Gjuhët indo-evropiane

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Indo-evropian
Vendi Evropa dhe Azia (para shekullit XVI)
Gjithë bota (sot)
Folësit
Përgjithshëm Mbi 3,4 miliard
Taksonomia
Filogjeneza Gjuha proto-indo-evropiane
 Gjuhët indo-evropiane
Kodet e klasifikimit
ISO 639-3 ine
Glottolog indo1319
Indo-European branches map.svg
Shpërndarja e gjuhëve indo-evropiane në Evropë dhe Azi sot:

██ Gjuha shqipe ██ Gjuha armene ██ Gjuhët baltike ██ Gjuhët keltike ██ Gjuhët gjermanike ██ Gjuhët helenike ██ Gjuhët indo-iraniane ██ Gjuhët italike (Gjuhët romane) ██ Gjuhët sllave ██ Gjuhët jo indo-evropiane Zonat me pika: shumgjuhëshe.

gjuhësi me Gjuhë indo-evropiane njihet një familje (grup) gjuhësh dhe dialektesh me prejardhje të përbashkët, të cilat fliten sot në pjesën më të madhe të botës, si në Evropë, Azinë jugperëndimore, Azinë qendrore, dhe Azinë jugore. Gjuhë të veçanta të kësaj familjeje gjuhësh fliten nga më shumë se 100 milionë folësa amtarë, si për shembull hindi, spanjisht, anglisht, portugalisht, bengali,Gjuha Shqipe, rusisht, frëngjisht, gjermanisht dhe punxhabi. Sot gjuhët indo-evropiane kanë numrin më të madh të folësve në botë në krahasim me familjet e gjuhëve të tjera. Këto gjuhë fliten prej rreth 3 miliardë folësash amtarë. Gjuhët Indo-Iraniane formojnë nëndegën më të madhe të gjuhëve indo-evropiane.

Gjuhët ndahen përgjithësisht në grupe të mëdha, por dallimësia më e rëndësishme i përket ndryshimit mes gjuhëve të quajtura satem (p.sh. gjuhët indo-iraniane dhe gjuhët sllave) dhe atyre të quajtura centum (p.sh. latinishtja, greqishtja, keltishtja) kundërshti që i ndan pastër, përjashtim bëhet për gjuhët e shuara tokarike (Turkistani kinez).

Pema e gjuhëve indo-evropiane.

Klasifikimi[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Gjuhët indo-evropiane
Gjuhët indo-evropiane në botë.
Portokalli: vende ku shumica e folësve janë indo-evropianë.
Verdhë: vende me një pakicë gjuhësore indo-evropiane të njohur zyrtarisht.

Grupi Anadollik[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  • Hititja*
  • Palaikja*
  • Lidi*
  • Karie*
  • Luvike (Arcavane)*
    • Liçe*
    • Milikja*
    • Pisidikja*
    • Sidetikja*

Grupi Armenik[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Grupi Balltik[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Grupi Gjermanik[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Grupi Helenik[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  • Grek
    • Dorike
      • Zakonike (duke vdekur)
    • Eolike*
    • Ionike-Atike
      • Greqishtja moderne standarde
      • Greqishtja cipriote
      • Pontikja
      • Grekokrimeanja
      • Kapadokianja
      • Italiote
        • Grikoja
        • Grekokalabrianja

Grupi Ilirik[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Grupi indo-arik[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Grupi Iranik[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Grupi Italik[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Grupi Keltik[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Grupi Sllav[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Grupi Tokarik[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Grupi Trako-Frigjian[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Gjuhë të tjera indoevropiane të veçuara[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]