Faqja kryesore

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
79.103 artikuj në shqip
Artikulli i javës
Artikulli i javës
Një imazh i mikroskopit elektronik skanues të një neutrofile të vetme (të verdhë), që përfshinë bakteret antraksi antraks (portokalli)

Sistemi imunitar është një sistem mbrojtës dhe pritës që përfshin shumë struktura dhe procese biologjike brenda një organizmi që mbron nga sëmundjet . Për të funksionuar si duhet, një sistem imunitar duhet të zbulojë një larmi agjentësh, të njohur si patogjenë, nga viruset te krimbat parazitare, dhe t'i dallojë ato nga indet e shëndetshme të organizmit. Në shumë specie, ekzistojnë dy nënsisteme kryesore të sistemit imunitar: sistemi imunitar i lindur dhe sistemi imun adaptiv . Të dy nënsistemet përdorin imunitetin humoral dhe imunitetin e ndërmjetësuar nga qelizat për të kryer funksionet e tyre. Tek njerëzit, pengesa gjaku-truri, pengesa e lëngut cerebrospinal të gjakut dhe pengesat e ngjashme me lëngun-tru ndan sistemin imunitar periferik nga sistemi neuroimmun, i cili mbron trurin .

Patogjenët mund të evoluojnë dhe përshtaten me shpejtësi, dhe në këtë mënyrë shmangin zbulimin dhe neutralizimin nga sistemi imunitar; megjithatë, mekanizmat e shumëfishtë mbrojtës kanë evoluar gjithashtu për të njohur dhe neutralizuar patogjenët. Edhe organizmat e thjeshtë njëqelizorë të tillë si bakteret posedojnë një sistem imunitar rudimentar në formën e enzimave që mbrojnë nga infeksionet bakteriofage . Mekanizmat e tjerë themelorë të imunitetit evoluan në eukariotët e lashtë dhe mbeten në pasardhësit e tyre modernë, siç janë bimët dhe jovertebrorët. Këto mekanizma përfshijnë fagocitozën, peptidet antimikrobikë të quajtur defensins, dhe sistemin plotësues . Vertebrorët e nofullave, përfshirë njerëzit, kanë mekanizma mbrojtës edhe më të sofistikuar, duke përfshirë aftësinë për t'u përshtatur me kalimin e kohës për të njohur patogjene specifikë në mënyrë më efikase. Imuniteti adaptues (ose i fituar) krijon memorje imunologjike pas një reagimi fillestar ndaj një patogjeni specifik, duke çuar në një përgjigje të zgjeruar ndaj takimeve pasuese me të njëjtin patogjen. Ky proces i imunitetit të fituar është baza e vaksinimit.

Lexo më tej...


A e dini se ...
A e dini se ...
Ndeshja me dema

... ndeshja me dema i gjurmon rrënjët e saj në adhurimin dhe sakrificën parahistorike të demit në Mesopotami dhe rajonin e Mesdheut?

Këto lojëra u përhapën në Afrikë, Evropë dhe Azi gjatë kohës së Romës së lashtë. Mendohet se u fut në Hispani nga Perandori Klaud, si një zëvendësim i lojërave të gladiatorëve pasi ato u ndaluan. Forma më e njohur e ndeshjes është ajo e stilit spanjoll edhe sot ështe e përhapur në disa vende përfshirë Spanjën, Portugalinë, pjesë të Francës jugore, Meksikës, Kolumbisë, Ekuadorit, Venezuelës dhe Perusë.


Kanë ndodhur më 7 prill
Kanë ndodhur më 7 prill

Ushtarë shqiptarë dhe malesorë në Prill 1939

  • 1348 - Universitet i Karolit themelohet në Pragë.
  • 1805 - Shfaqet për herë të parë Sinfonia e 3-të e Beethowenit (Eroica) në teatrin e Vienës nën drejtimin e tij.
  • 1939 - Shqipëria sulmohet nga Italia fashiste.


Fotografia e ditës
Fotografia e ditës
Të rejat më të fundit në komunitet
Të rejat më të fundit në komunitet
  • Informohu për shëndetin! - Shtohet lëmi i artikujve rreth pandemisë së koronavirusit. Shfletoji këtu: COVID-19.
  • Me jetë të gjatë! - Wikipedia shqip mbush 16 vjeç! Faleminderit të gjithëve atyre që kanë ndihmuar gjatë këtyre viteve!
  • Tungjatjeta o mik! - Mirëpritja e përdoruesve të rinj tashmë është automatizuar falë zgjatimit NewUserMessage. Shikoni më shumë në Kuvendi#Zgjatim i ri në komunitet.
  • Të flasim shqip. - Ndryshim tërësor për emërtimin e burimeve. Termi Referencë zëvendësohet me Referim, termin e saktë shqip. Për më shumë shiko: Wikipedia:Kuvendi#Ndryshim i emrit për burimet.
  • Dhe çmimin e parë e merr... - Jepen çmimet e komunitetit për vitin 2018. Shikoni te: Kuvendi#Çmimet në komunitet.
  • Punë mekanike. - Internet Archive Bot fillon punën me ruajtjen e lidhjeve të jashtme. Ndiqni redaktimet e tij këtu.
  • Administrator e shkuar administratorit! - Sadsadas është tashmë administrator.
  • Dashuri për të tërë, pa përjashtim. - Zgjatimi WikiDashuri është tashmë plotësisht funksional me mbi 250 stampa vlerësuese e me një ndërfaqe tërësisht shqip. Përdoreni në çdo faqe përdoruesi duke shtypur mbi zemrën e vogël, të kuqe.
  • Bukur, pastër, pa gabime. - Vegla LintHint ndihmon në zgjidhjen e të gjitha gabimeve me sintaksën e faqeve. Aktivizoje te Parapëlqimet.
  • Fute kodin. Shpejt! - Të gjithë artikujt për gjuhët kanë tashmë kutitë e tyre informuese funksionale pasi u mungonte kodi ISO. Shfletojini ato këtu.
Para se të redaktoni...
Para se të redaktoni...

Wikipedia (Enciklopedia e lirë), synon krijimin e një enciklopedie të plotë, pa gabime, në të gjitha gjuhët, e korrigjueshme nga të gjithë dhe e lirë për përdorim. Uikipedia përdor teknikën Wiki si mjet bashkëpunimi midis autorëve.

Çdokush prej jush mund të kontribuojë vullnetarisht me dijen e tij për zgjerimin e mëtejshëm të kësaj enciklopedie të lirë. Hapat fillestare janë më se të thjeshta. Shikoni edhe këtu.
Vini Re! - Jeni të lutur të emëroni faqet që krijoni në trajtën e shquar dhe të përdorni germat Ë, Ç, ë, ç në fjalët e duhura.


Kush e shkruan Wikipedian?
Kush e shkruan Wikipedian?


Komuniteti i Wikipedias në gjuhën shqipe përbëhet nga 122.055 përdorues të regjistruar, 277 prej të cilëve kanë kontribuar me të paktën një redaktim gjatë muajit të fundit, 13 prej tyre gëzojnë privilegjet e administratorit ndërsa 3 gëzojnë privilegjet e burokratit. Përdoruesit përbëjnë një shoqatë ku të gjithë anëtarët e saj koordinojnë veprimet e tyre për përmirësimin e artikujve, duke u konsultuar herë pas here në kuvend, duke diskutuar me njëri-tjetrin, por edhe duke bashkëpunuar në projekte të ndryshme.


Ç'mund të bëj unë?
Ç'mund të bëj unë?


Dëshironi të merrni pjesë? Lexoni rregullat bazë dhe udhëzimet e tjera, respektoni rregullat e mirësjelljes; regjistrimi është i këshillueshëm por jo i detyrueshëm.

Keni nevojë për ndihmë? Përpiquni të shfletoni faqet e ndihmës ose bëni pyetjen tuaj në Kuvendin e Wikipedias. Shumë shpejt një përdorues aktiv do t'iu ndihmojë.

Dëshironi të provoni? Bëni prova tek livadhi ose lexoni se si redaktohet një faqe.

Dëshironi të bëni një donacion? Wikipedia është plotësisht e lirë, pa reklama, falë donacioneve të përdoruesve. Ndihmoni që Wikipedia të mbetet e lirë, bëni një donacion.

Bashkëpunimi i javës
Bashkëpunimi i javës

Bashkëpunimi i javës është një projekt që ka si synim rritjen e numrit të artikujve cilësorë në Wikipedia. Çdo javë listohen disa artikuj për tu krijuar. Nëse keni interes për këto artikuj, hidhuni një sy. Më pas vendosni nëse dëshironi të krijoni apo redaktoni ndonjë prej tyre.

Handshake icon.svg
Projektet motra
Projektet motra
Meta-Wiki
Meta-Wiki
Koordinimi i të gjitha projekteve
Wikidata
Wikidata
Baza e lirë e të dhënave
Commons
Wiktionnaire
Wiki–Fjalori
Fjalori i lirë
Wikinews
Wiki–Lajme
Lajme të lira
Wikibooks
Wiki–Libra
Libra dhe tekste didaktike
Wikiquote
Wiki–Citate
Përmbledhje citatesh
Wikisource
Wiki–Burime
Dokumente dhe Libraria e lirë
Wikiversité
Wikispecies
Wiki–Speciet
Lista e llojeve të specieve
Wikipedia nuk garanton saktësinë e përmbajtjes!

Projekti organizohet nga Fondacioni Wikimedia, i cili nuk mban përgjegjësi për asnjë gabim në përmbajtjen e këtyre artikujve.

Çdo kontribues është përgjegjës për shkrimet e tij.