Enza Scutari

Enza Scutari e lindur si Vincenzina Cetera (1926 - 2020) ka qenë një nga figurat më të shquara të kulturës arbëreshe në Itali.

Biografia

Enza Scutari lindi në vitin 1926 në Farneta të Castroregio (CS) por që lidhej ngushtë me San Costantino Albanese (PZ), ku jetoi për mbi dyzet vjet, duke i kushtuar jetën mësimdhënies, letërsisë dhe ruajtjes së traditave kulturore të komunitetit arbëresh. Përmes punës së saj, ajo u bë një nga urat lidhëse më të rëndësishme mes brezave të rinj dhe trashëgimisë arbëreshe, duke ruajtur gjuhën, historinë dhe traditat që karakterizojnë këto komunitete. Vdekja e saj në vitin 2020 la një boshllëk të madh në komunitet, por veprat dhe ndikimi i saj vazhdojnë të jenë një trashëgimi e çmuar kulturore.

Pas përfundimit të studimeve në Matera në vitin 1945, Enza Scutari u transferua në San Costantino Albanese, ku filloi punën si mësuese në shkollën fillore. Ajo zhvilloi karrierën e saj prej më shumë se katër dekadash, duke edukuar breza të tërë nxënësish dhe duke i mësuar atyre jo vetëm njohuri shkollore, por edhe respektin dhe dashurinë për kulturën dhe traditat lokale. Përveç punës në arsimin formal, ajo ishte poete dhe shkrimtare e përkushtuar, duke kontribuar në ruajtjen dhe promovimin e gjuhës dhe kulturës arbëreshe përmes shkrimeve dhe pjesëmarrjes në aktivitete kulturore. Ajo gjithashtu bashkëpunoi me intelektualë dhe artistë të tjerë për të organizuar iniciativa që mbanin gjallë traditat e komunitetit dhe e afronin kulturën arbëreshe tek brezat e rinj.

Një nga veprat më të njohura të saj është antologjia poetike *Lule sheshi / Fiori di prato*, e cila përmbledh shkrimet e saj në gjuhën arbëreshe dhe italisht. Ky libër, i kuruar nga Alexandra Nikolskaya dhe Nicola Scaldaferri, përfshin edhe një CD me muzikë tradicionale arbëreshe dhe kompozime origjinale të frymëzuara nga tekstet e saj. Për kontributin e saj të çmuar, Enza Scutari mori njohje të rëndësishme, përfshirë Çmimin e Kulturës nga Presidenca e Këshillit të Ministrave dhe Çmimin “Giacomo Leopardi”. Veprat dhe aktiviteti i saj edukativ kanë lënë një gjurmë të pashlyeshme në ruajtjen dhe promovimin e kulturës arbëreshe dhe në edukimin e brezave të rinj.