Friðrik Ólafsson
 Friðrik më 2008 | |
| Personal information | |
|---|---|
| Lindi | 26 janar 1935 |
| Vdiq | 4 prill 2025 Reykjavík, Islandë |
| Chess career | |
| Vendi | Islanda |
| Titulli | Mjeshtër i madh (1958) |
| Vlerësimi më i lartë | 2570 (korrik 1971) |
| Presidenti i FIDE | |
| Në detyrë 1978–1982 | |
| Paraprirë nga | Max Euwe |
| Pasuar nga | Florencio Campomanes |
Friðrik Ólafsson (26 janar 1935 – 4 prill 2025) ishte një mjeshtër i madh shahu islandez. Ai ishte president i FIDE-s nga viti 1978 deri në vitin 1982. Ai ishte gjashtë herë Kampion Islandez i Shahut dhe dy herë Kampion Nordik i Shahut.[1]
Karriera e shahut
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Friðrik lindi në Reykjavík, Islandë. Fitues për herë të parë i Kampionatit Islandez të Shahut në vitin 1952 dhe i Kampionatit Nordik të Shahut një vit më vonë,[1] ai u njoh shpejt si shahisti më i fortë islandez i gjeneratës së tij. Rezultati i parë i Friðrik me nota ndërkombëtare ishte i pari i ndarë me Viktor Korchnoi në Hastings 1955–56.
Rezultati më i mirë i Friðrik në garat e Kampionatit Botëror të Shahut ishte në Turneun Ndërzonal 1958, ku ai përfundoi i barabartë në vendet e 5-të dhe të 6-të, duke fituar automatikisht titullin mjeshtër i madh (i pari për Islandën) dhe duke u kualifikuar për Turneun e Kandidatëve 1959, faza e fundit për të përcaktuar sfiduesin e Kampionit Botëror të Shahut në vitin 1960. Ishte një arritje e mahnitshme për dikë që nuk ishte profesionist shahu në atë kohë. Megjithatë, në Turneun e Kandidatëve, ai përfundoi i shtati nga tetë me 10/28. Ai luajti gjithashtu në Ndërzonalin pasardhës në vitin 1962, por nuk arriti të kualifikohej për Kandidatët.
Ndër rezultatet e tij të tjera më të mira në turne ishin vendi i tretë i përbashkët në Piatigorsky Cup të parë, Los Angeles 1963, me 7½/14 dhe i ndarë i pari me Ljubomir Ljubojević në Wijk aan Zee 1976, përpara Mikhail Tal. Sipas Chessmetrics, Friðrik në formën e tij më të mirë u vlerësua 2692 në listën e vlerësimit të tetorit 1958, i renditur i 13-ti në botë.[2]
Friðrik vazhdoi të luante herë pas here në shekullin e 21-të, duke fituar një ndeshje rapid kundër veteranit tjetër Bent Larsen në vitin 2003 me një rezultat prej 5–3. Sipas kartës së tij FIDE, deri në vitin 2018, vitin kur mbushi 83 vjeç, ai luajti 6 ndeshje, duke fituar një dhe duke barazuar pjesën tjetër.
Friðrik zakonisht luante Mbrojtjen Siçiliane kundër 1.e4 dhe Mbrojtjen Indiane të Mbretit dhe Mbrojtjen Nimzo-Indiane kundër 1.d4.[3] Me të bardha, ai zakonisht luante Hapjen Angleze, por luajti edhe 1.d4, 1.e4 dhe 1.Kf3 shumë herë.
Presidenti i FIDE-s
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Në vitin 1978, Friðrik pasoi Max Euwe si president i organit ndërkombëtar drejtues të shahut FIDE. Gjatë mandatit ai kryesoi ndeshjen e Kampionatit Botëror Karpov-Korchnoi të vitit 1981. Që kur Korchnoi dezertoi nga Bashkimi Sovjetik në vitin 1976, sovjetikët po mbanin djalin e Korchnoi, Igor. Friðrik shtyu datën e planifikuar të fillimit të ndeshjes më 19 shtator në një përpjekje për t'i bindur sovjetikët të lironin djalin e Korchnoi. Për këtë përpjekje, Friðrik shkaktoi zemërimin e sovjetikëve, të cilët më pas mbështetën nënkryetarin e FIDE-s, Florencio Campomanes, për presidencën e FIDE-s. Campomanes pasoi Friðrik si president i FIDE-s në vitin 1982.
Jeta personale dhe vdekja
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Në jetën jashtë shahut, Friðrik ishte i martuar dhe kishte dy vajza të rritura.[1]
Përpara vitit 1974, kur u bë profesionist shahu, ai punoi si avokat në Ministrinë Islandeze të Drejtësisë.[4] Pas presidencës së FIDE-s në vitin 1982, Friðrik u emërua sekretar i Parlamentit Islandez.
Friðrik vdiq në njësinë e kujdesit paliativ të Spitalit Universitar Kombëtar, më 4 prill 2025, në moshën 90 vjeç.[5][6]
Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- 1 2 3 "Andlát: Friðrik Ólafsson, skákmeistari". Morgunblaðið (në islandisht). 7 prill 2025. Marrë më 15 prill 2025.
- ↑ "Chessmetrics Player Profile: Fridrik Olafsson". chessmetrics.com (në anglisht). Marrë më 12 dhjetor 2024.
- ↑ "The chess games of Fridrik Olafsson" (në anglisht). Chessgames.com. 22 shkurt 2010. Marrë më 24 janar 2014.
- ↑ "Former FIDE President Fridrik Olafsson turns 75 | Chess News" (në anglisht). En.chessbase.com. 26 janar 2010. Marrë më 24 janar 2014.
- ↑ Dylan Loeb McClain (10 prill 2025). "Fridrik Olafsson, Grandmaster Who Led Iceland's Rise in Chess, Dies at 90". The New York Times (në anglisht). Marrë më 15 prill 2025.
- ↑ "Andlát: Friðrik Ólafsson, skákmeistari". Mbl.is (në islandisht). 7 prill 2025. Marrë më 7 prill 2025.
Lidhje të jashtme
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Friðrik Ólafsson profili i lojtarit dhe lojërat në Chessgames.com