Gjon Marka Gjoni

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko

Gjon Marka Gjoni (Orosh, 15 gusht 1888 - Romë, 28 prill 1966) ose Kapidan Gjoni qe prenkë i Mirditës, plak/pleqnar kanuni me kontribut të madh në pajtesa, senator i Mbretërisë Italiane, min. i Mbrojtjes gjatë qeverisë Bushati[1], udhëheqës antikomunist dhe themelues i Bllokut Indipendent.

Jeta[redakto | redakto tekstin burimor]

Leu pinjoll i derës kapidanore të Gjonmarkajve, ishte djali i vetëm i Mark Gjon Markut i njohur Marka Gjoni[2] dhe Davës të Kolë Radës[1].

Martohet më 1904 me Mrikën e Gjokë Pjetrit, nga fisi i Pervizëve të Kurbinit, patën pesë djem e pesë vajza[3].

Mbruhet përmes rragatave që ia përshkuan krahinën e prirë prej derës së tij, e mbas vdekjes së të atit më 1925 i doli prija e trashëgoi përgjegjësinë për të udhëhequr Mirditën sipas tagrit historik të derës si autoritet moral.

Prej vitit 1926 deri në vitin 1928 ndërmerr bajrak për bajrak pajtimin e gjaqeve e varrëve dhe ndreqjen e ngatërresave, kësodore pas dy pajtimeve të mëdha iu rrit zëri anekënd krahinës. Shprehja fjalëpake që diktonte apelimin përfundimtar "Në mos të pelqefët gjygji, tek a' Gryka e Oroshit"[4] gjeti pikëmbështetje të themeltë e jehonë të mëtejme me veprimtarinë e gjerë të Kapidanit përgjatë vjetëve që pasuan. Më 28 gusht të 1937 mbledh popullin në Abacinë e Oroshit për të jetësuar ripërcaktimin e disa nyjeve për t'iu përshtatë nevojave që afronin kohët e reja[5].

Me pushtimin e italianëve paria e Shkodrës ngarkon Gjonin që të shkonte të bisedonte me kontin Çiano më 12 prill 1939, ku si pjesëmarrës dhe përkthyes qe Patër Anton Harapi. Bisedime të cilat nuk kaluan pa tension mes parisë së Shkodrës dhe pritësve italian[6][7]. Më 4 gusht 1939 thirret bashkë me Mustafa Krujën, Sh. bej Vërlacin dhe V. Turtullin - si persona që ndikuan në këtë bashkim, për t'u nominuar si senatorë[8]. Emërohet senator i Mbretërisë Italiane në dhjetor të 1939 deri më 20 dhjetor 1944 kur dha dorëheqjen[1]. Shërbeu si ministër Mbrojtjeje në qeverinë jetëshkurtër të Maliq bej Bushatit, prej 12 shkurtit deri më 28 prill 1943.

Mbasi rezistencën antikomuniste ia la në dorë të birit, Markut, lëshon vendin më 27 nëntor 1944 duke u përshëndetur me të.

Më 1960 u sëmur, por mbas 45 ditësh i shtruar në Poliklinikë të Universitetit të Romës u kthye në shtëpi. Më 1964 sëmundja iu shfaq përsëri e për dy vite e dhjetë muaj qëndroi i shtruar derisa vdiq në orën 21:15 të 28 prillit 1966 duke i shtrënguar dorën të birit, Ndout. Trupi i tij u varros më 30 prill i përcjellur nga përfaqësuesit e mbarë mërgatës shqiptare[2].

Burime[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ a b c Skeda e Gjon Marka Gjonit në sitin e Senatit italian.
  2. ^ a b Koliqi E., Gjon Marka Gjoni Kapidan'i Mirditës, Romë: "Shêjzat" vj. X, nr. 5-6, fq. 152-156.
  3. ^ Nakovics B., Kapidan Gjon Marka Gjoni, gjonmarkagjoni.com, marrë më 16 janar 2015.
  4. ^ Gjeçovi Sh., Kanuni i Lekë Dukagjinit, Shkodër: Botime françeskane, 2010.
  5. ^ Lajme rrokull Shqypnís, Shkodër: "Hylli i Dritës" vj. XIII, korrik-gusht 1937, nr. 7-8. fq. 417-418.
  6. ^ Pearson O., "Albania in the Twentieth Century, A History: Volume I: Albania and King Zog", I.B. Tauris & Co. Ltd., London-NY, 2004 fq. 462.
  7. ^ Çoba E., "Jetë e humbun", Tiranë: sh.b. "Mediaprint", 2010. fq. 127-128.
  8. ^ Perla L., Rassegna Storica Del Risorgimento, 49 (1962), n. 3,  fq.444.