Eulji Mundeok

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Një portret i vjetër i Eulji Mundeok

Eulji Mundeok (Korean: 을지 문덕) ishte një udhëheqës ushtarak i fillimit të shekullit të 7-të Goguryeo, një nga Tre Mbretëritë e Koresë, i cili mbrojti me sukses Goguryeo kundër Kinës Sui. Ai është numëruar shpesh midis heronjve më të mëdhenj në historinë ushtarake të Koresë.

Jeta[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Eulji Mundeok lindi në mesin e shekullit të 6-të dhe vdiq diku pas vitit 618, megjithëse data e saktë nuk dihet. Haedong Myeongjangjeon, i njohur si "Biografitë e gjeneralëve të famshëm Koreanë", shkruar në shekullin e 18-të, shprehet se ai ishte nga Mali Seokda (hanja: 石 多山) afër Pjonjangut. Në kohën e lindjes së tij, Goguryeo ishte një shtet i fuqishëm, shpesh në luftë me fqinjët e saj.

Në vitin 589, Perandoria Sui pushtoi disa shtete përreth dhe filloi disa fushata të mëdha ushtarake kundër Goguryeo e cila nuk ishte e gatshme t'i nënshtrohej dominimit të saj.

Eulji Mundeok ishte një njeri i kulturuar, i aftë si në artet marciale ashtu edhe në atë letrare. Ai përfundimisht u ngrit për t'u bërë komandanti suprem i Goguryeo. Emri Eulji në të vërtetë mund të jetë një titull Goguryeo.

Beteja e lumit Salsu[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Pas themelimit të Sui në vitin 589, një paqe e pasigurt u mbajt për disa vjet midis dinastisë së re kineze dhe Goguryeo. Sidoqoftë, në vitin 597, Jeonjangu filloi një sulm ndaj Sui në Betejën e Linjuguanit. Si përgjigje, Sui pushtoi Goguryeo, por pushtimi u mposht për shkak të pritë të vazhdueshme dhe motit të pafavorshëm.

Në fillim të shekullit të 7-të, Perandori Yang mësoi për një korrespodencë të fshehtë midis Goguryeo dhe Khaganate Turke Lindore. Perandori Yang kërkoi që Jeonjangun të vijë dhe t'i nënshtrohet personalisht atij ose të përballet me një "turne perandorak në territoret e tij". Kur Jeongjangu nuk arriti ta bëjë këtë, Perandori Yang u përgatit për luftë. Ai mbajti një ushtri prej mbi 1,133,000 trupash dhe më shumë se 2 milion ndihmës dhe i udhëhoqi personalisht kundër Goguryeo në vitin 612. Ushtria Sui shpejt përmbysi mbrojtjen kufitare të Goguryeo, pastaj fushoi në brigjet e lumit Liao dhe u përgatit për të kapërcyer atë.

Eulji Mundeok, i porositur si Marshal i Fushës, u thirr për të mbrojtur kombin. Ai përgatiti trupat e tij për të përmbushur forcat numerikisht superiore Sui me një strategji mashtrimi, duke përdorur tërheqje të dendura dhe sulme të papritura. Pasi forcat Sui kaluan lumin Liao, një kontigjent i vogël u dërgua për të sulmuar qytetin e Jodongut, por u zmbraps nga forcat e Eulji Mundeok. Ndërsa sezoni me shi vazhdonte, forcat Sui filluan sulme të tjera të vogla kërkimi, por nuk ndaluan të bëjnë ndonjë lëvizje të madhe përpara se të përfundonte sezoni me shi.

Kur shirat u ndalën, Perandori Yang lëvizi forcat e tij në brigjet e lumit Yalu në Korenë veriperëndimore dhe u përgatit për një betejë të madhe. Duke luftuar vetëm angazhime të vogla në raste dhe në vendet e zgjedhjes së tij, Eulji Mundeok tërhoqi forcat Sui më tej dhe më tej nga qendrat e tyre të furnizimit. Perandori Yang dërgoi një forcë paraprake prej mbi 305,000 trupash për të marrë qytetin e Pjonjangut. Pasi i lejoi forcës të afrohej në qytet, Marshalli i Fushës Eulji Mundeok e zënë pritë. Forcat e tij sulmuan nga të gjitha anët, duke i çuar trupat Sui përsëri në konfuzion të plotë. Trupat e tij ndoqën ushtrinë që tërhiqeshin, duke i therur sipas dëshirës. Të dhënat pretendojnë se vetëm 2.800 burra të forcës masive u kthyen të gjallë në ushtrinë kryesore kineze. Kjo betejë, Beteja e Salsu, u njoh si një nga triumfet ushtarake më të lavdishme në historinë kombëtare të Koresë.

Pas betejës, dimri filloi të afrohej dhe forcat Sui, me pak parashikime, u detyruan të ktheheshin në shtëpi në humbje.

Vdekja[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Eulji Mundeok arriti të mbrojë Kalanë e Sinit nga një forcë tjetër pushtuese Sui, por ai vdiq jo shumë kohë më vonë.

Dinastia Sui po fillonte të shpërbëhej dhe Perandori Yang vendosi që urgjentisht i duhej të zgjeronte perandorinë e tij, në mënyrë që të rimarrë pushtetin, por dy sulme të tjera mbi Goguryeo në pranverën e ardhshme u takuan me katastrofa të ngjashme, dhe përfundimisht rebelimi i brendshëm në Kinë e detyroi të braktis dëshirën e tij për Goguryeo. Deri në vitin 618, dinastia relativisht jetëshkurtër Sui u zëvendësua nga dinastia Tang. Strategjia dhe lidershipi i Marshallit Eulji Mundeok e kishin mbrojtur Goguryeo nga zgjerimi kinez në gadishullin Korean.

Në kulturën popullore[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Karakteri i luajtshëm MoonDuck në lojën popullore Crusaders Quest bazohet në Eulji Mundeok.

Eulji Mundeok shfaqet në serialin televiziv 2006 Yeon Gaesomun.

Euji mund të merret përmes një ngjarjeje log-shtatë ditësh në lojën mobile Mini Warriors

Eulji Mundeok mund të përdoret si një nga komandantët në Rise of Civilizations, mund të merret duke përdorur "Korea" si Qytetërimin tuaj të zgjedhur dhe mund të merret në tavernë duke përdorur gjoks të argjendtë dhe të artë.