Gjuhët balto-sllave

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Gjuhët balto-sllave
Flitët në Evropa Veriore, Evropa Lindore, Evropa Qendrore, Evropa Juglindore, Azia Veriore, në pjesë nga Azia Qendrore
Taksonomia
Filogjeneza Gjuhët indo-evropiane
Nëndialektet Sllave
Baltike
Kodet e klasifikimit
Glottolog balt1263
Balto Slavic countries.svg
Shtetet ku gjuhë kombëtare është:

██ Sllavishtja Lindore ██ Sllavishtja Perëndimore ██ Sllavishtja Jugore ██ Baltishtja Lindore

Gjuhët Balto-Sllave

Gjuhët Balto-Sllave janë një degë e familjes së gjuhëve indoevropiane. Tradicionalisht përfshin gjuhët baltike dhe sllave. Gjuhët baltike dhe sllave ndajnë disa tipare gjuhësore që nuk gjenden në asnjë degë tjetër indo-evropiane, gjë që tregon për një periudhë të zhvillimit të përbashkët. Megjithëse nocioni i një uniteti Balto-Sllav është kontestuar[1] (pjesërisht për shkak të polemikave politike), tani ekziston një konsensus i përgjithshëm midis specialistëve të gjuhësisë indo-evropiane për të klasifikuar gjuhët baltike dhe sllave në një degë të vetme, me vetëm disa detajet e natyrës së marrëdhënies së tyre duke mbetur në mosmarrëveshje.[2]

Një gjuhë proto-balto-sllave është e rindërtueshme me metodën krahasuese, duke zbritur nga proto-indoevropianishtja me anë të ligjeve të tingujve të përcaktuara mirë, dhe prej të cilave kanë ardhur gjuhët moderne sllave dhe baltike. Një dialekt veçanërisht inovativ u nda nga vazhdimi i dialektit Balto-Sllav dhe u bë paraardhës i gjuhës proto-sllave, nga e cila vinin të gjitha gjuhët sllave.[3]

Klasifikimi i brendshëm[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Ndarja tradicionale në dy nëndegë të dallueshme (p.sh. sllave dhe baltike) mbështetet kryesisht nga studiues që pranojnë balto-sllavishten si një degë gjenetike të indo-evropianes.[4] Ekziston një konsensus i përgjithshëm që gjuhët baltike mund të ndahen në Baltike Lindore (Lituanisht, Letonisht) dhe Balltike Perëndimor (Prusishte e Vjetër). Diversiteti i brendshëm i pikave baltike në një thellësi kohore shumë më të madhe për prishjen e gjuhëve baltike në krahasim me gjuhët sllave.
Modeli "tradicional" i trungut Balto-Sllav

Balto-Sllave
Baltike

Baltike Perëndimore



Baltike Lindore




Sllave



Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ "Balto-Slavic languages. Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online". Encyclopædia Britannica Inc. Marrë më 10 dhjetor 2012. Those scholars who accept the Balto-Slavic hypothesis attribute the large number of close similarities in the vocabulary, grammar, and sound systems of the Baltic and Slavic languages to development from a common ancestral language after the breakup of Proto-Indo-European. Those scholars who reject the hypothesis believe that the similarities are the result of parallel development and of mutual influence during a long period of contact. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  2. ^ Fortson (2010). Gabim me sfnp - Nuk ka shënjestrim CITEREFFortson2010 (Ndihmë!)
  3. ^ Young (2009). Gabim me sfnp - Nuk ka shënjestrim CITEREFYoung2009 (Ndihmë!)
  4. ^ Clackson (2007). Gabim me sfnp - Nuk ka shënjestrim CITEREFClackson2007 (Ndihmë!)

Lidhje të jashtme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]