Faqja kryesore

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
80.388 artikuj në shqip
Artikulli i javës
Artikulli i javës
Panini njihet si Babai i Gjuhësisë

Historia e gjuhësisë është studimi shkencor i gjuhës. Ajo përfshin një analizë të formës së gjuhës, kuptimit gjuhësor dhe gjuhës në kontekst.

Duke filluar rreth shekullit të VI p.e.s., gjuhësia filloi të studiohej në mënyrë sistematike nga studiuesi indian Pānini, i cili përgjithësisht vlerësohet si "Babai i Gjuhësisë". Gjuhësia formale u zhvillua më vonë edhe në Greqinë e Lashtë. Duke filluar rreth shekullit të IV p.e.s., Kina zhvilloi gjithashtu traditat e veta gramatikore. Traditat e gramatikës arabe dhe gramatikës hebraike, u zhvilluan gjatë Mesjetës, gjithashtu në një kontekst fetar.

Gjuhësia moderne filloi të zhvillohet në shekullin XVIII me punë pothuajse tërësisht të përqëndruar në studimet indo-evropiane dhe duke çuar në një rindërtim mjaft të hollësishëm dhe të qëndrueshëm të gjuhës proto-indo-evropiane. Gjysma e parë e shekullit të 20-të u shënua nga shkolla strukturaliste, bazuar në punën e Ferdinand de Saussure në Evropë dhe Edward Sapir e Leonard Bloomfield në Shtetet e Bashkuara. Vitet 1960 patën ngritjen e shumë fushave të reja në gjuhësi, siç është gramatika e përgjithshme nga Noam Chomsky, sociolinguistika nga William Labov, gjuhësia funksionale sistemore nga Michael Halliday dhe gjithashtu psikolinguistika moderne.

Në fillim të shekullit XX, de Saussure bëri dallimin midis nocioneve të gjuhës dhe ligjërimit në formulimin e tij të gjuhësisë strukturore. Sipas tij, ligjërimi është shqiptimi specifik i fjalës, ndërsa gjuha i referohet një fenomeni abstrakt që përcakton teorikisht parimet dhe sistemin e normave që rregullojnë një gjuhë. Ky dallim ngjason me atë të bërë nga Noam Chomsky midis kompetencës dhe performancës, ku kompetenca është njohuri ideale e një individi të një gjuhe, ndërsa performanca është mënyra specifike në të cilën ajo përdoret.


Lexo më tej...


A e dini se ...
A e dini se ...
Rrapi i Hipokratit në Kos - Greqi

... Rrapi i Hipokratit është një pemë e rrapit i cili ndodhet në ishullin Kos të Greqisë ku nën hijen e tij, sipas legjendës, Hipokrati (që konsiderohet babai i mjekësisë) u mbante ligjërata studentëve të tij në fushën e artit të mjekësisë?

Aktiviteti dhe veprimtaria edukative dhe arsimore nën hijën e këtij rrapi kishte vazhduar edhe shumë kohë pas vdekjes së Hipokratit, madje mes studentëve të cilët kishin studiuar këtu kishte qenë edhe Pali i Tarsosit (Shën Pali). Trupi i pemës së tanishme është vetëm rreth 500 vjet i vjetër, por ndoshta mund të jetë një pasardhës i pemës origjinale. Shumë kolegje mjekësore, biblioteka ose institucione tjera kanë, ose pretendojnë të kenë, degë të prera ose fara origjinale të kësaj peme në Kos.


Kanë ndodhur më 4 qershor
Kanë ndodhur më 4 qershor


Fotografia e ditës
Fotografia e ditës
Të rejat më të fundit në komunitet
Të rejat më të fundit në komunitet
  • Hajde bot, hajde! - MajavahBot është një robot i ri që do të përdoret për arkivimet automatike të faqeve. Ndiqni kontributet e tij këtu.
  • Urra! - Wikipedia shqip ka tashmë 80 000 artikuj!
  • Filtrojmë, xhaxho, filtrojmë... - Aktivizohet filtrimi i redaktimeve për t'u mbrojtur ndaj redaktimeve keqdashëse.
  • ¡Hola amigo! - Lidhjet e kolonës anësore ofrojnë mbështetje në 5 gjuhë të ndryshme tashmë.
  • Informohu për shëndetin! - Shtohet lëmi i artikujve rreth pandemisë së koronavirusit. Shfletoji këtu: COVID-19.
  • Me jetë të gjatë! - Wikipedia shqip mbush 16 vjeç! Faleminderit të gjithëve atyre që kanë ndihmuar gjatë këtyre viteve!
  • Tungjatjeta o mik! - Mirëpritja e përdoruesve të rinj tashmë është automatizuar falë zgjatimit NewUserMessage. Shikoni më shumë në Kuvendi#Zgjatim i ri në komunitet.
  • Të flasim shqip. - Ndryshim tërësor për emërtimin e burimeve. Termi Referencë zëvendësohet me Referim, termin e saktë shqip. Për më shumë shiko: Wikipedia:Kuvendi#Ndryshim i emrit për burimet.
  • Dhe çmimin e parë e merr... - Jepen çmimet e komunitetit për vitin 2018. Shikoni te: Kuvendi#Çmimet në komunitet.
  • Punë mekanike. - Internet Archive Bot fillon punën me ruajtjen e lidhjeve të jashtme. Ndiqni redaktimet e tij këtu.
Para se të redaktoni...
Para se të redaktoni...

Wikipedia (Enciklopedia e lirë), synon krijimin e një enciklopedie të plotë, pa gabime, në të gjitha gjuhët, e korrigjueshme nga të gjithë dhe e lirë për përdorim. Uikipedia përdor teknikën Wiki si mjet bashkëpunimi midis autorëve.

Çdokush prej jush mund të kontribuojë vullnetarisht me dijen e tij për zgjerimin e mëtejshëm të kësaj enciklopedie të lirë. Hapat fillestare janë më se të thjeshta. Shikoni edhe këtu.
Vini Re! - Jeni të lutur të emëroni faqet që krijoni në trajtën e shquar dhe të përdorni germat Ë, Ç, ë, ç në fjalët e duhura.


Kush e shkruan Wikipedian?
Kush e shkruan Wikipedian?


Komuniteti i Wikipedias në gjuhën shqipe përbëhet nga 124.235 përdorues të regjistruar, 353 prej të cilëve kanë kontribuar me të paktën një redaktim gjatë muajit të fundit, 13 prej tyre gëzojnë privilegjet e administratorit ndërsa 3 gëzojnë privilegjet e burokratit. Përdoruesit përbëjnë një shoqatë ku të gjithë anëtarët e saj koordinojnë veprimet e tyre për përmirësimin e artikujve, duke u konsultuar herë pas here në kuvend, duke diskutuar me njëri-tjetrin, por edhe duke bashkëpunuar në projekte të ndryshme.


Ç'mund të bëj unë?
Ç'mund të bëj unë?


Dëshironi të merrni pjesë? Lexoni rregullat bazë dhe udhëzimet e tjera, respektoni rregullat e mirësjelljes; regjistrimi është i këshillueshëm por jo i detyrueshëm.

Keni nevojë për ndihmë? Përpiquni të shfletoni faqet e ndihmës ose bëni pyetjen tuaj në Kuvendin e Wikipedias. Shumë shpejt një përdorues aktiv do t'iu ndihmojë.

Dëshironi të provoni? Bëni prova tek livadhi ose lexoni se si redaktohet një faqe.

Dëshironi të bëni një donacion? Wikipedia është plotësisht e lirë, pa reklama, falë donacioneve të përdoruesve. Ndihmoni që Wikipedia të mbetet e lirë, bëni një donacion.

Bashkëpunimi i javës
Bashkëpunimi i javës

Bashkëpunimi i javës është një projekt që ka si synim rritjen e numrit të artikujve cilësorë në Wikipedia. Çdo javë listohen disa artikuj për tu krijuar. Nëse keni interes për këto artikuj, hidhuni një sy. Më pas vendosni nëse dëshironi të krijoni apo redaktoni ndonjë prej tyre.

Handshake icon.svg
Projektet motra
Projektet motra
Meta-Wiki
Meta-Wiki
Koordinimi i të gjitha projekteve
Wikidata
Wikidata
Baza e lirë e të dhënave
Commons
Wiktionnaire
Wiki–Fjalori
Fjalori i lirë
Wikinews
Wiki–Lajme
Lajme të lira
Wikibooks
Wiki–Libra
Libra dhe tekste didaktike
Wikiquote
Wiki–Citate
Përmbledhje citatesh
Wikisource
Wiki–Burime
Dokumente dhe Libraria e lirë
Wikiversité
Wikispecies
Wiki–Speciet
Lista e llojeve të specieve
Wikipedia nuk garanton saktësinë e përmbajtjes!

Projekti organizohet nga Fondacioni Wikimedia, i cili nuk mban përgjegjësi për asnjë gabim në përmbajtjen e këtyre artikujve.

Çdo kontribues është përgjegjës për shkrimet e tij.