Etiketë <ref> e pavlefshme; asnjë tekst nuk u dha për refs e quajtura :2
  6. Gabim citimi: Etiketë <ref> e pavlefshme; asnjë tekst nuk u dha për refs e quajtura Hanioglu266
  7. 1 2 3 Swanson, Glen W. (1980). "Enver Pasha: The Formative Years". Middle Eastern Studies (në anglisht). 16 (3): 193–199. doi:10.1080/00263208008700445. ISSN 0026-3206. JSTOR 4282792.
  8. Swanson, Glen W. (1980).pp.196–197